Class 8 Science Chapter 5 কয়লা আৰু পেট্ৰলিয়াম Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ৫ – কয়লা আৰু পেট্ৰলিয়াম সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ পঞ্চম অধ্যায় ‘কয়লা আৰু পেট্ৰলিয়াম’ (Coal and Petroleum) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 5 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘কয়লা আৰু পেট্ৰলিয়াম’ নামৰ এই পাঠটিত প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ শ্ৰেণীবিভাজন (অক্ষয় আৰু ক্ষয়িষ্ণু প্ৰাকৃতিক সম্পদ), জীৱাশ্ম ইন্ধন (Fossil Fuels), কয়লাৰ গঠন আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন সামগ্ৰী (ক’ক, আলকতৰা আৰু কয়লা গেছ), পেট্ৰ’লিয়ামৰ উৎপত্তি, পেট্ৰ’লিয়াম শোধন আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন উপাদান, প্ৰাকৃতিক গেছ আৰু ইন্ধন সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ প্ৰকাৰ আৰু জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ উৎপত্তি তথা গঠন প্ৰক্ৰিয়া সম্পৰ্কে স্পষ্ট ধাৰণা।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
- কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়ামৰ বিভিন্ন উপাদানসমূহৰ ব্যৱহাৰ আৰু পেট্ৰ’লিয়াম শোধনাগাৰ সম্পৰ্কীয় সহজ সমাধান।
- প্ৰাকৃতিক গেছৰ গুৰুত্ব, PCRA-ৰ নিৰ্দেশনা আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (নতুন বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
কয়লা আৰু পেট্র’লিয়াম
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১. নৱীকৰণযোগ্য আৰু অনৱীকৰণযোগ্য সম্পদ বুলিলে কি বুজা? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ প্ৰকৃতিৰ যিবোৰ সম্পদৰ ভাণ্ডাৰ অপৰিসীম আৰু মানুহৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত শেষ হৈ যোৱাৰ সম্ভাৱনা নাথাকে, সেইবোৰক নৱীকৰণযোগ্য সম্পদ বোলে। যেনে— সৌৰ শক্তি, বায়ু, পানী ইত্যাদি।
আনহাতে, যিবোৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ পৰিমাণ সীমিত আৰু ধাৰাবাহিক ব্যৱহাৰৰ ফলত এদিন নিঃশেষ হৈ যোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে, সেইবোৰক অনৱীকৰণযোগ্য সম্পদ বোলে। যেনে— কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম, খনিজ পদাৰ্থ আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ।
২. চিএনজি (CNG) আৰু এলপিজি (LPG)-ক ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সুবিধাসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ প্ৰাকৃতিক গেছক উচ্চ চাপত সংকুচিত কৰি চিএনজি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ দহনত অতি কম পৰিমাণৰ ধোঁৱা আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গত হয়, যাৰ ফলত বায়ু প্ৰদূষণ কম হয়। ইয়াক নলীৰ জৰিয়তে সহজে এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলে নিব পাৰি।
এলপিজি হ’ল উচ্চ চাপত তৰল কৰি ৰখা প্ৰপেন আৰু বিউটেন গেছৰ মিশ্ৰণ। ইয়াৰ দহন ক্ষমতা অতি বেছি আৰু ই জ্বলিলে কোনো ছাই বা অৱশিষ্ট ৰৈ নাযায়। সেয়েহে ঘৰুৱা ৰন্ধন কাৰ্য্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কল-কাৰখানালৈকে ই এক অতি সুবিধাজনক আৰু নিকা ইন্ধন।
৩. মৃত গছ-গছনিৰ পৰা কয়লা কেনেকৈ সৃষ্টি হয়? এই প্ৰক্ৰিয়াটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৩০০ নিযুত বছৰৰ পূৰ্বে পৃথিৱীৰ নিম্নভূমিৰ ঘন অৰণ্যসমূহ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ ফলত মাটিৰ তলত পোত খাই গৈছিল। কালক্ৰমত সেইবোৰৰ ওপৰত মাটিৰ তৰপ জমা হোৱাত চাপ আৰু তাপ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। ভূ-গৰ্ভৰ এই উচ্চ চাপ আৰু প্ৰবল উষ্ণতাত বায়ুৰ অনুপস্থিতিত মৃত উদ্ভিদবোৰ লাহে লাহে কয়লালৈ ৰূপান্তৰিত হ’ল।
মৃত উদ্ভিদৰ পৰা অতি মন্থৰ গতিৰে কয়লা সৃষ্টি হোৱা এই জৈৱ-ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াটোক অংগাৰীকৰণ (Carbonisation) বুলি কোৱা হয়।
৪. কয়লাৰ চাৰিটা প্ৰকাৰ কি কি? ইয়াৰে কোনবিধ কয়লা সৰ্বোৎকৃষ্ট আৰু কিয়?
