নৱম শ্ৰেণী ভূগোল (ঐচ্ছিক) অধ্যায় ৮ – উদ্যোগৰ আটাইবোৰ অনুশীলনীৰ সমাধান | ASSEB (SEBA) | Assamese Medium
নৱম শ্ৰেণী ভূগোল (ঐচ্ছিক) অধ্যায় ৮ – উদ্যোগৰ আটাইবোৰ অনুশীলনীৰ সমাধান (ASSEB / SEBA – Assamese Medium)
নৱম শ্ৰেণীৰ ভূগোল (ঐচ্ছিক) বিষয়ৰ নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ অষ্টম অধ্যায় হৈছে ‘উদ্যোগ’। এই অধ্যায়ত উদ্যোগৰ ধাৰণা, উদ্যোগৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ (উদ্যোগ-দক্ষিনাত্য, উদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহ, ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ আদি) আৰু অসমৰ উদ্যোগৰ অৱস্থা বিৱৰণ দিয়া হৈছে। ই লগতে উদ্যোগৰ সমাজ আৰু পৰিবেশৰ ওপৰত থকা প্ৰভাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। Ospin Academyত এই অধ্যায়ৰ সকলো অনুশীলনীৰ সমাধান শেহতীয়া পাঠ্যক্ৰম অনুসৰি সহজ আৰু স্পষ্ট ভাষাত প্ৰদান কৰা হৈছে।
✅ কি শিকিব:
- উদ্যোগৰ সংজ্ঞা আৰু গুৰুত্ব
- উদ্যোগৰ প্ৰকাৰ: ক্ষুদ্ৰ, মাজৰ, বৃহৎ উদ্যোগ
- উদ্যোগিক কেন্দ্ৰসমূহৰ ধৰণ আৰু অৱস্থান
- অসমৰ ৰাজধানী উদ্যোগসমূহ
- উদ্যোগৰ সমাজিক আৰু পৰিবেশগত প্ৰভাৱ
- উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়তা আৰু প্ৰতিৰোধসমূহ
🎯 অস্পীন একেডেমীৰ সুবিধা:
- ASSEB (SEBA)-ৰ শেহতীয়া পাঠ্যক্ৰমৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান
- প্ৰতিটো অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নৰ বুজাব পৰা সহজ আৰু সঠিক উত্তৰ
- পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূর্ণ প্ৰস্তুতি
- অসমীয়া মাধ্যমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বোধগম্য আৰু সহজ ভাষা
Class 9 Geography (ভূগোল) Latest Syllabus | Assamese Medium Chapter-wise Solutions PDF for ASSEB & SEBA
Limited Time Offer!
(For Class 9 Geography, Assamese Medium)
Get comprehensive preparation for Class 9 Geography (Assamese Medium) with this chapter-wise solutions PDF.
Includes complete textual answers, key definitions, solved questions, diagrams, and stepwise explanations for every chapter as per latest syllabus.
Ideal for home study, homework help, and quick exam revision!
