অষ্টম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান অধ্যায় ৬ – দহন আৰু শিখা – সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
অষ্টম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৬ – দহন আৰু শিখা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – SVN)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ ষষ্ঠ অধ্যায় ‘দহন আৰু শিখা’ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি পাঠ। শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 6 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু MCQ (বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন) সমূহৰ পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘দহন আৰু শিখা’ নামৰ এই পাঠটিত দহনৰ প্ৰক্ৰিয়া, দহনৰ প্ৰকাৰ, জ্বলন উষ্ণতা, জুই নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায়, শিখাৰ গঠন, ইন্ধন আৰু ইন্ধনৰ দক্ষতাৰ লগতে পৰিৱেশৰ ওপৰত ইন্ধন দহনৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে বিস্তাৰিতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- দহন আৰু ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয় চৰ্তসমূহৰ লগতে শিখাৰ বিভিন্ন মণ্ডলৰ বিস্তাৰিত পৰিচয় আৰু বৈজ্ঞানিক বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- ইন্ধনৰ কেলৰি মান, জুই নিৰ্বাপক যন্ত্ৰৰ কাৰ্যপ্ৰণালী আৰু গোলকীয় উত্তাপন আদিৰ দৰে ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্ন আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
দহন আৰু শিখা
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । দহন কাক বোলে? দাহ্য পদার্থ এটা দাহিত কৰিবলৈ কি কি চৰ্তৰ প্রয়োজন?
উত্তৰঃ দহনঃ যি ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াত কোনো পদাৰ্থই বায়ুৰ অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি তাপ আৰু পোহৰ শক্তি নিৰ্গত কৰে, তাক দহন বুলি কোৱা হয়।
কোনো এটা দাহ্য পদাৰ্থ দাহিত হ’বলৈ বা জ্বলি উঠিবলৈ প্ৰধানকৈ তিনিটা চৰ্ত পুৰণ হোৱাটো আৱশ্যক – সেইবোৰ হ’ল- (১) দাহ্য পদাৰ্থ বা ইন্ধন, (২) বায়ু (অক্সিজেন), আৰু (৩) পৰ্যাপ্ত তাপ (প্ৰজ্বলন উষ্ণতা)।
২ । জ্বলি থকা মমবাতি এডাল কাচৰ গিলাচ এটাৰে ঢাকি ধৰিলে কি ঘটে?
উত্তৰঃ এডাল জ্বলি থকা মমবাতি কাঁচৰ গিলাচেৰে ঢাকি দিলে অলপ সময়ৰ পিছতে মমবাতিডাল আপোনা-আপুনি নুমাই যাব। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল, গিলাচটোৰ ভিতৰত আৱদ্ধ হৈ থকা বায়ুখিনি (অক্সিজেন) দহন প্ৰক্ৰিয়াত সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যৱহাৰ হৈ শেষ হৈ যায়। এই পৰীক্ষাটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে দহন কাৰ্যৰ বাবে বায়ু বা অক্সিজেন অপৰিহাৰ্য।
৩ । প্রজ্বলন উষ্ণতা কি? এই উষ্ণতাৰ লগত দহনৰ সম্বন্ধ কি?
উত্তৰঃ যি সৰ্বনিম্ন উষ্ণতাত কোনো এটা দাহ্য পদাৰ্থই জুই ধৰে বা জ্বলিবলৈ আৰম্ভ কৰে, সেই নিৰ্দিষ্ট উষ্ণতাটোক পদাৰ্থটোৰ প্ৰজ্বলন উষ্ণতা বুলি কোৱা হয়।
দহনৰ লগত ইয়াৰ সম্পৰ্ক এয়ে যে, বায়ু বা অক্সিজেনৰ উপস্থিতিতো কোনো দাহ্য পদাৰ্থই নিজৰ প্ৰজ্বলন উষ্ণতা নাপায় মানে জ্বলিবলৈ আৰম্ভ নকৰে। বেলেগ বেলেগ পদাৰ্থৰ প্ৰজ্বলন উষ্ণতা বেলেগ বেলেগ হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কেৰাচিন তেলতকৈ পেট্ৰ’লৰ প্ৰজ্বলন উষ্ণতা কম হোৱা বাবে পেট্ৰ’লত খুব সোনকালেই জুই লাগে।
৪ । শিখা কি? ই কেনেদৰে সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ দহন প্ৰক্ৰিয়াত কোনো গেছীয় দাহ্য পদাৰ্থ জ্বলি যি পোহৰ আৰু তাপযুক্ত অঞ্চলৰ সৃষ্টি কৰে, তাকেই শিখা বোলা হয়।
যিবোৰ পদাৰ্থ জ্বলি থকা সময়ত বাষ্পলৈ ৰূপান্তৰিত হয়, কেৱল সেইবোৰেহে শিখা উৎপন্ন কৰিব পাৰে। মমবাতি জ্বলিবলৈ ধৰিলে, ইয়াৰ তাপে মমখিনিক (হাইড্ৰ’কাৰ্বন) গলাবলৈ আৰু বাষ্পীভূত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই বাষ্পখিনি বায়ুৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি জ্বলি শিখাৰ ৰূপ লয়। তেলৰ চাকিৰ ক্ষেত্ৰতো তেলখিনি বাষ্পীভূত হৈ জ্বলিয়েই শিখাৰ উৎপত্তি কৰে।
৫ । মমবাতিৰ শিখাৰ পৰা আমি কিয় পোহৰ পাওঁ?
উত্তৰঃ মমবাতিৰ শিখাত কিছু পৰিমাণে কাৰ্বনৰ কণা অদাহিত অৱস্থাত ৰৈ যায়। শিখাৰ তীব্ৰ উত্তাপত এই কাৰ্বন কণাবোৰ জ্বলি উঠে আৰু জিলিকি উঠে, যাৰ ফলত শিখাটো উজ্জ্বল হৈ পৰে আৰু আমি পোহৰ দেখিবলৈ পাওঁ।
৬ । খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
(ক) জুই নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সাধাৰণতে ______ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
উত্তৰঃ জুই নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সাধাৰণতে পানী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(খ) ঘৰত ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ জুলীয়া ইন্ধন হ’ল ______।
উত্তৰঃ ঘৰত ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ জুলীয়া ইন্ধন হ’ল তৰলীকৃত পেট্ৰলিয়াম গেছ (LPG)।
(গ) ______ বৰষুণে শস্য, বিল্ডিং আৰু মাটিৰ অনিষ্ঠ কৰে।
উত্তৰঃ এছিড বৰষুণে শস্য, বিল্ডিং আৰু মাটিৰ অনিষ্ঠ কৰে।
(ঘ) দহন প্ৰক্ৰিয়াত ______ আৰু ______ সৃষ্টি হয়।
উত্তৰঃ দহন প্ৰক্ৰিয়াত তাপ আৰু পোহৰৰ সৃষ্টি হয়।
৭ । যানবাহনত চি. এন. জিৰ ব্যৱহাৰে নগৰবোৰত কিদৰে প্ৰদূষণ কমাইছে ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ আজিকালি চহৰ-নগৰবোৰত যান-বাহন চলাবলৈ চি. এন. জি. (CNG) ৰ বহুল ব্যৱহাৰ হৈছে, যিয়ে প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিছে। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল, চি. এন. জি. জ্বলালে পেট্ৰ’ল বা ডিজেলৰ দৰে বেছি পৰিমাণে ক্ষতিকাৰক গেছ আৰু ধোঁৱা উৎপন্ন নহয়। সেয়েহে চি. এন. জি. ক এক পৰিষ্কাৰ আৰু পৰিৱেশ-অনুকূল ইন্ধন বুলি মানি লোৱা হয়।
৮ । মমবাতি শিক্ষা এটাৰ চিত্ৰ আঁকি চিহ্নিত কৰা।
উত্তৰঃ
৯ । ইন্ধনৰ কেলৰি মান প্রকাশ কৰা এককটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ইন্ধনৰ কেলৰি মান জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এককটো হ’ল – কিল’জুল প্ৰতি কিল’গ্ৰাম (kJ/kg)।
১০ । কার্বন ডাই অক্সাইডে কেনেকৈ জুই নিয়ন্ত্রণ কৰে?
উত্তৰঃ বৈদ্যুতিক সঁজুলিত বা পেট্ৰ’লৰ দৰে দাহ্য পদাৰ্থত লগা জুই নুমুৱাবলৈ কাৰ্বন ডাই অক্সাইড (CO2) আটাইতকৈ উপযুক্ত। যিহেতু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড গেছ বায়ুতকৈ গধুৰ, ই জুইকুৰাক এখন কম্বলৰ দৰে আৱৰি ধৰে। ইয়াৰ ফলত জুইকুৰাই বায়ুৰ পৰা অক্সিজেন পাবলৈ অক্ষম হয় আৰু অক্সিজেনৰ অভাৱত জুই সহজে নুমাই যায়।
১১ । সোণ আৰু ৰূপ গলাবলৈ সোণাৰীয়ে শিখাৰ কোনটো মণ্ডল ব্যৱহাৰ কৰে?
উত্তৰঃ অলংকাৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সোণাৰীসকলে এডাল ফুচুৰি পাইপেৰে শিখাৰ একেবাৰে বাহিৰৰ মণ্ডলটোলৈ বতাহ ফুৱাই দি সোণ বা ৰূপ গলায়। কাৰণ শিখাৰ এই বাহিৰৰ দীপ্তিহীন মণ্ডলটোতেই আটাইতকৈ বেছি তাপ থাকে।
১২ । মামৰে ধৰা প্ৰক্ৰিয়াটো দহন বুলি ক’ব পাৰিবানে? ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ লোত মামৰে ধৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক দহন বুলি আখ্যা দিব নোৱাৰি। দহন প্ৰক্ৰিয়াত সদায় তাপ আৰু পোহৰ শক্তিৰ সৃষ্টি হয়। কিন্তু মামৰে ধৰা প্ৰক্ৰিয়াটো অতি লেহেমীয়া আৰু ইয়াত কোনো ধৰণৰ তাপ বা পোহৰ শক্তি নিৰ্গত নহয়।
১৩ । কাৰণ দর্শোৱা:
(ক) বৈদ্যুতিক আহিলা জড়িত জুই নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ পানী ব্যৱহাৰ কৰা নহয়।
উত্তৰঃ বৈদ্যুতিক সৰঞ্জাম বা তাঁৰত লগা জুই নুমুৱাবলৈ পানী ছটিয়াব নালাগে। পানী হৈছে বিদ্যুতৰ সুপৰিবাহী, সেয়েহে জুই নুমুৱাবলৈ যোৱা ব্যক্তিগৰাকীয়ে পানীৰ যোগেদি তীব্ৰ বৈদ্যুতিক শ্বক খাই মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে। এনে ক্ষেত্ৰত পানীৰ সলনি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড গেছৰ ব্যৱহাৰ কৰাটো নিৰাপদ।
(খ) ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ বাবে কাঠতকৈ এল পি জি অধিক ভাল।
উত্তৰঃ কাঠতকৈ ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ বাবে এল.পি.জি. (LPG) বেছি উন্নত আৰু সুবিধাজনক ইন্ধন। এল.পি.জি. এবিধ পৰিষ্কাৰ ইন্ধন, ই সহজে জ্বলে আৰু যথেষ্ট তাপ উৎপন্ন কৰে। ইয়াক জ্বলালে কোনো ছাই বা ধোঁৱা নোলায়, গতিকে প্ৰদূষণো নহয়। আনহাতে, কাঠ জ্বলালে যথেষ্ট ধোঁৱা আৰু ছাই ওলায়, লগতে কাৰ্বন মন’ক্সাইডৰ দৰে মাৰাত্মক গেছৰো সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, ইন্ধনৰ বাবে কাঠ কাটিলে গছ-গছনি ধ্বংস হয় যিয়ে পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য নষ্ট কৰি গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগায়।
১৪ । অগ্নি নির্বাপক যন্ত্র এটাৰ আৰ্হি বনোৱা। বেকিং ছডাপূর্ণ সৰু থাল এখনত এডাল চুটি মমবাটি আৰু এডাল সামান্য ওখ মমবাটি থিয়কৈ ৰাখা। এটা ডাঙৰ বাটিৰ তলত থালখন ৰাখা। দুয়োডাল মম জ্বলোৱা। এতিয়া বেকিং ছডা থকা থালখনত ভিনেগাৰ ঢালা। সাৱধান হ’বা যাতে মমবাতিৰ ওপৰত ভিনেগাৰ নালাগে। ফেন উঠা বিক্রিয়াটো পর্যবেক্ষণ কৰা মমবাটি দুডালৰ কি ঘটিল? কিয় কি ক্ৰমত?
উত্তৰঃ 
মমবাতি দুডাল নুমাই যাব। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল, বেকিং ছ’ডা আৰু ভিনেগাৰৰ মাজত ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া ঘটি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড গেছৰ সৃষ্টি হ’ব। কাৰ্বন ডাই অক্সাইড বায়ুতকৈ গধুৰ হোৱা বাবে ই লাহে লাহে পাত্ৰটোৰ তলিৰ পৰা ওপৰলৈ জমা হ’বলৈ ধৰিব। সেয়েহে, তলত থকা চুটি মমবাতিডাল প্ৰথমে নুমাব আৰু তাৰ পিছতহে ওখ মমবাতিডাল নুমাব।