উত্তৰঃ কাৰ্বনৰ পৰিমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কয়লাক চাৰিটা ভাগত ভগাব পাৰি: (১) লিগনাইট, (২) ছাব-বিটুমিনাছ, (৩) বিটুমিনাছ আৰু (৪) এনথ্ৰাচাইট।
৫. পেট্ৰ’লিয়ামৰ শোধনত উৎপাদিত অংশসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ পেট্ৰ’লিয়াম শোধনৰ জৰিয়তে পোৱা বিভিন্ন উপাংশবোৰ হ’ল— তৰলীকৃত পেট্ৰ’লিয়াম গেছ (LPG), পেট্ৰ’ল, কেৰাচিন, ডিজেল, পিচ্ছিলকাৰক তেল (Lubricating oil), পেৰাফিন মম আৰু বিটুমেন।
৬. প্ৰাকৃতিক গেছ কি? ইয়ার মূল উপাদান কি কি?
উত্তৰঃ পেট্ৰ’লিয়াম খনিৰ তেলৰ তৰপৰ ওপৰত বা কেতিয়াবা স্বতন্ত্ৰভাৱে যি গেছীয় ইন্ধন পোৱা যায়, তাকে প্ৰাকৃতিক গেছ বোলে। ইয়াৰ মুখ্য উপাদান হ’ল মিথেন (CH₄)। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত সামান্য পৰিমাণে ইথেন আৰু প্ৰপেন আদি হাইড্ৰ’কাৰ্বন থাকে।
৭. অসমৰ পেট্ৰ’লিয়াম আৰু কয়লা খনি থকা ঠাইসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ অসমত পেট্ৰ’লিয়াম পোৱা প্ৰধান ঠাইবোৰ হ’ল— ডিগবৈ, নাহৰকটীয়া আৰু মৰাণ। আনহাতে, কয়লা পোৱা উল্লেখযোগ্য ঠাইসমূহ হ’ল— মাকুম, লিডু, মাৰ্ঘেৰিটা আৰু কাৰ্বি আংলং জিলাৰ কিছু অঞ্চল।
৮. খালী ঠাই পূৰ কৰা:
(ক) কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ হৈছে জীৱাশ্ম ইন্ধন।
(খ) পেট্ৰ’লিয়ামৰ উপাংশসমূহ পৃথক কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক পেট্ৰ’লিয়ামৰ শোধন বোলে।
(গ) আটাইতকৈ কম প্ৰদূষণ ঘটোৱা পেট্ৰ’লজাত ইন্ধনটো হ’ল চিএনজি (CNG)।
(ঘ) এলপিজিৰ মুখ্য উপাদান হ’ল প্ৰপেন আৰু বিউটেন।
(ঙ) প্ৰাকৃতিক গেছৰ মূল উপাদান হ’ল মিথেন।
(চ) ৰাস্তা নিৰ্মাণত বিটুমেন নামৰ পেট্ৰ’লজাত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(ছ) এলএনজি (LNG) ৰ পূৰ্ণ ৰূপ হ’ল জুলীয়াকৃত প্ৰাকৃতিক গেছ (Liquefied Natural Gas)।
৯. শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা:
(ক) পৰীক্ষাগাৰত জীৱাশ্ম ইন্ধন প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ
(খ) পেট্ৰ’লতকৈ CNG বেছি প্ৰদূষক ইন্ধন।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ
(গ) এনথ্ৰাচাইট সৰ্বোৎকৃষ্ট কয়লা।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
(ঘ) ক’ক হৈছে কাৰ্বনৰ প্ৰায় বিশুদ্ধ ৰূপ।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