অধ্যায়-৮
উদ্যোগ
১। উদ্যোগৰ শ্ৰেণীবিভাজন কৰা আৰু এই শ্রেণীবিভাজনৰ ভিত্তি উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: শ্ৰমৰ বিভাজন, বৃহৎ পৰিমাণৰ পুঁজিৰ বিনিয়োগ, আৰু যন্ত্ৰ-পাতি, শক্তিৰ দৰে উপাদানসমূহৰ প্ৰয়োগৰ জৰিয়তে এক পদ্ধতিগত উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াকে উদ্যোগ বুলি কোৱা হয়।
উদ্যোগসমূহক তলত উল্লেখ কৰা ভিত্তিসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে:
(ক) আকাৰ (বা পৰিসৰ) ভেদে:
(i) কুটীৰ উদ্যোগ: যিবোৰ উদ্যোগ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে নিজেই পৰিচালনা কৰে, সেইবোৰকে কুটীৰ উদ্যোগ বোলা হয়। ইয়াত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহ স্থানীয় বজাৰতে উপলব্ধ হয়। যেনে: খাদী, হস্ততাঁতৰ বস্ত্ৰ, পিতলৰ বাচন-বৰ্তন নিৰ্মাণ, কমাৰশালৰ কাম, বেতৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণ, মৌ-পালন, কাঁচৰ সঁজুলি নিৰ্মাণ, কৃত্রিম ফুলৰ উৎপাদন ইত্যাদি।
(ii) ক্ষুদ্র উদ্যোগ: যি উদ্যোগত পুঁজিৰ বিনিয়োগৰ পৰিমাণ এক কোটি টকাতকৈ কম হয় আৰু ইয়াত কম সংখ্যক শ্ৰমিকৰ নিয়োগ কৰা হয়, সেইবোৰক ক্ষুদ্র উদ্যোগ বুলি অভিহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- বেতৰ সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতকৰণ, হাতে বোৱা কাপোৰৰ উদ্যোগ, পুতলা নিৰ্মাণৰ উদ্যোগ ইত্যাদি।
(iii) বৃহৎ উদ্যোগ: যিবোৰ উদ্যোগত বহুসংখ্যক লোক নিয়োজিত হয়, বৃহৎ যন্ত্ৰ-পাতি ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বিশাল পৰিমাণৰ ধন বিনিয়োগ কৰা হয়, সেইবোৰকে বৃহৎ উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- লোহা আৰু তীখা উদ্যোগ, কপাহী কাপোৰ উদ্যোগ, জাহাজ নির্মাণ উদ্যোগ আদি।
(খ) ব্যৱহৃত কেঁচামালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি:
(i) কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ: কৃষিজাত সামগ্ৰীসমূহক কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা খাদ্য-সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা উদ্যোগসমূহকে কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- চেনি উদ্যোগ, মৰাপাট উদ্যোগ, চাহ উদ্যোগ ইত্যাদি।
(ii) খনিজ পদাৰ্থ ভিত্তিক উদ্যোগ: লোৰ আকৰ, কপাৰ, মেংগানিজ, পেট্ৰ’লিয়াম, ডিজেল, কয়লা, প্ৰাকৃতিক গেছ আদি বিভিন্ন খনিজ পদাৰ্থ কেঁচামাল হিচাপে প্ৰয়োগ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰী নিৰ্মাণ কৰা উদ্যোগসমূহক খনিজ পদাৰ্থ ভিত্তিক উদ্যোগ বোলা হয়।
(iii) বনজ উদ্যোগ: বিভিন্ন ঔদ্যোগিক সামগ্ৰীৰ উৎপাদনৰ বাবে অৰণ্যৰ পৰা পোৱা সামগ্ৰীসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা উদ্যোগক বনজ উদ্যোগ বুলি জনা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে- কাগজ উদ্যোগ, প্লাইউড উদ্যোগ ইত্যাদি।
