Class 12 Geography Chapter 12 – লোকবসতি – All Question Solutions | ASSEB (AHSEC) Assamese Medium
দ্বাদশ শ্ৰেণী ভূগোল অধ্যায় ১২ – লোকবসতিৰ আটাইবোৰ অনুশীলনী সমাধান (ASSEB – AHSEC, Assamese Medium)
এই অধ্যায়ত লোকবসতিৰ বিভিন্ন দিশৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। লোকবসতিয়ে এটা অঞ্চলৰ জনসংখ্যা, বসতিৰ প্ৰকাৰ, আৰু স্থানীয় জীৱনৰ ভূগোলিক প্ৰভাব বুজাই দিয়ে। অধ্যায়টোৱে ভাৰত আৰু অসমৰ লোকবসতিৰ বৈশিষ্ট্য, নগৰায়ন, গ্ৰামাঞ্চলৰ পৰিৱর্তন আৰু ইয়াৰ সামাজিক-আৰ্থনৈতিক প্ৰভাৱৰ ওপৰতো বুজাব পৰা ভাষাত বিস্তৃত বৰ্ণনা আগবঢ়ায়।
✅ কি শিকিব:
- লোকবসতিৰ সংজ্ঞা আৰু ধৰণসমূহ
- নগৰায়ন আৰু গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকবসতি
- লোকবসতিৰ ভৌগোলিক বিৱৰণ আৰু প্ৰছাৰ
- ভাৰত আৰু অসমৰ লোকবসতিৰ বৈশিষ্ট্য
- লোকবসতিৰ সাম্প্ৰতিক পৰিৱৰ্তন আৰু প্ৰভাৱ
🎯 অস্পীন একেডেমীৰ সুবিধা:
- ASSEB (AHSEC) পাঠ্যক্ৰমৰ সুস্পষ্ট আৰু সম্পূৰ্ণ সমাধান
- অধ্যায় ১২ৰ প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ বিস্তৃত আৰু समঝदार উত্তৰ
- অসমীয়া মাধ্যমৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে বুজাব পৰা ভাষা
- পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় উদাহৰণ আৰু টিপচ
Class 12 Geography (ভূগোল) | Assamese Medium | All Chapter Solutions PDF
Limited Time Offer!
(For AHSEC Class 12, Latest Syllabus)
Get comprehensive preparation for Class 12 Geography (Assamese Medium) with this chapter-wise solutions PDF.
Includes complete textual answers, definitions, solved problems, maps, and key explanations for every chapter as per latest AHSEC syllabus.
Ideal for home study, homework help, and quick exam revision!
গোট-২
অধ্যায়-২
লোকবসতি (Human Settlements)
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
অনুশীলনী
১। নিম্নোল্লিখিত বিকল্পবোৰৰ পৰা শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ—
(i) তলত দিয়া কোনখন নগৰ নদীৰ তীৰত অৱস্থিত নহয়?
(ক) আগ্রা (খ) ভূপাল
(গ) পাটনা (ঘ) কলকাতা
উত্তৰঃ (খ) ভূপাল
(ii) লোকপিয়ল অনুসৰি তলৰ কোনটো চহৰৰ সংজ্ঞাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য নহয়?
(ক) প্রতি বর্গ কিঃমিঃত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব ৪০০ গৰাকী
(খ) পৌৰ সভা আৰু পৌৰ নিগম থাকে
(গ) ৭৫% তকৈ অধিক লোক প্রাথমিক বৃত্তিত নিয়োজিত হৈ থাকে
(ঘ) জনসংখ্যা ৫,০০০ ব্যক্তিতকৈ অধিক হয়
উত্তৰঃ (গ) ৭৫% তকৈ অধিক লোক প্রাথমিক বৃত্তিত নিয়োজিত হৈ থাকে
(iii) তলত উল্লেখ কৰা কোনটো পৰিৱেশত বিৰল গ্রাম্য বসতিৰ উপস্থিতি আশা কৰিব নোৱাৰি?
(ক) গংগা উপত্যকাৰ পলসুৱা সমভূমি
(খ) ৰাজস্থানৰ অৰ্ধশুষ্ক আৰু শুকান মৰুভূমি
(গ) হিমালয়ৰ নামনি উপত্যকা
(ঘ) উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ অৰণ্য আৰু পাহাৰ
উত্তৰঃ (ঘ) উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ অৰণ্য আৰু পাহাৰ
(iv) নিম্ন উল্লেখিত কোনটো চহৰৰ গোট আকৃতি অনুসৰি ১, ২, ৩ আৰু ৪ৰ অনুক্রমত আছে?
(ক) মুম্বাই, বাংগালুৰু, কলকাতা, চেন্নাই
(খ) দিল্লী, মুম্বাই, চেন্নাই, কলকাতা
(গ) কলকাতা, মুম্বাই, চেন্নাই, দিল্লী
(ঘ) মুম্বাই, কলকাতা, দিল্লী, চেন্নাই
উত্তৰঃ (ঘ) মুম্বাই, কলকাতা, দিল্লী, চেন্নাই
২। ৩০টা মান শব্দৰ ভিতৰত নিম্নোল্লিখিত প্রশ্নবোৰৰ উত্তৰ লিখাঃ—
(i) সেনাবাহিনীৰ নগৰ কি? ইয়াৰ কাৰ্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ সেনাবাহিনীৰ নগৰবোৰ হৈছে সৈন্য বাহিনীৰ ছাউনি নিৰ্মাণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠা চহৰ। এইবোৰক ছাউনিকেন্দ্ৰিক নগৰ বুলিও জনা যায়। আম্বালা, জলন্ধৰ, মহৌ, ববিনা, উধামপুৰ ইত্যাদিক সেনাবাহিনীৰ ছাউনিকেন্দ্ৰিক নগৰ বুলি জনা যায়। সেনাবাহিনীৰ নগৰৰ মুখ্য কাৰ্য হ’ল দেশৰ প্ৰতিৰক্ষা সেৱাত নিয়োজিত হৈ থকা ব্যক্তিসকলৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ পূৰণ কৰা। এইবোৰ সৈন্য, নৌসেনা আৰু বায়ুসেনাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিকল্পনা কৰা হয়।
(ii) নগৰ কেন্দ্ৰীকৰণ কেনেকৈ চিনাক্ত কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ নগৰ কেন্দ্ৰীকৰণত নিম্নোল্লিখিত তিনিটা সংযোজনৰ যিকোনো এটা অন্তর্ভুক্ত হৈ থাকেঃ
(ক) এখন নগৰ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ থকা বিকশিত পৌৰবসতি।
(খ) বিকাশ আৰু বিকাশ অবিহনে গঠিত দুই বা ততোধিক সমীপৱৰ্তী নগৰ।
(গ) এখন চহৰ আৰু এক বা ততোধিক পার্শ্ববর্তী নগৰৰ বিকাশ হৈ সৃষ্টি হোৱা কেন্দ্ৰীভূত নগৰ।
(iii) মৰুভূমি অঞ্চলত গ্রাম্য বসতিৰ বাবে প্ৰধান কাৰকবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ মৰুভূমি অঞ্চল শুকান হোৱা বাবে তাত পানীৰ অভাৱ দেখা যায়, সেয়েহে তাত থকা উদ্ভিদবোৰ শুকান পৰিৱেশৰ সৈতে অনুকূল হৈ পৰে। মৰুভূমিৰ প্ৰধান কাৰকটো হ’ল পানীৰ যোগান ব্যৱস্থা। যিহেতু তাত পানী উপলব্ধ হৈ থকা অঞ্চলৰ সংখ্যা কম, সেয়েহে পানীৰ উৎসৰ ওচৰত জনবসতি গঢ় লৈ উঠা দেখা যায়।
(iv) মহানগৰীয় চহৰ কি? ই পৌৰ কেন্দ্ৰীকৰণৰ পৰা কিদৰে পৃথক?
