Class 8 Social Science Chapter 15 মানচিত্ৰ Solutions | Assam Jatiya Bidyalay
অষ্টম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ১৫ – মানচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalay – AJB)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) পাঠ্যক্ৰমৰ পঞ্চদশ অধ্যায় ‘মানচিত্ৰ’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Social Science Chapter 15 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘মানচিত্ৰ’ নামৰ এই পাঠটিত মানচিত্ৰৰ অৰ্থ, বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ মানচিত্ৰ (প্ৰাকৃতিক, ৰাজনৈতিক আৰু বিষয়ভিত্তিক মানচিত্ৰ), মানচিত্ৰৰ মূল উপাদানসমূহ যেনে— স্কেল বা মাপনী, দিশ, সাংকেতিক চিহ্ন আৰু মানচিত্ৰ অধ্যয়নৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- মানচিত্ৰৰ সংজ্ঞা, শ্ৰেণীবিভাগ আৰু ইয়াৰ প্ৰধান উপাদানসমূহৰ বিস্তৃত বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে পাঠ্যপুথিৰ বাহিৰৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Additional Questions)।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Assam Jatiya Bidyalaya (AJB) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest AJB new syllabus and updated book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
মানচিত্র
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
1. তলত দিয়া প্রশ্নসমূহৰ উত্তৰ লিখাঁ।
(a) মানচিত্র কি?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগ বা ইয়াৰ যিকোনো এক নিৰ্দিষ্ট অংশৰ সামগ্ৰিক অথবা আংশিক ৰূপটো জোখ-মাখৰ ভিত্তিত এখন সমতল কাগজত অংকন কৰা চিত্ৰখনকেই মানচিত্ৰ বুলি কোৱা হয়।
(b) সাংকেতিক চিহ্ন কাক বোলে?
উত্তৰঃ মানচিত্ৰত প্ৰকৃত অৱয়ব বা দৃশ্যমান পৰিৱেশসমূহক সিহঁতৰ আচল আকাৰত আঁকিব পৰা নাযায়, তাৰ পৰিৱৰ্তে কিছুমান বিশেষ প্ৰতীক ব্যৱহাৰ কৰি সেইবোৰ বুজোৱা হয়। এই বিশেষ প্ৰতীকসমূহকেই সাংকেতিক চিহ্ন বোলা হয়।
(c) কার্ট গ্রাফি কি?
উত্তৰঃ মানচিত্ৰ অংকন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ হোৱা বিজ্ঞানসন্মত পদ্ধতি বা কলাবিধকেই কাৰ্ট’গ্ৰাফী (Cartography) বোলে।
(d) কার্ট গ্রাফিৰ পিতৃস্বৰূপ কোন?
উত্তৰঃ প্ৰাচীন ইজিপ্তৰ প্ৰসিদ্ধ ভূগোলবিদ ট’লেমিক ‘কাৰ্ট’গ্ৰাফীৰ পিতৃস্বৰূপ’ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
(e) আর্হিচিত্র কি?
উত্তৰঃ নিৰ্দিষ্ট সীমা, দিশ, প্ৰধান উপকাৰণ আৰু এটা মূলবিন্দু নিৰ্ধাৰণ কৰি আঁকি উলিওৱা সাধাৰণ চিত্ৰখনকেই আৰ্হিচিত্ৰ বোলা হয়। এনে চিত্ৰ অংকনৰ ক্ষেত্ৰত কম্পাছৰ ব্যৱহাৰ অতি প্ৰয়োজনীয়।
2. মানচিত্র কাক বেলে? মানচিত্র কেইপ্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
উত্তৰঃ সমগ্ৰ পৃথিৱীপৃষ্ঠ বা ইয়াৰ যিকোনো এটা অংশৰ অবিকল ৰূপটো নিৰ্দিষ্ট জোখ-মাপৰ সহায়ত এখন কাগজত তুলি ধৰা চিত্ৰকেই মানচিত্ৰ বোলে।
মানচিত্ৰক প্ৰধানকৈ তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি। সেইকেইটা হ’ল—
(ক) প্ৰাকৃতিক মানচিত্ৰ
(খ) ৰাজনৈতিক মানচিত্ৰ আৰু
(গ) বিষয়ভিত্তিক মানচিত্ৰ।
3. মানচিত্র অংকন কৰিবলৈ কি কি পদ্ধতি আৰু কৌশল অৱলম্বন কৰা হয়?
উত্তৰঃ মানচিত্ৰ এখন অংকন কৰিবলৈ কেইবাটাও কৌশল আৰু পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হয়। কিছুমান মানচিত্ৰ কেৱল হাতৰ আৰ্হিচিত্ৰ বা স্কেচ্ছৰ সহায়ত প্ৰস্তুত কৰা হয়। আকৌ, নিৰ্দিষ্ট জৰীপ বা সমীক্ষা চলায়ো মানচিত্ৰ আঁকিব পাৰি, য’ত সাধাৰণতে জোখ-মাপৰ ফিটা, কম্পাছ আদি সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আলোকচিত্ৰৰ জৰিয়তেও মানচিত্ৰ অংকন কৰা সম্ভৱ; এইবোৰৰ ভিতৰত বিমানৰ পৰা তোলা ভূ-খণ্ডৰ ছবি বা মহাকাশৰ পৰা লোৱা ছবি প্ৰধান। ইয়াৰ উপৰিও কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ আৰু ৰাডাৰৰ পৰা পোৱা তথ্যৰ আধাৰতো মানচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰা হয়। সাম্প্ৰতিক সময়ত কম্পিউটাৰ প্ৰযুক্তি আৰু গ্ল’বেল পজিচনিং ছিষ্টেম (GPS)-ৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত ডিজিটেল মেপ অংকন কৰাটো সহজ হৈ পৰিছে, যিটো বৰ্তমান মানচিত্ৰ অংকনৰ বাবে এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হৈ পৰিছে।
4. ক্ষেত্র অধ্যয়ন বুলিলে কি বুজা? ভূগোল অধ্যয়নত ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি?
উত্তৰঃ ভূগোল অধ্যয়নৰ এক অন্যতম প্ৰধান অংগ বা সঁজুলি হৈছে ক্ষেত্ৰ অধ্যয়ন। বিজ্ঞানৰ বিষয়ত যেনেদৰে পৰীক্ষাগাৰৰ প্ৰয়োজন, ভূগোলৰ বাবে ক্ষেত্ৰখনেই হ’ল পৰীক্ষাগাৰ। পৰীক্ষাগাৰত হাতে-কামে যিদৰে পৰীক্ষা কৰা হয়, ঠিক একেদৰে ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নতো নিৰ্দিষ্ট স্থানত নিজে গৈ প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰ্যবেক্ষণ আৰু অধ্যয়ন কৰা হয়।
ভূগোল অধ্যয়নত ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা: ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু শিক্ষকসকলে বাস্তৱিক আৰু চাক্ষুষ জ্ঞান আহৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ সহায়ত পৰিৱেশত ঘটা পৰিৱৰ্তনসমূহৰ প্ৰকৃত ধাৰণা পাব পাৰি। আধুনিক সময়ৰ সৈতে সংগতি ৰাখি নতুন মানচিত্ৰ অংকন কৰিবলৈ হ’লে এনে প্ৰত্যক্ষ অধ্যয়নৰ বিশেষ প্ৰয়োজন। ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তেই এখন ঠাইৰ পুৰণি মেপ এখনো আধুনিক আৰু নিখুঁত ৰূপত সজাই তুলিব পাৰি। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক পৰিঘটনাসমূহৰ সঠিক বিশ্লেষণৰ বাবে ক্ষেত্ৰ অধ্যয়ন এক অপৰিহাৰ্য কাৰ্য হৈ পৰিছে।
5. চমুটোকা লিখাঁ।
(ক) মানচিত্র অংকনত স্কেল বা মাপনীৰ ভূমিকা:
উত্তৰঃ এখন বিশাল দেশ বা মহাদেশৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল এখন সৰু কাগজত অংকন কৰিবলৈ মানচিত্ৰৰ সহায় লোৱা হয়। মানচিত্ৰ হৈছে এনে এক মাধ্যম য’ত একেলগে প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট দুয়োবিধ উপাদান সুন্দৰকৈ উপস্থাপন কৰিব পাৰি। কিন্তু ইমান বৃহৎ পৃথিৱীখনৰ আকাৰ কাগজত সৰুকৈ আঁকিবলৈ এটা নিৰ্দিষ্ট উপায়ৰ প্ৰয়োজন, আৰু ইয়াতেই স্কেল বা মাপনীৰ গুৰুত্ব আহি পৰে। প্ৰকৃততে, মানচিত্ৰত থকা দুখন ঠাইৰ মাজৰ দূৰত্ব আৰু প্ৰকৃত পৃথিৱীপৃষ্ঠত সেই একেই ঠাই দুখনৰ মাজৰ আচল দূৰত্বৰ যি অনুপাত, তাকেই মানচিত্ৰৰ স্কেল বা মাপনী বুলি কোৱা হয়। প্ৰয়োজন অনুসৰি ভিন ভিন মানচিত্ৰত বেলেগ বেলেগ মাপনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে মানচিত্ৰ এখনৰ একেবাৰে ওপৰত বা তলৰ ফালে এই স্কেল দেখুওৱা হয়। স্কেলডাল এডাল সৰল ৰেখাৰে অংকন কৰি দেখুৱাব পাৰি, অথবা কেতিয়াবা বাক্যৰে লিখিও প্ৰকাশ কৰিব পাৰি।
(খ) আর্হি চিত্র:
উত্তৰঃ মানচিত্ৰত পৰ্বত-পাহাৰ, নদ-নদী, ৰাস্তা-ঘাট আদি প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট উপাদানসমূহ প্ৰকাশ কৰিবলৈ কিছুমান বিশেষ প্ৰতীকৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তলত তেনে কিছুমান প্ৰতীকৰ নাম উল্লেখ কৰা হ’ল—
১। জিলাৰ সীমা
২। ৰাষ্ট্ৰীয় সীমা
৩। ব্ৰডগজ ৰে’লপথ
৪। পকী ৰাস্তা
৫। বৈ থকা নদী
৬। পৰ্বত বা শৃংগ
৭। ঘৰ
৮। বিদ্যালয়
৯। বিমান বন্দৰ
১০। কুঁৱা
১১। পুখুৰী
১২। কেঁচা বা অনুন্নত ৰাস্তা
(গ) মানচিত্র আৰু দিশ:
উত্তৰঃ সাধাৰণতে এখন মানচিত্ৰৰ সোঁফালৰ বা বাওঁফালৰ ওপৰৰ চুকত এডাল লম্ব ৰেখা অংকন কৰা থাকে, য’ত ইংৰাজীৰ ‘N’ আখৰটো লিখা থাকে। এই ৰেখাডালে উত্তৰ (North) দিশটো বুজায়। এবাৰ উত্তৰ দিশটো নিৰ্ণয় কৰিব পাৰিলে, তাৰ সহায়ত পূব, পশ্চিম আৰু দক্ষিণ— এই বাকী তিনিটা দিশো সহজে নিৰ্ণয় কৰিব পৰা যায়। এই চাৰিটাই হৈছে প্ৰধান দিশ। প্ৰধান দিশৰ উপৰিও উত্তৰ-পূব, দক্ষিণ-পূব, দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পশ্চিম আদি উপ-দিশৰ সহায়ত মানচিত্ৰত এখন ঠাইৰ নিখুঁত অৱস্থান উলিয়াব পাৰি। যদি কোনো মানচিত্ৰত দিশ উল্লেখ নাথাকে, তেন্তে সাধাৰণ নিয়ম অনুসৰি মানচিত্ৰখনৰ ওপৰৰ ফালটো উত্তৰ দিশ, তলৰ ফালটো দক্ষিণ দিশ, সোঁফালটো পূব দিশ আৰু বাওঁফালটো পশ্চিম দিশ বুলি ধৰি লোৱা হয়।