(iv) পশুধন ভিত্তিক উদ্যোগ: বিভিন্ন ভোগৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ বাবে মাংস, গাখীৰ, ছাল আদিৰ দৰে প্ৰাণীজ দ্ৰব্য ব্যৱহাৰ কৰা উদ্যোগসমূহকে পশুধন ভিত্তিক উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- দুগ্ধ উৎপাদন উদ্যোগ, মাংস সংসাধন উদ্যোগ।
(গ) উৎপাদিত দ্ৰব্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি:
(i) মৌলিক উদ্যোগ: যিবোৰ উদ্যোগৰ ওপৰত আন আন উদ্যোগসমূহে নিজৰ কাম-কাজ চলাই নিবলৈ বা বৰ্তি থাকিবলৈ নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়, সেইবোৰক মৌলিক উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- লো-তীখা উদ্যোগ, তেল শোধন উদ্যোগ ইত্যাদি।
(ii) গ্ৰাহক সামগ্ৰী উদ্যোগ: যি উদ্যোগৰ উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহ গ্ৰাহকসকলে পোনপটীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰে, তেনে উদ্যোগক গ্ৰাহক সামগ্ৰী উদ্যোগ বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- প্ৰসাধন সামগ্ৰী উদ্যোগ, অনাতাঁৰ আৰু দূৰদৰ্শন যন্ত্ৰ উদ্যোগ ইত্যাদি।
(ঘ) মালিকীস্বত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি:
(i) ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ: এই খণ্ডৰ প্ৰাথমিক উদ্দেশ্য হৈছে সৰ্বাধিক সামাজিক কল্যাণ সাধন কৰা। উদাহৰণস্বৰূপে- প্ৰতিৰক্ষা উদ্যোগ, মহাকাশ অভিযান সম্বন্ধীয় উদ্যোগ, পাৰমাণৱিক শক্তিৰ উদ্যোগ ইত্যাদি।
(ii) ব্যক্তিগত খণ্ডৰ উদ্যোগ: ব্যক্তিগত বিনিয়োগকাৰী আৰু উদ্যোগীসকলৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত আৰু পৰিচালিত উদ্যোগক ব্যক্তিগত খণ্ডৰ উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- তেল অনুসন্ধান উদ্যোগ, লোহা আৰু তীখা উদ্যোগ, চিমেন্ট উদ্যোগ ইত্যাদি।
(iii) সমবায়ভিত্তিক উদ্যোগ: সমবায় সমিতিসমূহৰ দ্বাৰা পৰিচালনা কৰা উদ্যোগসমূহকে সমবায়ভিত্তিক উদ্যোগ বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে- চেনি কল, গাখীৰৰ পৰা উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ উদ্যোগ ইত্যাদি।
২। ঘৰুৱা উদ্যোগ কি? এনে উদ্যোগত কেনে ধৰণৰ সামগ্রী উৎপাদিত হয়?
উত্তৰ: যি উদ্যোগে কেৱল পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈ স্থানীয় বজাৰত যোগান ধৰিব পৰাকৈ সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে, তেনে উদ্যোগক কুটীৰ উদ্যোগ বোলা হয়। ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
(i) ই অতিশয় সৰু আকাৰৰ।
(ii) ইয়াত স্থানীয়ভাৱে উপলব্ধ কেঁচামাল আৰু পৰম্পৰাগত প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি উৎপাদন কৰা হয়।
(iii) উৎপাদিত দ্ৰব্যসমূহ সাধাৰণতে স্থানীয় বজাৰতে বিক্ৰী কৰা হয়।
কুটীৰ উদ্যোগৰ পৰা উৎপাদিত প্ৰধান সামগ্ৰীসমূহ হৈছে মাটিৰ বাচন-বৰ্তন, ধাতুৰে নিৰ্মিত বাচন-বৰ্তন, হস্ততাঁতৰ বস্ত্ৰ, বেতৰ সামগ্ৰী, কাঠৰ আচবাব, গহনা আদি।
৩। ক্ষুদ্র উদ্যোগ আৰু বৃহৎ উদ্যোগৰ এক তুলনামূলক আলোচনা আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: তলত ক্ষুদ্র আৰু বৃহৎ উদ্যোগৰ এক তুলনামূলক আলোচনা আগবঢ়োৱা হ’লঃ
|
পার্থক্যৰ ভিত্তি |
বৃহৎ উদ্যোগ |
ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ |
|---|---|---|
|
অৰ্থ |
বহু সংখ্যক লোক নিয়োগ কৰাৰ লগত যন্ত্র-পাতিৰ বহু বিনিয়োগ কৰা উদ্যোগ। |
কম সংখ্যক লোক নিয়োগকৰাৰ লগতে ক্ষুদ্ৰ যন্ত্র-পাতিৰ প্ৰয়োগেৰে এক কোটি টকাৰো কম বিনিয়োগ কৰা উদ্যোগ। |
|
প্ৰযুক্তি |
মুখ্যতঃ প্ৰযুক্তিভিত্তিক। |
সৰল প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। |
|
ব্যৱহাৰ |
স্থানীয় অঞ্চলৰ কাঁচামাল ব্যৱহাৰ কৰে। |
স্থানীয় আৰু বাহিৰৰ কাঁচামাল ব্যৱহাৰ কৰে। |
|
উদ্দেশ্য |
শিল্প উদ্যোগীকৰণ হয় আৰু ঊন্নত দেশসমূহত বিদ্যমান। |
কিছু উৎপন্ন হৈক উন্নয়নশীল আৰু অনুন্নত দেশসমূহত উদ্যোগিক উন্নয়ন সাধন কৰে। |
|
জাতীয় আয় |
জাতীয় আয়লৈ সর্বোচ্চ অৱদান। |
নিম্নতম অৱদান। |
|
উদাহৰণ |
লো আৰু টিয়া উদ্যোগ, কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগ, জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ ইত্যাদি। |
হস্ততাঁত উদ্যোগ, পুতলা নির্মাণ উদ্যোগ ইত্যাদি। |
৪। উদাহৰণসহ কৃষিভিত্তিক উদ্যোগৰ সংজ্ঞা আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: উদ্যোগিক উৎপাদনৰ বাবে কাৰখানাসমূহ আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগসমূহত মূলতঃ কৃষিজাত সামগ্ৰীসমূহক কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা উদ্যোগকেই কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে এই উদ্যোগসমূহে ঔদ্যোগিক উৎপাদন পদ্ধতিৰ সহায়ত কৃষিজাত পদাৰ্থসমূহক উপভোগ কৰিব পৰা খাদ্য সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে-প্ৰধান কৃষিভিত্তিক উদ্যোগসমূহ হৈছে চেনি উদ্যোগ, মৰাপাট উদ্যোগ, চাহ উদ্যোগ, কফি উদ্যোগ, খোৱা তেল উদ্যোগ ইত্যাদি।
৫। খনিজ পদার্থভিত্তিক উদ্যোগৰ এটি চমু আভাস দিয়া।
উত্তৰ: যিবোৰ উদ্যোগত ঔদ্যোগিক উৎপাদনৰ বাবে প্ৰধান কেঁচামাল হিচাপে খনিজ পদাৰ্থৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সেইবোৰক খনিজ পদাৰ্থ ভিত্তিক উদ্যোগ বোলা হয়। এই ধৰণৰ উদ্যোগসমূহ সাধাৰণতে খনিজ সম্পদ সহজে উপলব্ধ হোৱা অঞ্চলসমূহত গঢ় লৈ উঠে। অৱশ্যে, পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ দ্ৰুত উন্নতিৰ বাবে এতিয়া এনে উদ্যোগসমূহ খনিজ সম্পদৰ উৎসৰ পৰা যথেষ্ট দূৰৈত স্থাপন হোৱাৰ প্ৰৱণতা দেখা গৈছে। মুখ্য খনিজ পদাৰ্থভিত্তিক উদ্যোগসমূহ হৈছে লো আৰু তীখা উদ্যোগ, এলুমিনিয়াম উদ্যোগ, কপাৰ উদ্যোগ, তেল শোধন উদ্যোগ ইত্যাদি।