(ঙ) আলকাতৰা হৈছে বিভিন্ন উপাদানৰ এটা মিশ্ৰণ।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
(চ) কেৰাচিন জীৱাশ্ম ইন্ধন নহয়।
১০. জীৱাশ্ম ইন্ধন কিয় অনৱীকৰণযোগ্য ইন্ধন ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ জীৱাশ্ম ইন্ধনসমূহ সৃষ্টি হ’বলৈ নিযুত নিযুত বছৰ সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়। পৃথিৱীৰ বুকুত থকা উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ অৱশেষবোৰ উচ্চ চাপ আৰু তাপৰ প্ৰভাৱত মাটিৰ গভীৰত এই ইন্ধনলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। যিহেতু এইবোৰৰ ভাণ্ডাৰ অতি সীমিত আৰু এবাৰ শেষ হ’লে কৃত্ৰিমভাৱে কম সময়ৰ ভিতৰত ইয়াক পুনৰ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, সেয়েহে জীৱাশ্ম ইন্ধনক অনৱীকৰণযোগ্য সম্পদ বুলি কোৱা হয়।
১১. ক’কৰ বৈশিষ্ট্য আৰু ব্যৱহাৰসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ বৈশিষ্ট্য: ক’ক হ’ল কাৰ্বনৰ এক প্ৰায় বিশুদ্ধ ৰূপ। ই ক’লা ৰঙৰ, কঠিন আৰু সছিদ্ৰ (porous) পদাৰ্থ।
ব্যৱহাৰ: ক’ক প্ৰধানকৈ লো আৰু তীখা উৎপাদনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও বিভিন্ন ধাতু নিষ্কাশন প্ৰক্ৰিয়াত ই বিজাৰক হিচাপে কাম কৰে।
১২. কি প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা পেট্ৰ’লিয়ামৰ সৃষ্টি হৈছিল ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ সাগৰীয় ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ জীৱ আৰু উদ্ভিদসমূহ মৃত্যুৰ পাছত সাগৰৰ তলিত জমা হৈছিল। এইবোৰৰ ওপৰত বালু আৰু বোকাৰ তৰপ জমা হৈ এক অভেদ্য স্তৰৰ সৃষ্টি কৰিলে। বায়ুৰ অনুপস্থিতিত, উচ্চ চাপ আৰু উচ্চ উষ্ণতাৰ ফলত এই মৃত জৈৱিক পদাৰ্থবোৰ নিযুত নিযুত বছৰৰ পাছত পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছলৈ পৰিৱৰ্তিত হ’ল।
১৩. প্ৰাকৃতিক গেছৰ ব্যৱহাৰসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ প্ৰাকৃতিক গেছৰ কেইটামান প্ৰধান ব্যৱহাৰ হ’ল—
(ক) ই এক উৎকৃষ্ট ঘৰুৱা আৰু উদ্যোগিক ইন্ধন।
(খ) সাৰ আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ ৰাসায়নিক সামগ্ৰী উৎপাদনত ইয়াক কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(গ) বিদ্যুৎ শক্তি উৎপাদনৰ বাবেও প্ৰাকৃতিক গেছ ব্যৱহৃত হয়।
(ঘ) বৰ্তমান যান-বাহনৰ ইন্ধন (CNG) হিচাপেও ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পাইছে।
