Class 8 Science Chapter 9 প্ৰানীৰ প্ৰজনন Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ৯ – প্ৰানীৰ প্ৰজনন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ নৱম অধ্যায় ‘প্ৰানীৰ প্ৰজনন’ (Reproduction in Animals) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 9 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘প্ৰানীৰ প্ৰজনন’ নামৰ এই পাঠটিত প্ৰজননৰ প্ৰকাৰ (যৌন আৰু অযৌন প্ৰজনন), পুং আৰু স্ত্ৰী প্ৰজনন অংগসমূহ, নিষেচন (Fertilisation), বাহ্যিক আৰু অভ্যন্তৰীণ নিষেচন, ভ্ৰূণৰ বিকাশ, অণ্ডজ আৰু জৰায়ুজ প্ৰাণী, ৰূপান্তৰ (Metamorphosis), আৰু অযৌন প্ৰজননৰ পদ্ধতিসমূহ (যেনে- মুকুলন আৰু দ্বি-বিভাজন) সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- প্ৰাণীৰ যৌন আৰু অযৌন প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়া, নিষেচন আৰু ভ্ৰূণ গঠনৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যাখ্যা।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
- অণ্ডজ আৰু জৰায়ুজ প্ৰাণীৰ পাৰ্থক্য, ৰূপান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চিত্ৰসহ সৰল সমাধান।
- হাইড্ৰাৰ মুকুলন, এমিবাৰ দ্বি-বিভাজন আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (নতুন বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
প্ৰাণীৰ প্ৰজনন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ
i) অযৌন প্রজননত অপত্য প্ৰাণীৰ সৃষ্টি হয়—
(a) যোজনকোষৰ পৰা
(b) ডিম্বাণুৰ পৰা
(c) দেহকোষৰ পৰা
(d) জননকোষৰ পৰা
উত্তৰঃ (c) দেহকোষৰ পৰা
ii) শুক্রাণু আৰু ডিম্বাণুৰ মিলনত—
(a) যোজনকোষৰ সৃষ্টি হয়
(b) জননকোষৰ সৃষ্টি হয়
(c) মুকুলৰ সৃষ্টি হয়
(d) ক্ল’ন সন্ততি প্ৰাণীৰ সৃষ্টি হয়
উত্তৰঃ (a) যোজনকোষৰ সৃষ্টি হয়
iii) মুকুলোদগ্মৰে তলত দিয়া কোন প্রাণীয়ে প্রজনন কৰে?
(a) এমিবা
(b) কেঁচু
(c) জেঠী
(d) হাইড্রা
উত্তৰঃ (d) হাইড্রা
iv) এটা কোষেৰে গঠিত স্ত্রীজনন একক হ’ল—
(a) শুক্রাণু
(b) ডিম্বাণু
(c) যোজনকোষ
(d) মুকুল
উত্তৰঃ (b) ডিম্বাণু
v) তলত দিয়া কোন প্রাণীত বহিঃনিষেচন হয়?
(a) ভেকুলী
(b) সাপ
(c) কাছ
(d) এন্দুৰ
উত্তৰঃ (a) ভেকুলী
২. খালী ঠাই পূৰ কৰা :
a) অযৌন প্রজনন একজনকীয়।
b) ভিন্নতা যৌন প্রজননৰ দ্বাৰা উপলব্ধ হয়।
c) অন্তঃনিষেচন মাতৃদেহৰ অভ্যন্তৰত হয়।
d) ৰূপান্তৰ ভেকুলীৰ জীৱন চক্ৰত দেখা যায়।
e) মানুহৰ ভ্রূণ জৰায়ুত বিকশিত হয়। *(টোকা: মূল পাঠত থকা ‘জনন কোষ’ শব্দটোৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াত শুদ্ধ উত্তৰ ‘জৰায়ু’ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।)*
৩. তলত দিয়া বাক্যবোৰ শুদ্ধ নে ভুল উল্লেখ কৰাঃ
a) ডাক বিলড্ প্লেটিপাছ জৰায়ুজ প্রাণী।
উত্তৰঃ ভুল
b) কুকুৰাত অন্তঃনিষেচন হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
c) এমিবা বিভাজনৰে প্ৰজনন কৰে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
d) শুক্রাণুৰ লিংগ নির্ণায়ক ক্ৰ’ম’জ’মে সন্তানৰ লিংগ নিৰ্ধাৰণ কৰে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
e) মেকুৰী ডিম্বজ প্ৰাণীৰ উদাহৰণ।
উত্তৰঃ ভুল
৪. এটা বাক্যত উত্তৰ দিয়া:
a) ভেকুলীৰ ৰূপান্তৰিত অপৈণত পলুক কি বোলে?
উত্তৰঃ ভেকুলীৰ জীৱন চক্ৰত দেখা পোৱা অপৈণত পলু অৱস্থাটোক লালুকী বুলি কোৱা হয়।
b) পিতৃ চৰিত্ৰ বহনকাৰী জনন এককটো কি?
উত্তৰঃ পিতৃৰ বংশগত চৰিত্ৰ কঢ়িয়াই নিয়া জনন এককবিধ হৈছে শুক্ৰাণু।
c) স্ত্রীজনন কোষ উৎপাদনকাৰী অংগটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ স্ত্রী জনন কোষ বা ডিম্বাণু উৎপন্ন কৰা প্ৰধান অংগবিধক ডিম্বাশয় বোলে।
d) মানুহৰ লিংগ নির্ণায়ক ক্ৰ’ম’জ’মবোৰ কি?
উত্তৰঃ মানুহৰ লিংগ নিৰ্ধাৰণ কৰা ক্ৰ’ম’জ’মবোৰ হৈছে— পুৰুষৰ দেহত XY আৰু মহিলাৰ দেহত XX।
৫. উত্তৰ লিখা:
a) পৰীক্ষানলীত শিশু সৃষ্টি কৰা প্ৰক্ৰিয়াটো লিখা।
উত্তৰঃ পৰীক্ষানলী শিশু (Test tube baby) সৃষ্টিৰ প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰথমে মাতৃৰ ডিম্বাশয়ৰ পৰা এটা পূৰঠ ডিম্বাণু সংগ্ৰহ কৰি অনা হয়। তাৰ পাছত মাতৃদেহৰ বাহিৰত এক কৃত্ৰিম পৰিৱেশত বা কৰ্ষণ মাধ্যমত শুক্ৰাণুৰ দ্বাৰা ইয়াৰ নিষেচন ঘটোৱা হয়। যিহেতু এই সমগ্ৰ নিষেচন কাৰ্যটো দেহৰ বাহিৰত সম্পন্ন হয়, সেয়ে ইয়াক ‘ইন ভিট্ৰো নিষেচন’ (IVF) বা বহিঃনিষেচন বোলে। নিষেচনৰ পাছত সৃষ্টি হোৱা ভ্ৰূণটোক মাতৃৰ জৰায়ুত সংস্থাপন কৰা হয়। জৰায়ুৰ ভিতৰত ভ্ৰূণটোৱে স্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি আৰু বিকাশ লাভ কৰি এটি সাধাৰণ শিশুৰ দৰেই জন্মগ্ৰহণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ভ্ৰূণৰ প্ৰাৰম্ভিক বিকাশ পৰীক্ষানলীত হোৱাৰ বাবেই ইয়াক ‘পৰীক্ষানলী শিশু’ বুলি জনা যায়।
b) মানুহৰ স্ত্রী জনন তন্ত্ৰৰ বিভিন্ন অংগসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ মানুহৰ স্ত্ৰী জনন তন্ত্ৰ গঠন কৰা প্ৰধান অংগসমূহ হৈছে— এযোৰ ডিম্বাশয়, এযোৰ ফেল’পিয়ান নলী বা ডিম্বনলী, জৰায়ু আৰু যোনি।
c) অযৌন আৰু যৌন প্রজননৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ অযৌন আৰু যৌন প্ৰজননৰ মাজত থকা মূল পাৰ্থক্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল—
(ক) অযৌন প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াটো হৈছে একজনকীয় (uniparental)। ইয়াৰ বিপৰীতে, যৌন প্ৰজনন হৈছে দ্বিজনকীয় (biparental)।
(খ) অযৌন প্ৰজননত কোনো ধৰণৰ জনন কোষ উৎপন্ন নহয়। কিন্তু যৌন প্ৰজননত পুং আৰু স্ত্ৰী জনন কোষ ক্ৰমে শুক্ৰাশয় আৰু ডিম্বাশয়ত সৃষ্টি হয়।
(গ) অযৌন প্ৰজননত মাতৃদেহৰ দেহকোষৰ পৰাই নতুন অপত্য প্ৰাণীৰ জন্ম হয়। আনহাতে, যৌন প্ৰজননত পুং আৰু স্ত্ৰী জনন কোষৰ মিলনৰ ফলতহে নতুন সন্ততিৰ সৃষ্টি হয়।
(ঘ) অযৌন প্ৰজননৰ ফলত জন্ম হোৱা অপত্য প্ৰাণীবোৰ জিনীয় আৰু আকৃতিগতভাৱে হুবহু জনক প্ৰাণীটোৰ দৰে একে হয়, যাক ‘ক্ল’ন’ (clone) বোলে। ইয়াৰ বিপৰীতে, যৌন প্ৰজননত সৃষ্টি হোৱা সন্ততিসমূহ আনুবংশিকভাৱে পিতৃ-মাতৃৰ পৰা পৃথক হয় আৰু ইহঁতৰ মাজত ভিন্নতা (variation) পৰিলক্ষিত হয়।
d) নিষেচন প্রক্রিয়া বর্ণণা কৰা।
উত্তৰঃ পুৰুষৰ দেহৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা পুংজনন কোষ বা শুক্ৰাণুৱে নেজৰ সহায়ত সাঁতুৰি গৈ স্ত্ৰীদেহৰ ডিম্বনলীত প্ৰৱেশ কৰে। এই ডিম্বনলীতে শুক্ৰাণু আৰু ডিম্বাণুৰ মাজত মিলন সংঘটিত হয়, যাক নিষেচন বোলা হয়। নিষেচনৰ সময়ত শুক্ৰাণুৰ কোষকেন্দ্ৰটো ডিম্বাণুৰ ভিতৰলৈ সোমাই পৰে আৰু দুয়োটা কোষকেন্দ্ৰ লগ হৈ এটা যোজনকোষ (zygote) বা নিষিক্ত কণীৰ সৃষ্টি কৰে। এই যোজনকোষটোৰ পৰাই এক নতুন জীৱনৰ সূচনা হয়।
৬. বিৱৰণ দি উত্তৰ লিখাঃ
a) মানুহৰ ভ্রূণ বিকাশ কেনেকৈ হয় লিখা।
উত্তৰঃ মানুহৰ ডিম্বাণুত কুহুম বা পাতক নাথাকে বাবে বিকাশশীল ভ্ৰূণটো পুষ্টিৰ কাৰণে সম্পূৰ্ণৰূপে মাতৃদেহৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল হয়। নিষেচনৰ পাছত যোজনকোষটো ক্ৰমাগতভাৱে বিভাজিত হৈ এটা কোষৰ পিণ্ডত পৰিণত হয়। এই কোষপিণ্ডটো ডিম্বনলীৰ মাজেৰে আহি জৰায়ুত প্ৰৱেশ কৰে আৰু প্ৰায় চাৰি সপ্তাহমানৰ পাছত জৰায়ুৰ বেৰত সংলগ্ন হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটোক প্ৰতিস্থাপন বোলা হয়। প্ৰতিস্থাপিত হোৱা এই অৱস্থাটোক ভ্ৰূণ বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ পাছৰে পৰা ভ্ৰূণটোৱে জনন ফুলৰ (Placenta) জৰিয়তে মাতৃদেহৰ পৰা খাদ্য সংগ্ৰহ কৰি বৃদ্ধি হবলৈ ধৰে। লাহে লাহে ইয়াৰ বাহ্যিক আৰু আভ্যন্তৰীণ অংগসমূহ, যেনে— হাত, ভৰি, মূৰ, চকু, হৃদযন্ত্ৰ আদি সুন্দৰভাৱে গঠিত হৈ পৰে।
b) লিংগ নির্ধাৰণ সম্বন্ধে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ মাতৃগৰ্ভত থকা শিশু এটাৰ লিংগ কেনেকুৱা হ’ব, সেয়া যোজনকোষৰ কোষকেন্দ্ৰত অৱস্থিত এযোৰ বিশেষ ক্ৰ’ম’জ’মৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয়। এই বিশেষ ক্ৰ’ম’জ’মযোৰক লিংগ নিৰ্ণায়ক ক্ৰ’ম’জ’ম (Sex chromosomes) বুলি কোৱা হয়। মানুহৰ দেহত প্ৰধানকৈ দুবিধ লিংগ নিৰ্ণায়ক ক্ৰ’ম’জ’ম থাকে— X আৰু Y। মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত এই ক্ৰ’ম’জ’মযোৰ একে প্ৰকাৰৰ হয়, অৰ্থাৎ XX। কিন্তু পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত এই ক্ৰ’ম’জ’ম দুডাল বেলেগ বেলেগ হয়, অৰ্থাৎ XY।
মানুহৰ দেহকোষত ২৩ যোৰ ক্ৰ’ম’জ’ম থাকে যদিও জনন কোষত প্ৰতিযোৰৰ পৰা মাত্ৰ এডালকৈহে ক্ৰ’ম’জ’ম থাকে। যিহেতু মহিলাৰ দেহত কেৱল X ক্ৰ’ম’জ’ম থাকে, সেয়ে প্ৰতিটো ডিম্বাণুতে অকল X ক্ৰ’ম’জ’মহে থাকে। আনহাতে, পুৰুষৰ শুক্ৰাণুত লিংগ নিৰ্ণায়ক ক্ৰ’ম’জ’ম হিচাপে X অথবা Y যিকোনো এডাল থাকিব পাৰে। গতিকে, শুক্ৰাণু দুবিধ হ’ব পাৰে— X-বহনকাৰী আৰু Y-বহনকাৰী।
নিষেচনৰ সময়ত কোনবিধ শুক্ৰাণুৱে ডিম্বাণুক নিষেচিত কৰিব, তাৰ ওপৰতে শিশুৰ লিংগ নিৰ্ভৰ কৰে। যদি X-ক্ৰ’ম’জ’ম থকা শুক্ৰাণুৱে ডিম্বাণুৰ লগত মিলন কৰে, তেন্তে শিশুটিৰ ক্ৰ’ম’জ’মযোৰ XX হ’ব আৰু ই কন্যা সন্তান হ’ব। আনহাতে, যদি Y-ক্ৰ’ম’জ’ম বহন কৰা শুক্ৰাণুৱে নিষেচন কৰে, তেন্তে ক্ৰ’ম’জ’মযোৰ XY হ’ব আৰু শিশুটি ল’ৰা হ’ব।
c) ৰূপান্তৰ কি? উদাহৰণৰ সৈতে ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ কিছুমান প্ৰাণীৰ ক্ষেত্ৰত কণী ফুটি পলু বা লৰ্ভা (larva) ওলাই আহে। এই লৰ্ভাটোৱে পাছলৈ দৈহিক আৰু শৰীৰতাত্ত্বিকভাৱে কিছুমান আমূল পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে গৈ পূৰ্ণাংগ অৱস্থা লাভ কৰে। লৰ্ভা আৰু পূৰ্ণাংগ অৱস্থা দেখাত সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণৰ হয়। অপৈণত অৱস্থাৰ পৰা এনেদৰে পূৰ্ণাংগ প্ৰাণীলৈ হোৱা এই পৰিৱৰ্তন প্ৰক্ৰিয়াটোকে ৰূপান্তৰ (Metamorphosis) বোলা হয়।
উদাহৰণস্বৰূপে, ৰেচম পলুৰ জীৱন চক্ৰত চাৰিটা মূল পৰ্যায় দেখা যায়— কণী, পলু, লেটা আৰু চকৰী বা মথ। ইয়াৰ পলুটো দেখাত কৃমিৰ দৰে হয়, কিন্তু পূৰ্ণাংগ অৱস্থাত ই উৰণীয়া চকৰীত পৰিণত হয়।
ভেকুলীৰ জীৱন চক্ৰতো এনে ৰূপান্তৰ পৰিলক্ষিত হয়। ভেকুলীৰ কণী ফুটি ওলোৱা লালুকীটো প্ৰথম অৱস্থাত একেবাৰে মাছৰ পোনাৰ দৰে দেখিবলৈ হয় আৰু ইহঁতে জলক্লোমৰ সহায়ত উশাহ-নিশাহ লয়। সময়ৰ লগে লগে ইহঁতৰ পিছঠেং গজে, জলক্লোম নাইকিয়া হৈ হাওঁফাওঁৰ সৃষ্টি হয়। তাৰ পাছত লাহে লাহে আগঠেং বিকশিত হয়, নেজডাল নোহোৱা হৈ যায় আৰু অৱশেষত ই এটা পূৰ্ণাংগ ভেকুলীলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। আনহাতে, কুকুৰাৰ ক্ষেত্ৰত কণী ফুটি ওলোৱা পোৱালিবোৰ দেখাত পূৰ্ণাংগ কুকুৰাৰ দৰেই হয় বাবে ইহঁতৰ বিকাশত ৰূপান্তৰ ঘটা দেখা নাযায়।