৬। মৌলিক উদ্যোগ কি? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ: যি উদ্যোগৰ ওপৰত আন আন উদ্যোগে নিজৰ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিবলৈ আৰু বৰ্তি থাকিবলৈ নিৰ্ভৰ কৰে, তেনে উদ্যোগক মৌলিক উদ্যোগ বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে-লো আৰু তীখা উদ্যোগ, তেল উদ্যোগ আদিয়ে যন্ত্ৰ-পাতি নিৰ্মাণ কৰা উদ্যোগসমূহৰ বাবে আৱশ্যকীয় কেঁচামাল যোগান ধৰে।
৭। উদ্যোগৰ স্থানাৱদ্ধকৰণ নিৰ্দ্ধাৰণ কৰা কাৰকসমূহৰ এক চমু আভাস আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: কোনো নিৰ্দিষ্ট আৰ্থিক সুবিধা লাভৰ উদ্দেশ্যে এখন ঠাই বা এটা অঞ্চলত বিভিন্ন উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰীভূত হোৱাকে উদ্যোগৰ স্থানাৱদ্ধকৰণ বা স্থাননিৰ্ধাৰণ বোলা হয়। উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰা প্ৰধান কাৰককেইটা হৈছে-
(i) কেঁচামালৰ ওচৰা-ওচৰি অৱস্থান: অধিক পৰিবহণ ব্যয়ৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ বহুসংখ্যক উদ্যোগে কেঁচামালৰ উৎসৰ ওচৰতে নিজৰ উদ্যোগ স্থাপন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে-লো আৰু তীখা উদ্যোগসমূহ এনে ঠাইত স্থাপিত হয় য’ত লোৰ আকৰ, কয়লা আদি উপলব্ধ হয়। কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগ মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাট অঞ্চলত গঢ় লৈ উঠিছে।
(ii) বিদ্যুতৰ সহজলভ্যতা: বহু সংখ্যক উদ্যোগ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰ ওচৰত স্থাপন কৰা হয়। সাধাৰণতে বেছিভাগ উদ্যোগেই উৎপাদনৰ সামগ্ৰিক খৰচ কমাবলৈ বিদ্যুত কেন্দ্ৰসমূহৰ কাষত গঢ়ি উঠে। ইয়াৰ ফলত বিদ্যুতৰ নিৰৱচ্ছিন্ন যোগান নিশ্চিত কৰা সম্ভৱ হয়।
(iii) পৰিবহণৰ সুচলতা: উদ্যোগসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ, বন্দৰ, চহৰ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰসমূহৰ আশে-পাশে গঢ় লৈ উঠে। মুম্বাইৰ ওচৰে-পাজৰে বস্ত্ৰ উদ্যোগ গঢ়ি উঠাৰ অন্যতম কাৰণ হৈছে পথ, আকাশীপথ আৰু ৰে’ল যাতায়াতৰ সু-ব্যৱস্থা।
(iv) শ্ৰমিকৰ সহজলভ্যতা: শ্ৰমিকৰ সুলভতাই উদ্যোগ স্থাপনৰ বাবে এক উৎসাহ যোগায়। কাৰিকৰী দক্ষতা থকা মানৱ সম্পদৰ বাবে বাংগালুৰু চহৰ কম্পিউটাৰ উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, উৰিষ্যা আদি ৰাজ্যত লো আৰু তীখা উদ্যোগৰ বিকাশৰ এক মুখ্য কাৰণ হৈছে সস্তীয়া শ্ৰমিকৰ সহজে পোৱা। মানৱ সম্পদৰ সুলভতাৰ বাবে উত্তৰ প্ৰদেশত চেনি উদ্যোগ গঢ়ি উঠাত সহায় হৈছে।
(v) বজাৰৰ সামীপ্য: বেছিভাগ উদ্যোগ আৰু কাৰখানাই ঔদ্যোগিক আৰু বাণিজ্যিক চহৰ-নগৰৰ ওচৰে-পাজৰে গঢ়ি উঠে, যাতে তেওঁলোকে উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহ সহজে বিক্ৰী কৰিব পাৰে। বৃহৎ বজাৰৰ সুবিধা থকাৰ বাবে গুজৰাট-মহাৰাষ্ট্ৰ অঞ্চলত বস্ত্ৰ উদ্যোগ গঢ়ি উঠিছে। তদুপৰি, মুম্বাইৰ বন্দৰৰ পৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰলৈ চূড়ান্ত সামগ্ৰীসমূহ ৰপ্তানি কৰাটোও ইয়াৰ জৰিয়তে সহজ হয়।
(vi) জলবায়ু: উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত জলবায়ুৰ অৱস্থা বিবেচনা কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ। উদাহৰণস্বৰূপে- আৰ্দ্ৰ জলবায়ুৰ বাবে পশ্চিম অঞ্চলত কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগ গঢ়ি উঠিছে। উত্তৰ প্ৰদেশৰ চেনি উদ্যোগ, পঞ্জাৱৰ ঊণ- উদ্যোগ বা পশ্চিমবংগৰ মৰাপাট উদ্যোগৰ উন্নয়ন ঘটাৰ এয়া এক প্ৰধান কাৰণ।
৮। উদ্যোগৰ স্থানবন্ধনৰ ক্ষেত্ৰত কেঁচামালৰ ভূমিকাৰ বিষয়ে উদাহৰণসহ লিখা।
উত্তৰ: উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্ধাৰণৰ এক মুখ্য কাৰক হৈছে উৎপাদন কেন্দ্ৰৰ ওচৰত প্ৰয়োজনীয় কেঁচামালৰ সহজ আৰু সুলভতা। সাধাৰণতে উদ্যোগসমূহ সম্পদৰ উৎসৰ কাষতে স্থাপিত হয়। কাৰখানালৈ কেঁচামাল পৰিবহণৰ ব্যয় কমোৱাৰ উদ্দেশ্যে বিনিয়োগকাৰী আৰু উৎপাদনকৰ্তাসকলে এনে স্থানত উদ্যোগ স্থাপনৰ আগ্ৰহ দেখুৱায়। গুজৰাট আৰু মহাৰাষ্ট্ৰত বস্ত্ৰ উদ্যোগ তথা বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, ছত্তীশগড়, ওড়িশা আদি ৰাজ্যৰ লো আৰু তীখা উদ্যোগৰ অৱস্থিতিৰ মূল কাৰণ এয়েই। এই ৰাজ্যসমূহত লো আৰু তীখা উৎপাদনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় লোৰ আকৰ আৰু কয়লাৰ বিশাল ভাণ্ডাৰ আছে। একেদৰে, মৰাপাট উদ্যোগ ভাৰতত মূলতঃ পশ্চিমবংগতে কেন্দ্ৰীভূত হৈছে কাৰণ এই ৰাজ্যখন কেঁচা মৰাপাটৰ মুখ্য যোগানকাৰী। কুঁহিয়াৰ উৎপাদনত দেশৰ প্ৰথম ৰাজ্য উত্তৰ প্ৰদেশ হোৱা হেতুকে চেনি উদ্যোগসমূহ ইয়াতে পুঞ্জীভূত হৈছে। কুঁহিয়াৰৰ দৰে পচনশীল কেঁচামাল বহু দূৰলৈ কঢ়িয়াই নিব নোৱাৰি, কাৰণ যাত্ৰাৰ সময়ছোৱাতে ই নষ্ট হৈ যাব পাৰে। সেয়েহে, কুঁহিয়াৰ উৎপাদন হোৱা অঞ্চলসমূহৰ আশে-পাশে চেনিৰ উৎপাদন কেন্দ্ৰসমূহ গঢ়ি উঠে। এই সকলোবোৰে ইয়াকে প্ৰকাশ কৰে যে, কেঁচামালৰ সুলভতাই হৈছে উদ্যোগৰ স্থান নিৰ্ধাৰণৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰক।
৯। ভাৰতৰ লো আৰু তীখা উদ্যোগৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: লো আৰু তীখা উদ্যোগ ভাৰতৰ এক প্ৰধান আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মৌলিক উদ্যোগ। ১৯০৭ চনত জামছেদপুৰত জামছেদজী টাটাই এটা তীখা উদ্যোগ স্থাপন কৰাৰ লগে লগে ভাৰতত তীখা উৎপাদনৰ প্ৰকৃত আৰম্ভণি ঘটে। স্বাধীনতা লাভৰ পাছতে ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বহুতো তীখা উদ্যোগ গঢ়ি উঠে। বৰ্তমান এই উদ্যোগসমূহ খনিজ সম্পদত চহকী বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, পশ্চিমবংগ, ওড়িশা, ছত্তীশগড়, কৰ্ণাটক, তামিলনাডু আদিত কেন্দ্ৰীভূত হৈছে। আজিকালি কিছুমান তীখা উদ্যোগ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ আৰু কিছুমান ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অধীনত আছে। ব্যক্তিগত খণ্ডৰ প্ৰধান তীখা উদ্যোগসমূহ বিহাৰৰ জামছেদপুৰত, পশ্চিমবংগৰ বাৰ্ণপুৰত আৰু কৰ্ণাটকৰ ভদ্ৰাৱতীত অৱস্থিত। ৰাজহুৱা খণ্ডৰ তীখা উদ্যোগসমূহ হৈছে ভিলাই (মধ্যপ্ৰদেশ), ৰুৰকেলা (ওড়িশা), বোকাৰো (বিহাৰ) আৰু দুৰ্গাপুৰ (পশ্চিমবংগ)। আছানচোল আৰু চালেমতো লো আৰু তীখা উদ্যোগ অৱস্থিত। লো আৰু তীখা উদ্যোগে ভাৰতৰ অৰ্থনীতিত এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
ভাৰতত লো আৰু তীখা উদ্যোগৰ দ্ৰুত উন্নয়নৰ কাৰকসমূহ হৈছেঃ
(i) বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, ওড়িশা আদি ৰাজ্যত লোৰ আকৰৰ বিশাল ভাণ্ডাৰ।
(ii) সস্তীয়া শ্ৰমিকৰ সহজলভ্যতা।
(iii) বৃহৎ ঘৰুৱা বজাৰৰ সুবিধা।
(iv) চৰকাৰৰ সুবিধাজনক আঁচনিসমূহ।
(v) লো আকৰৰ উৎসস্থলৰ ওচৰা-ওচৰিকৈ পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে বিদ্যুতৰ উপলব্ধতা। 
১০। ভাৰতৰ কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ এটা বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰ: কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগ ভাৰতৰ এক অতি প্রাচীন উদ্যোগ। বৰ্তমান ই দেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এই উদ্যোগটো তিনিটা সুকীয়া খণ্ডৰে গঠিত:
(i) কলঘৰ খণ্ড
(ii) বৈদ্যুতিক তাঁতশাল খণ্ড
(iii) হস্ততাঁত খণ্ড
কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগে ভাৰতৰ অৰ্থনীতিৰ সৰ্বাংগীন উন্নয়নত যথেষ্ট বৰঙণি আগবঢ়াই আহিছে। এই উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰসমূহ মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু গুজৰাটত অৱস্থিত। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণসমূহ হৈছে কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজে পোৱা সুবিধা, কম খৰচী বিদ্যুত, মুম্বাই আৰু কাণ্ডলা বন্দৰৰ ওচৰা-ওচৰি অৱস্থান, উন্নত মানৰ পথ আৰু ৰে’লপথৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা আৰু উপযোগীকৈ থকা জলবায়ু। অৱশ্যে, দেশৰ আন আন বিভিন্ন প্ৰান্ততো ইয়াৰ উৎপাদন কাৰ্য চলে। কপাহী বস্ত্ৰৰ প্ৰধান উৎপাদনকাৰী অঞ্চলসমূহ হৈছে মহাৰাষ্ট্ৰ, গুজৰাট, মধ্যপ্ৰদেশ, উত্তৰ প্ৰদেশ, কৰ্ণাটক, তামিলনাডু, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আৰু পশ্চিমবংগ। 
১১। ভাৰতৰ মানচিত্র এখন আঁকি তাত তিনিটা লো-তীখা উদ্যোগ আৰু তিনিটা কপাহী বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ স্থান নিৰূপণ কৰা।
উত্তৰ: নিজে কৰা।
১২। কেনে ধৰণৰ কুটীৰ উদ্যোগ তোমাৰ গাঁৱত অথবা ওচৰৰ গাঁৱত বা নগৰত আছে? এইসমূহ উদ্যোগে ক’ৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় কেঁচা সামগ্রীসমূহ আহৰণ কৰে? উৎপাদিত সামগ্রীসমূহ ক’ত বিক্ৰী কৰা হয় উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: নিজে কৰা।
নৱম শ্ৰেণী ভূগোল অধ্যায় ৮ – সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
Get Free NCERT PDFs
If you want to download free PDFs of any chapter, click the link below and join our WhatsApp group:
