সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৫ – জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন (Climate and Adaptation of Animals) – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | অসম জাতীয় বিদ্যালয় (AJB)

Class 7 Science Chapter 15 জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন Solutions | AJB Assam

সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৫ – জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB Assam)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ পঞ্চদশ অধ্যায় ‘জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন’ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 15 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰৰ লগতে অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ অতি সহজ আৰু নিৰ্ভুলভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঘৰতে বহি সুন্দৰভাৱে বিজ্ঞানৰ অনুশীলন কৰিব পাৰে।

‘জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন’ নামৰ এই পাঠটিত বতৰ আৰু জলবায়ুৰ পাৰ্থক্য, মেৰু অঞ্চল আৰু ক্ৰান্তীয় বৃষ্টিবহুল অৰণ্যৰ জলবায়ু লগতে সেই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰাণীসমূহৰ অভিযোজনৰ (Adaptation) বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিজ্ঞানৰ ভেটি সৱল কৰিবলৈ এই পাঠৰ মূল ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• বতৰ আৰু জলবায়ুৰ ধাৰণা, মেৰু অঞ্চল আৰু ক্ৰান্তীয় অৰণ্যৰ প্ৰাণীৰ অভিযোজনৰ স্পষ্ট বিশ্লেষণ।
• পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰতিটো চমু আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী নিৰ্দোষ সমাধান।
• পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু তাৰ সহজ উত্তৰ।
• নতুন আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ বহু-বিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) সম্পূৰ্ণ সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল ভাষাত যুগুতোৱা উন্নত মানৰ বিজ্ঞানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বঢ়াবলৈ ব্যৱহাৰিক উদাহৰণৰ সহায়ত বুজোৱা সমাধান।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 অসম জাতীয় বিদ্যালয়, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-15                                                                     অস্পিন একাডেমী

জলবায়ু আৰু প্ৰাণীৰ অভিযোজন

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

1. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:

(i) বায়ুৰ চাপ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিটো হ’ল-

(a) বেইন গজ

(b) বেৰ’মিটাৰ

(c) হাইগ্র’মিটাৰ

(d) এনেম মিটাৰ

উত্তৰঃ (b) বেৰ’মিটাৰ

(ii) মৰু অঞ্চলৰ জলবায়ু –

(a) গৰম আৰু শুকান

(b) গৰম আৰু সেমেকা

(c) ঠাণ্ডা আৰু সেমেকা

(d) ঠাণ্ডা আৰু শুকান

উত্তৰঃ (a) গৰম আৰু শুকান

(iii) ভাৰতৰ ক্ৰান্তীয় বর্ষাৰণ্য থকা ঠাই হ’ল-

(a) উত্তৰ-পূব ভাৰত

(b) ৰাজস্থান

(c) মধ্যপ্রদেশ

(d) ঝাড়খণ্ড

উত্তৰঃ (a) উত্তৰ-পূব ভাৰত

2. খালী ঠাই পূৰ কৰাঁ :

উত্তৰঃ

(a) বতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰধান কাৰক হ’ল সূৰ্য।

(b) পেংগুইন চৰাই মেৰু অঞ্চলত বাস কৰে।

(c) মেঘালয়ৰ জলবায়ু শীতল আৰু সেমেকা।

(d) বগা ভালুকৰ ছালৰ তলত এটা ডাঠ চৰ্বীৰ তৰপ থাকে।

3. বতৰ কাক বোলে?

উত্তৰঃ এখন নিৰ্দিষ্ট ঠাইৰ এক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বায়ুমণ্ডলৰ অৱস্থা, যেনে— ৰ’দ, বতাহ, বৰষুণ, বায়ুৰ উষ্ণতা, আৰ্দ্ৰতা আদিৰ সামগ্ৰিক ৰূপটোকেই সেই ঠাইখনৰ বতৰ বুলি কোৱা হয়।

4. বতৰৰ মৌলসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ বতৰৰ প্ৰধান মৌলসমূহ হ’ল— ৰ’দ, বতাহ, বৰষুণ, বায়ুৰ উষ্ণতা, বায়ুমণ্ডলৰ চাপ, আৰ্দ্ৰতা আদি।

5. অভিযোজন বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ প্ৰতিটো জীৱই নিজৰ চৌপাশৰ পৰিৱেশ আৰু জলবায়ুৰ লগত খাপ খুৱাই জীয়াই থাকিবলৈ যিবোৰ শাৰীৰিক আৰু আচৰণগত পৰিৱৰ্তন বা প্ৰক্ৰিয়া অৱলম্বন কৰে, তাকেই অভিযোজন বোলা হয়।

6. মেৰু অঞ্চলৰ দুবিধ জন্তুৰ নাম লিখাঁ।

উত্তৰঃ মেৰু অঞ্চলত বাস কৰা দুবিধ প্ৰাণীৰ নাম হ’ল— বগা ভালুক (Polar Bear) আৰু পেংগুইন (Penguin)। (বগা শিয়াল মেৰুদেশীয় অঞ্চলৰ ওচৰে পাজৰে পোৱা যায় যদিও পেংগুইন আৰু বগা ভালুক আটাইতকৈ উপযুক্ত উদাহৰণ)।

7. ক্রান্তীয় বর্ষাৰণ্য থকা দুখন দেশৰ নাম লিখাঁ।

উত্তৰঃ ক্ৰান্তীয় বৰ্ষাৰণ্য থকা দুখন দেশ হ’ল— ভাৰতবৰ্ষ আৰু ব্ৰাজিল (মধ্য আফ্ৰিকা আৰু মধ্য আমেৰিকা একোখন মহাদেশ বা অঞ্চলহে, দেশ নহয়)।

8. দিনটোৰ সৰ্বোচ্চ আৰু সর্বনিম্ন তাপমাত্রা কেতিয়া জোখা হয়?

উত্তৰঃ সাধাৰণতে দিনটোৰ সৰ্বোচ্চ তাপমাত্ৰা দুপৰীয়া বা আবেলিৰ ভাগত আৰু সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা অতি সূৰ্যোদয়ৰ পূৰ্বে অৰ্থাৎ পুৱতি নিশা জোখা হয়।

9. পেংগুইনৰ অভিযোজন সম্বন্ধে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ দক্ষিণ মেৰুৰ অতিশয় শীতল আৰু বৰফেৰে আৱৰা প্ৰতিকূল পৰিৱেশত জীয়াই থাকিবলৈ পেংগুইনে বিভিন্ন ধৰণৰ অভিযোজনৰ আশ্ৰয় লয়। প্ৰচণ্ড শীতৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ ইহঁতৰ দেহত ডাঠ পাখি আৰু ছালৰ ঠিক তলতে চৰ্বীৰ এটা ডাঠ তৰপ থাকে। বৰফৰ বগা ৰঙৰ সৈতে মিলি যাব পৰাকৈ ইহঁতৰ গাৰ বৰণো বগা আৰু ক’লা হয়, যিয়ে ইহঁতক শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। তদুপৰি, গৰম অনুভৱ কৰিবলৈ পেংগুইনবোৰে সাধাৰণতে একেলগে জুম বান্ধি থাকে।

10. জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু কেৰালাৰ বতৰ তুলনা কৰাঁ।

উত্তৰঃ জম্মু-কাশ্মীৰ হিমালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ জলবায়ু অতি শীতল আৰু শুকান। আনহাতে, বিষুৱৰেখাৰ ওচৰত আৰু সাগৰৰ পাৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে কেৰালাৰ জলবায়ু জম্মু-কাশ্মীৰৰ তুলনাত যথেষ্ট গৰম আৰু সেমেকা।

11. ক্রান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ বৈশিষ্ট্য কি?

উত্তৰঃ ক্ৰান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যসমূহৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৰষুণ হয় আৰু উষ্ণতা যথেষ্ট বেছি থাকে। গৰম আৰু সেমেকা জলবায়ুৰ বাবে এই অৰণ্যসমূহ ডাঠ গছ-গছনিৰে ভৰা আৰু ই জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যত অতিকৈ চহকী। ইয়াত বান্দৰ, গৰিলা, সিংহ, বাঘ, হাতী, ঘৰিয়াল, সাপ আদি নানা প্ৰজাতিৰ জীৱ-জন্তু আৰু চৰাই-চিৰিকটি পোৱা যায়।

12. ‘ছাইবেৰীয়া ক্রেইন’ কোন দেশৰ? ইহঁতে শীতকালি ক’লৈ অভিগমন কৰে?

উত্তৰঃ ‘ছাইবেৰীয়া ক্ৰেইন’ প্ৰধানকৈ ৰাছিয়াৰ ছাইবেৰিয়া অঞ্চলৰ চৰাই। শীতকালত ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰচণ্ড ঠাণ্ডাৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ ইহঁতে বহুদূৰ অতিক্ৰম কৰি ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ ভৰতপুৰ, হাৰিয়ানাৰ চুলতানপুৰ আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন জলাশয়লৈ অভিগমন বা প্ৰব্ৰজন কৰে।

13. ক্রান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ জীৱ-জন্তুৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ ক্ৰান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ুত বান্দৰ, গৰিলা, বাঘ, সিংহ, হাতী, ঘৰিয়াল, সাপ আৰু বিবিধ প্ৰজাতিৰ পোক-পৰুৱা আদি অসংখ্য জীৱ-জন্তু বাস কৰে। জীৱ-জন্তুৰ সংখ্যা অধিক হোৱা বাবে ইয়াত বাসস্থান আৰু খাদ্যৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা তীব্ৰ হয়। সেয়েহে প্ৰাণীবোৰে নিজকে খাপ খুৱাবলৈ বিশেষ অভিযোজনৰ সহায় লয়। উদাহৰণস্বৰূপে— ৰঙাচকুৱা ভেকুলীৰ ভৰিৰ তলুৱা আঠালতীয়া হয় যাতে সিহঁতে গছত সহজে বগাব পাৰে। বান্দৰৰ নেজ দীঘল হোৱাৰ লগতে হাত-ভৰিৰ গঠন বিশেষ ধৰণৰ হয়, যিয়ে সিহঁতক গছৰ ডালত ওলমি থকাত সহায় কৰে। বহুতো জন্তুৰ তীক্ষ্ণ দৃষ্টিশক্তি, ডাঠ ছাল, স্পৰ্শকাতৰ শ্ৰৱণশক্তি থাকে আৰু সিহঁতৰ ছালৰ ৰঙে ছদ্মৱেশ ধৰাত সহায় কৰে।ভাৰতীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ এবিধ পৰিচিত প্ৰাণী হ’ল হাতী। ইহঁতৰ দীঘল শুঁৰডাল খাদ্য সংগ্ৰহ কৰাত আৰু ডাঙৰ কাণ দুখন অতি দুৰ্বল শব্দ শুনাত তথা শৰীৰ তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত ব্যৱহাৰ হয়।

14. গৰমকালি আৰু শীতকালিৰ বতৰৰ পাৰ্থক্য লিখাঁ।

উত্তৰঃ গৰমকালি আৰু শীতকালিৰ বতৰৰ প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল:

(ক) গৰমকালিত সূৰ্যৰ ৰশ্মি পৃথিৱীত প্ৰায় পোনপটিয়াকৈ পৰে বাবে উষ্ণতা বেছি থাকে, কিন্তু শীতকালত সূৰ্যৰ ৰশ্মি হেলনীয়াকৈ পৰে বাবে উষ্ণতা যথেষ্ট কম থাকে আৰু ঠাণ্ডা অনুভৱ হয়।

(খ) গৰমকালিৰ দিনবোৰ দীঘল আৰু ৰাতিবোৰ চুটি হয়। আনহাতে শীতকালত দিন চুটি আৰু ৰাতি দীঘল হয়।

(গ) গৰমকালিত সাধাৰণতে বৰষুণৰ পৰিমাণ বেছি হয় আৰু বায়ুত আৰ্দ্ৰতা অধিক থাকে। ইয়াৰ বিপৰীতে শীতকালত বৰষুণ কম হয় আৰু বায়ু শুকান হয়।

(ঘ) শীতকালত প্ৰায়ে নিয়ৰ পৰে আৰু কুঁৱলীৰ সৃষ্টি হয়, যিটো গৰমকালিত সাধাৰণতে দেখা নাযায়।

15. বগা ভালুকৰ অভিযোজনৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ বগা ভালুক মেৰু অঞ্চলৰ বাসিন্দা য’ত প্ৰচণ্ড ঠাণ্ডা আৰু চাৰিওফালে বৰফ থাকে। এই প্ৰতিকূল পৰিৱেশত জীয়াই থাকিবলৈ ইহঁতৰ শৰীৰত কিছুমান বিশেষ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইহঁতৰ গাৰ ছালৰ ওপৰত বগা নোমৰ দুটা ডাঠ তৰপ থাকে আৰু ছালৰ ঠিক তলতে চৰ্বীৰ এটা ডাঠ তৰপ থাকে, যিয়ে শৰীৰৰ তাপ বাহিৰলৈ ওলাই যোৱাত বাধা দিয়ে আৰু উম দি ৰাখে। ইহঁতৰ গাৰ ৰং বৰফৰ দৰে বগা হোৱাৰ বাবে চিকাৰীয়ে সহজে মন কৰিব নোৱাৰে আৰু চিকাৰ ধৰাতো সুবিধা হয়।

16. জলবায়ু আৰু অভিযোজনৰ সম্পৰ্ক কি?

উত্তৰঃ জলবায়ু আৰু অভিযোজনৰ মাজত এক এৰাব নোৱাৰা সম্পৰ্ক আছে। পৃথিৱীৰ সকলো ঠাইৰ জলবায়ু একে নহয়, সেয়েহে বেলেগ বেলেগ অঞ্চলৰ প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদসমূহে সেই নিৰ্দিষ্ট জলবায়ুত জীয়াই থাকিবলৈ বেলেগ বেলেগ অভিযোজন প্ৰক্ৰিয়া অৱলম্বন কৰে।

উদাহৰণস্বৰূপে, মেৰু অঞ্চলৰ জলবায়ু অতি শীতল হোৱাৰ বাবে তাত কেৱল বগা ভালুক, পেংগুইন আদি ডাঠ নোমযুক্ত প্ৰাণীহে জীয়াই থাকিব পাৰে। এই প্ৰাণীবোৰ আকৌ গৰম জলবায়ুৰ অঞ্চলত জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। ঠিক একেদৰে, মৰুভূমিৰ শুকান জলবায়ুত জীয়াই থাকিবলৈ উটৰ দৰে প্ৰাণীয়ে পানী সঞ্চয় কৰাৰ ক্ষমতা অভিযোজন কৰি লৈছে। অৰ্থাৎ, যিকোনো এটা অঞ্চলৰ জলবায়ুৱেই নিৰ্ণয় কৰে যে তাত কেনে ধৰণৰ প্ৰাণী বা উদ্ভিদে কেনেধৰণৰ অভিযোজনৰ জৰিয়তে জীয়াই থাকিব পাৰিব।