Class 8 Science Chapter 6 দহন আৰু শিখা Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ৬ – দহন আৰু শিখা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ ষষ্ঠ অধ্যায় ‘দহন আৰু শিখা’ (Combustion and Flame) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 6 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘দহন আৰু শিখা’ নামৰ এই পাঠটিত দহনৰ বৈজ্ঞানিক ধাৰণা, দাহ্য আৰু অদাহ্য পদাৰ্থ, দহনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চৰ্তসমূহ, জ্বলন উষ্মতা (Ignition Temperature), সহজে জ্বলি উঠা পদাৰ্থ, জুই নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায়, দহনৰ প্ৰকাৰ (দ্ৰুত, স্বতঃস্ফূৰ্ত আৰু বিস্ফোৰণ), শিখাৰ বিভিন্ন মণ্ডল বা অঞ্চল (Zones of a Flame), ইন্ধনৰ দক্ষতা আৰু কেল’ৰি মান (Calorific Value) তথা ইন্ধনৰ দহনৰ ফলত পৰিৱেশৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ (যেনে- গোলকীয় উত্তাপ আৰু এচিড বৰষুণ) সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- দহন প্ৰক্ৰিয়া আৰু ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চৰ্তসমূহৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যাখ্যা।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
- শিখাৰ গঠন আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন মণ্ডলৰ চিত্ৰসহ সৰল ব্যাখ্যা।
- ইন্ধনৰ কেল’ৰি মান, জুই নিয়ন্ত্ৰণৰ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (নতুন বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
দহন আৰু শিখা
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:
(i) স্বতঃস্ফূর্ত দহন ঘটা এবিধ পদাৰ্থৰ উদাহৰণ হ’ল—
উত্তৰঃ (b) ফছফৰাছ
(ii) মমবাতিৰ শিখাৰ সম্পূৰ্ণ দহন ঘটা অঞ্চলটো হ’ল—
উত্তৰঃ (d) দীপ্তিহীন
(iii) কোনটো আদৰ্শ ইন্ধনৰ ধৰ্ম নহয়?
উত্তৰঃ (c) প্ৰজ্বলনাংক বেছি হ’ব লাগে
(iv) জোৰেৰে ফুঁৱালে মমবাতিৰ শিখা নুমায়। ইয়াৰ এটা কাৰণ হ’ল—
উত্তৰঃ (c) ফুঁৱালে মমৰ বাষ্প আঁতৰি যায়
(v) কোনবিধ জীৱাশ্ম ইন্ধন নহয়?
উত্তৰঃ (a) খৰি
২. খালী ঠাই পূৰ কৰা:
(i) এবিধ পদাৰ্থ জ্বলাৰ অৰ্থ হ’ল পদাৰ্থবিধৰ অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া।
(ii) মমবাতিৰ শিখাৰ দীপ্তিমান অঞ্চলত অসম্পূৰ্ণ দহন ঘটে।
(iii) মমবাতিৰ শিখাৰ আন্ধাৰ অঞ্চল দহন নোহোৱা মমৰ বাষ্পৰে গঠিত।
(iv) জ্বলোঁতে বাষ্পীভূত হোৱা পদাৰ্থই শিখাৰ সৃষ্টি কৰে।
(v) কাঠখৰি জ্বলোঁতে মমবাতিতকৈ অধিক সময় লাগে; কাৰণ মমতকৈ কাঠখৰিৰ প্ৰজ্বলনাংক বেছি।
৩. সংজ্ঞা লিখা:
প্ৰজ্বলনাংক: যি নূন্যতম উষ্ণতা পালে কোনো দাহ্য পদাৰ্থই বায়ুৰ উপস্থিতিত জ্বলিবলৈ আৰম্ভ কৰে, তাকে পদাৰ্থবিধৰ প্ৰজ্বলনাংক বোলে।
কেলৰি মূল্য: এক কিলোগ্ৰাম ওজনৰ কোনো ইন্ধন সম্পূৰ্ণৰূপে দহন কৰিলে যিমান পৰিমাণৰ তাপ শক্তি পোৱা যায়, তাকে সেই ইন্ধনটোৰ কেলৰি মূল্য বোলে।
ইন্ধন: তাপ বা শক্তি উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা দাহ্য পদাৰ্থসমূহক ইন্ধন বোলে।
দহন: যি ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াত কোনো পদাৰ্থই অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি তাপ আৰু পোহৰ উৎপন্ন কৰে, তাকে দহন বোলে।
৪. দাহ্য আৰু অদাহ্য পদাৰ্থ কাক বোলে? উদাহৰণ দিবা।
উত্তৰঃ যিবোৰ পদাৰ্থ বায়ুত সহজে জ্বলে, সেইবোৰক দাহ্য পদাৰ্থ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে— কাগজ, কাঠ, এল.পি.জি., পেট্ৰ’ল ইত্যাদি।
আনহাতে, যিবোৰ পদাৰ্থ বায়ুৰ সংস্পৰ্শত জ্বলি নুঠে, সেইবোৰক অদাহ্য পদাৰ্থ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে— শিল, ইটা, পানী, লো ইত্যাদি।
৫. দহন বুলিলে কি বুজা? সম্পূৰ্ণ দহন আৰু অসম্পূৰ্ণ দহনৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ কোনো পদাৰ্থই অক্সিজেনৰ উপস্থিতিত জ্বলি তাপ আৰু শক্তি উৎপন্ন কৰা কাৰ্যকেই দহন বোলে।
সম্পূৰ্ণ আৰু অসম্পূৰ্ণ দহনৰ পাৰ্থক্য:
পৰ্যাপ্ত অক্সিজেনৰ উপস্থিতিত সম্পূৰ্ণ দহন ঘটে আৰু ইয়াত ধোঁৱা উৎপন্ন নহয়। আনহাতে, অক্সিজেনৰ যোগান কম হ’লে অসম্পূৰ্ণ দহন ঘটে আৰু ইয়াত প্ৰচুৰ ধোঁৱা ওলায়।
সম্পূৰ্ণ দহনত কোনো অৱশিষ্ট বা ছাই (কাৰ্বন কণা) ৰৈ নাযায়, কিন্তু অসম্পূৰ্ণ দহনত অপোৰা কাৰ্বন কণা বা ছাই উৎপন্ন হয়।
৬. স্বতঃস্ফূর্ত দহনৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা। উদাহৰণ দিবা।
উত্তৰঃ কোনো বাহ্যিক তাপ প্ৰয়োগ নকৰাকৈয়ে যদি কোনো দাহ্য পদাৰ্থ হঠাত নিজে নিজে জ্বলি উঠে, তেন্তে তেনে দহনক স্বতঃস্ফূর্ত দহন বোলে।
উদাহৰণ: বগা ফছফৰাছ সাধাৰণ উষ্ণতাতে বায়ুৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে আপোনা-আপুনি জ্বলি উঠে।
৭. মমবাতি জ্বলালে কাৰ্বন কণা উৎপন্ন হয়। এয়া প্ৰমাণ কৰিবলৈ এটা পৰীক্ষা বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ মমবাতিৰ শিখাত যে কাৰ্বন কণা থাকে, তাক তলৰ পৰীক্ষাটোৰ সহায়ত বুজিব পাৰি:
জ্বলি থকা মমবাতি এডালৰ উজ্জ্বল বা হালধীয়া অঞ্চলটোত এখন চাফা কাচৰ স্লাইড বা প্লেট কিছু সময় ধৰি ৰাখিলে দেখা যাব যে কাচখনত এটা ক’লা ৰঙৰ চেকা পৰিছে। এই ক’লা আৱৰণখনেই হ’ল মমৰ বাষ্পৰ অসম্পূৰ্ণ দহনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা কাৰ্বন কণা বা চিয়াঁহী।
৮. মমবাতিৰ শিখাৰ আন্ধাৰ অঞ্চলত মমৰ বাষ্প থাকে। এয়া প্ৰমাণ কৰিবলৈ এটা পৰীক্ষা বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ এটা পৰীক্ষাৰ সহায়ত প্ৰমাণ কৰিব পাৰি যে আন্ধাৰ অঞ্চলত মমৰ বাষ্প জমা হৈ থাকে :
প্ৰথমে এডাল জোঙা কাচৰ নলী লৈ তাৰ এটা মূৰ জ্বলি থকা মমবাতিৰ শিখাৰ একেবাৰে ভিতৰৰ আন্ধাৰ অংশত সুমুৱাই দিব লাগে। নলীডালৰ আনটো খোলা মূৰত এটা জ্বলি থকা দিয়াচলাইৰ কাঠি ধৰিলে দেখা যাব যে সেই মূৰটোতো জুই শিখা এটা জ্বলি উঠিছে। যিহেতু নলীডালৰ মাজেৰে আন্ধাৰ অঞ্চলৰ পৰা দহন নোহোৱা মমৰ বাষ্পবোৰ ওলাই আহিছে, সেয়েহে তাত শিখাৰ সৃষ্টি হৈছে।
৯. জোৰেৰে ফুঁৱালে চাকিৰ জুই কিয় নুমাই লিখা।
উত্তৰঃ জোৰেৰে ফুঁৱালে চাকি বা মমৰ শিখা নুমাই যোৱাৰ মূল কাৰণ দুটা— প্ৰথমতে, তীব্ৰ বতাহে শিখাটোৰ চাৰিওফালৰ তপত মমৰ বাষ্পখিনি আঁতৰাই পঠিয়ায়। দ্বিতীয়তে, ফুঁৱাই দিয়া বতাহে শিখাটোৰ উষ্ণতা পদাৰ্থবিধৰ প্ৰজ্বলনাংকতকৈ তললৈ নমাই আনে। ইয়াৰ উপৰি মুখৰ পৰা ওলোৱা কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ উপস্থিতিয়েও দহন প্ৰক্ৰিয়াত বাধা দিয়ে।
১০. মমবাতিৰ শিখাত কিমানটা অঞ্চল থাকে? অঞ্চলকেইটাৰ নাম লিখা। ছবি আঁকি অঞ্চলকেইটা দেখুওৱা।
উত্তৰঃ মমবাতিৰ শিখাক প্ৰধানকৈ চাৰিটা স্তৰত ভাগ কৰিব পাৰি। সেইসমূহ হ’ল—
(ক) নীলা অঞ্চল (একেবাৰে তলৰ অংশ)।
(খ) আন্ধাৰ অঞ্চল (ভিতৰৰ ক’লা অংশ)।
(গ) দীপ্তিমান অঞ্চল (মাজৰ হালধীয়া অংশ)।
(ঘ) দীপ্তিহীন অঞ্চল (একেবাৰে বাহিৰৰ অদৃশ্য প্ৰায় অংশ)।
১১. দীপ্তিমান আৰু দীপ্তিহীন শিখাৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ দীপ্তিমান শিখা: এই শিখা হালধীয়া বৰণৰ হয় আৰু ই যথেষ্ট পোহৰ দিয়ে। ইয়াত ইন্ধনৰ অসম্পূৰ্ণ দহন ঘটে।
দীপ্তিহীন শিখা: এই শিখা নীলা বৰণৰ আৰু ইয়াত পোহৰ বহুত কম থাকে। ইয়াত ইন্ধনৰ সম্পূৰ্ণ দহন ঘটে আৰু ইয়াৰ উষ্ণতা দীপ্তিমান শিখাতকৈ বেছি।
১২. আমাৰ খাদ্যক কিয় ইন্ধন বুলি ভাবিব পাৰি লিখা।
উত্তৰঃ যিদৰে ইন্ধন জ্বলিলে শক্তি উৎপন্ন হয়, ঠিক তেনেদৰে আমি গ্ৰহণ কৰা খাদ্যসমূহ আমাৰ দেহৰ ভিতৰত অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া (জৰণ) কৰি জীৱন ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তাপ আৰু কাৰ্যক্ষম শক্তি প্ৰদান কৰে। যিহেতু খাদ্যই শৰীৰত শক্তিৰ উৎস হিচাপে কাম কৰে, সেয়েহে খাদ্যক জৈৱিক ইন্ধন বুলি অভিহিত কৰিব পাৰি।