উত্তৰঃ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ১ৰ পৰা ৫ নিযুত জনসংখ্যাৰ চহৰসমূহক ডাঙৰ চহৰ বুলি কোৱা হয়। পৌৰ কেন্দ্ৰীকৰণ হৈছে দুই বা ততোধিক চহৰযুক্ত পৌৰ অঞ্চলৰ সম্প্ৰসাৰণ। ভাৰতবৰ্ষৰ বেছিভাগ মহানগৰীয় চহৰ সাধাৰণতে পৌৰ কেন্দ্ৰীকৰণযুক্ত।
৩। ১৫০টা মান শব্দেৰে নিম্নোল্লিখিত প্রশ্নবোৰৰ উত্তৰ লিখাঃ—
(i) গ্রাম্য বসতিৰ বিভিন্ন অবয়ববোৰ বৰ্ণনা কৰা। বিভিন্ন প্রাকৃতিক পৰিৱেশত বসতিৰ আৰ্হিত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰা কাৰকবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ গ্ৰাম্য বসতিৰ অৱয়ব (factors) কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰা যায়:
(ক) ভৌগোলিক কাৰক: ভূ-খণ্ডৰ প্ৰকৃতি, সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা উচ্চতা, জলবায়ু আৰু পানীৰ সহজলভ্যতা।
(খ) সাংস্কৃতিক আৰু নৃগোষ্ঠীয় কাৰক: সামাজিক গাঁথনি, জাতি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস।
(গ) নিৰাপত্তা জনিত কাৰক: চোৰ আৰু ডকাইতৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ ব্যৱস্থা।
ভাৰতবৰ্ষত গ্ৰাম্য বসতিক প্ৰধানকৈ চাৰিটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি:—
(ক) কেন্দ্ৰীভূত, পুঞ্জীভূত বা সংহত বসতি (Clustered/Agglomerated): এই বসতিত কেইবাঘৰো মানুহ একেলগে থুপ খাই বাস কৰে। ইয়াত আৱাসিক অঞ্চলটো চাৰিওফালৰ কৃষিভূমি, জুৰি আৰু চৰণীয়া পথাৰৰ পৰা সুকীয়া আৰু বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ হয়। ওচৰা-ওচৰিকৈ নিৰ্মাণ কৰা ঘৰ আৰু ইয়াৰ মাজেৰে যোৱা পথে কিছুমান পৰিচিত জ্যামিতিক আকৃতি, যেনে: আয়তীয়, ৰশ্মি-সম্বন্ধীয় (radial), ৰৈখিক (linear) ইত্যাদিৰ সৃষ্টি কৰে। এনে বসতি সাধাৰণতে পলসুৱা সমভূমি অঞ্চল, উপত্যকা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহত পোৱা যায়। কেতিয়াবা, নিৰাপত্তা বা আত্মৰক্ষাৰ বাবেও মানুহে পুঞ্জীভূত গাঁৱত বাস কৰে, যেনে: মধ্য ভাৰতৰ বুণ্ডেলখণ্ড আৰু নাগালেণ্ড। ৰাজস্থানত পানীৰ অভাৱৰ কাৰণে মানুহে পানীৰ উৎসৰ ওচৰত বসবাস কৰে।
(খ) অৰ্ধ-কেন্দ্ৰীভূত বা খণ্ডিত বসতি (Semi-Clustered/Fragmented): অৰ্ধ-কেন্দ্ৰীভূত বসতিয়ে খণ্ড খণ্ডকৈ বসবাস কৰাৰ ধাৰণাটো বাস্তৱায়িত কৰে। এনে আৰ্হি প্ৰায়ে এখন বৃহৎ সংহত গাঁৱৰ বিভাজন বা খণ্ডিতকৰণৰ ফলত হ’ব পাৰে। সাধাৰণতে গ্ৰাম্য সমাজৰ এটা অংশই স্বেচ্ছাই নাইবা কোনো বাধ্যবাধকতাৰ বাবে মূল বসতিস্থলৰ পৰা অলপ দূৰত বসতি স্থাপন কৰে। এই ক্ষেত্ৰত, প্ৰভাৱশালী গোটটোৱে কেন্দ্ৰস্থলত থাকে আৰু দুৰ্বল দলবোৰক আঁতৰি যাবলৈ বাধ্য কৰায়। সাধাৰণতে জমিদাৰ আৰু প্ৰভাৱশালী সম্প্ৰদায়টো গাঁৱৰ মধ্যভাগত বাস কৰে, আনহাতে সমাজৰ নিম্ন শ্ৰেণীৰ লোক আৰু শ্ৰমিকসকলে মূল গাঁওখনৰ পৰা আঁতৰত বসতি স্থাপন কৰে। গুজৰাটৰ সমভূমি আৰু ৰাজস্থানৰ কিছু অংশত এনে বসতি পৰিলক্ষিত হয়।
(গ) ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ গ্ৰাম্য বসতি (Hamleted): কেতিয়াবা একেটা উমৈহতীয়া নামেৰে জনাজাত কিছুমান জনবসতি ভৌতিকভাৱে পৃথক হৈ কেইবাটাও গোটত বিভাজিত হৈ থাকে। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰদেশত এই গোটবোৰক স্থায়ীভাৱে ‘চুবা’, ‘পাৰা’, ‘পান্না’, ‘পাল্লি’, ‘নাগলা’, ‘ধানি’ আদি নামেৰে জনা যায়। গাঁওবোৰৰ এইধৰণৰ বিভাজন সামাজিক আৰু গোষ্ঠীগত কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হয়। ভাৰতৰ গংগা সমভূমিৰ নিম্ন অংশ, ছত্তীশগড় আৰু হিমালয়ৰ নামনিৰ উপত্যকাত প্ৰায়ে এনে বসতি দেখা যায়।
(ঘ) বিৰল বা অকলশৰীয়া বসতি (Dispersed/Isolated): ভাৰতত বিৰল বা অকলশৰীয়া বসতিসমূহ খেতিয়কসকলৰ পঁজা বা সৰু গাঁৱৰ ৰূপত পোৱা যায়, যিসমূহ অৰণ্যৰ মাজে মাজে থকা মুকলি ঠাই নাইবা পাহাৰৰ মসৃণ ঢালত বাস কৰে। বসতিৰ বাবে উপযোগী অঞ্চলৰ অত্যধিক খণ্ডিত ভূমিৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে কেতিয়াবা এইধৰণৰ বিৰল বসতিৰ সৃষ্টি হয়। মেঘালয়, উত্তৰাখণ্ড, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু কেৰালাৰ বেছিভাগ অঞ্চলত এনে প্ৰকাৰৰ বসতি দেখা যায়।
(ii) একক কাৰ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি গঢ়ি উঠা চহৰ উপস্থিতিৰ কল্পনা কৰিব পাৰিবানে? চহৰবোৰ কিয় বহুক্ৰিয়াত্মক হৈ পৰিছে?
উত্তৰঃ নগৰ আৰু চহৰবোৰে সম্পন্ন কৰা প্ৰধান কাৰ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সাধাৰণতে এইবোৰক শ্ৰেণীবিভাজন কৰা হয়। অৱশ্যে, বৰ্তমানৰ নগৰবোৰে কেৱল একক কাৰ্য সম্পাদন নকৰে। যেতিয়া বিশেষ চহৰসমূহে মহানগৰলৈ ৰূপান্তৰিত হয়, তেতিয়া তাত উদ্যোগ, ব্যৱসায়, প্ৰশাসন, পৰিবহন আদি বহু-ক্ৰিয়াত্মক কাম-কাজসমূহ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰে। এই কাৰ্যসমূহ ইমান নিবিড়ভাৱে সংযুক্ত যে কোনো এখন নগৰক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট কাৰ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লোৱা বুলি কোৱাটো কঠিন। মানুহৰ প্ৰয়োজনীয়তা ভিন্ন হোৱাৰ বাবে নগৰৰ সকলো বাসিন্দাই একেটা কাৰ্যতে নিয়োজিত হৈ থাকিব নোৱাৰে। আনকি সামৰিক বাহিনীৰ নগৰৰ ক্ষেত্ৰতো, বাসিন্দাসকলৰ দৈনন্দিন প্ৰয়োজনীয়তা, খাদ্য আদিৰ বাবে মৌলিক বাণিজ্যিক বৃত্তিসমূহ পালন কৰা হয়।
মুম্বাই, বন্দৰৰ উপস্থিতিৰ বাবে এক পৰিবহন নগৰ হোৱাৰ লগতে, ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰস্থল, গতিকে ই এক বাণিজ্যিক নগৰো। ইয়াৰ উপৰিও, ভিন্ন বাণিজ্যিক বৃত্তিৰ বাবে ই এক বাণিজ্যিক ৰাজধানীত পৰিণত হৈছে, যিয়ে বাণিজ্যিক নগৰ আৰু বন্দৰ চহৰৰ বাবে বৃহৎ মূলধনৰ সৃষ্টি কৰে। এখন নগৰত সম্পাদিত কাৰ্য অধিক গতিশীল; ইয়াত নতুন কাম-কাজ সংযোজিত হৈ থাকে আৰু পুৰণি কাৰ্যসমূহ ইটোৱে সিটোৰ লগত সংযুক্ত হৈ গৈ থাকে। সেয়েহে, আধুনিক অৰ্থনীতিত কোনো নগৰেই একক কাৰ্য সম্পাদন কৰা নগৰ হ’ব নোৱাৰে, সকলো চহৰেই বহুক্ৰিয়াত্মক (multi-functional) হৈ পৰিছে।
দ্বাদশ শ্ৰেণী ভূগোল অধ্যায় ১২ – সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
Get Free NCERT PDFs
If you want to download free PDFs of any chapter, click the link below and join our WhatsApp group:
