ষষ্ঠ শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১৬ – পোহৰ – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | AJB
ষষ্ঠ শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১৬ – পোহৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB)
ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ ষোল্লশ অধ্যায় ‘পোহৰ’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু আগ্ৰহজনক পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয় (AJB) ৰ নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 6 Science Chapter 16 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন, চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions), আৰু MCQ পুংখানুপুংখভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘পোহৰ’ নামৰ এই পাঠটিত পোহৰৰ উৎস, ছাঁ কেনেকৈ গঠন হয়, পোহৰৰ সৰলৰৈখিক গতি আৰু প্ৰতিফলনৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ বিস্তাৰিত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- পোহৰ পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু, দীপ্তিমান আৰু দীপ্তিহীন বস্তুবোৰৰ সৰল আলোচনা।
- পাঠভিত্তিক অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নৰ নিৰ্দোষ আৰু মান্য উত্তৰ।
- ছাঁৰ গঠন আৰু পোহৰৰ প্ৰতিফলনৰ সঠিক বিশ্লেষণ।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ (Additional Questions) লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 6 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- এই অধ্যায়ৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 6 বিজ্ঞান (Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 6 বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, ষষ্ঠ শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
পোহৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নাৱলীৰ উত্তৰ
১ । শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা।
(i) তলৰ কোনবিধ দীপ্তিমান বস্তু?
(a) কাঠ
(b) আয়না
(c) চন্দ্র
(d) বাল্ব
উত্তৰঃ (c) চন্দ্ৰ
(ii) ৰামধেনুত থকা ৰঙৰ সংখ্যা
(a) 5 টা
(b) 3 টা
(c) 10 টা
(d) 7 টা
উত্তৰঃ (d) 7 টা
(iii) পৃথিৱীৰ বাবে পোহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ উৎস হ’ল
(a) চন্দ্র
(b) বিজুলীবাতি
(c) সূর্য
(d) জুই
উত্তৰঃ (c) সূর্য
(iv) তলৰ কোনবিধ ঈষৎ স্বচ্ছ বস্তু?
(a) কলম
(b) তেলসনা কাগজ
(c) দাপোণ
(d) কাচ
উত্তৰঃ (b) তেলসনা কাগজ
(v) ছাঁ সৃষ্টি কৰা বস্তুটোৰ উৎসৰ ওচৰ চপাই আনিলে, ছাঁৰ আকাৰ-
(a) সৰু হয়
(c) একেই থাকে
(b) ডাঙৰ হয়
(d) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰঃ (b) ডাঙৰ হয়
২ । আমি বস্তু এটা কেনেদৰে দেখা পাওঁ?
উত্তৰঃ কোনো বস্তু আমি অন্ধকাৰত মণিব নোৱাৰোঁ। যেতিয়া পোহৰ পৰি থকা কোনো বস্তুৰ ফালে আমি চাওঁ, তেতিয়া সেই বস্তুটোৰ পৰা প্ৰতিফলিত হোৱা পোহৰ আমাৰ চকুত আহি পৰে আৰু তাৰ ফলতেই আমি বস্তুটো দেখািবলৈ পাওঁ।
৩ । দীপ্তিমান বস্তু কাক বোলে? এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ নিজাকৈ পোহৰ থকা বা পোহৰ বিলাই দিব পৰা বস্তুবোৰকেই দীপ্তিমান বস্তু হিচাপে জনা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে- সূৰ্য, পোহৰ দি থকা বাল্ব আদি।
৪ । বগা পোহৰত কেইটা ৰং আছে? ৰংকেইটা কি কি?
উত্তৰঃ বগা পোহৰ মুঠ সাতটা বেলেগ বেলেগ ৰঙৰ সমষ্টিৰে গঠিত। সেই ৰংকেইটা হৈছে- বেঙুনীয়া, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, সুমথিৰা আৰু ৰঙা।
৫ । স্বচ্ছ আৰু ঈষৎ স্বচ্ছ বস্তু কাক বোলে? প্রতিবিধৰে দুটাকৈ উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ যিসমূহ পদাৰ্থৰ মাজেৰে পোহৰ কোনো বাধা নোহোৱাকৈ সিপাৰলৈ যাব পাৰে, তাক স্বচ্ছ বস্তু বুলি কোৱা হয়। যেনে- পৰিষ্কাৰ পানী, ফটফটীয়া কাঁচ।
আনহাতে, যিবোৰ বস্তুৰ মাজেৰে পোহৰৰ কেৱল এটা অংশহে পাৰ হৈ যাবলৈ সক্ষম হয়, তেনে বস্তুবোৰক ঈষৎ স্বচ্ছ বস্তু আখ্যা দিয়া হয়। যেনে- তেল লাগি থকা কাগজ, ডাঠ ৰঙৰ কাঁচ।
৬ । ছাঁ কি? ছাঁ কেনেদৰে সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ পোহৰৰ গতিপথত কোনো অস্বচ্ছ বস্তু থাকিলে পোহৰ তাৰ মাজেৰে সৰকি যাব নোৱাৰে। ইয়াৰ ফলত বস্তুটোৰ সিপাৰে ঠিক বস্তুটোৰ দৰেই এটা আন্ধাৰ আকৃতিৰ সৃষ্টি হয়, যাক ছাঁ বোলা হয়। অস্বচ্ছ পদাৰ্থই ডাঠ আৰু সম্পূৰ্ণ ক’লা ছাঁৰ গঠন কৰে, কিন্তু ঈষৎ স্বচ্ছ পদাৰ্থৰ ছাঁবোৰ আংশিকভাৱে অস্পষ্ট বা পাতল হোৱা দেখা যায়।
৭ । ছাঁ গঠন হ’বলৈ প্রয়োজনীয় দুটা চর্ত উল্লেখ কৰাঁ।
উত্তৰঃ এটা ছাঁ সৃষ্টি হোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মূল চৰ্ত দুটা হৈছে-
(ক) বস্তুবিধৰ এভাগত পোহৰৰ এটা উৎস থকাটো বাঞ্ছনীয়।
(খ) বস্তুটোৰ সিটো ফালে ছাঁটো পৰিবৰ বাবে এখন উপযুক্ত আধাৰ বা পৃষ্ঠ লাগিব।
৮ । ছাঁৰ আকাৰ কেনেদৰে সৰু বা ডাঙৰ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ বস্তু এটা আৰু পোহৰৰ উৎসটোৰ মাজৰ দূৰত্ব হ্ৰাস কৰিলে ছাঁটোৰ আকাৰ বৃদ্ধি পায়, আনহাতে পোহৰৰ উৎসৰ পৰা বস্তুটোৰ ব্যৱধান বঢ়াই দিলে সৃষ্টি হোৱা ছাঁটোৰ আকাৰ সৰু হৈ পৰে।
৯ । পিনহ’ল কেমেৰাত প্রতিবিম্ব কেনেদৰে গঠন হয় চিত্র আঁকি বর্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ এই পৰীক্ষাটোৰ বাবে ডাঠ কাগজৰ দৰে অস্বচ্ছ পদাৰ্থৰে সজা এটা বাকচৰ প্ৰয়োজন। বাকচটোৰ এটা ফালৰ বেৰখন কাটি উলিয়াই সেই স্থানত এখন তেল সনা কাগজ বা ট্ৰেচিং কাগজ লগাই দিয়া হ’ল। তাৰ পাছত ট্ৰেচিং কাগজখনৰ ঠিক বিপৰীত দিশৰ বেৰখনত এটা ক্ষুদ্ৰ বিন্ধা কৰা হ’ল।
এতিয়া ফুটা থকা বেৰখন কোনো এটা লক্ষ্যবস্তুৰ ফালে মুখ কৰি ৰখা হ’ল। কেমেৰাটো সঠিক অৱস্থানত ৰাখিলে সিপাৰৰ ট্ৰেচিং কাগজখনত লক্ষ্যবস্তুটোৰ এটা প্ৰতিবিম্ব ফুটি উঠা দেখা যাব। বাকচটোৰ ভিতৰৰ অংশত ক’লা কাগজ বা ক’লা ৰং সানি দিলে প্ৰতিবিম্বটো অধিক পৰিষ্কাৰকৈ দেখা পোৱা যায়। অৱশ্যে, মন কৰিবলগীয়া যে পিনহ’ল কেমেৰাত গঠন হোৱা প্ৰতিবিম্বটো লক্ষ্যবস্তুটোৰ সদায় ওলোটা হয়।
১০ । দাপোণত কিহৰ বাবে প্রতিবিম্বৰ সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ দাপোণৰ পৃষ্ঠত পোহৰৰ ৰশ্মি প্ৰতিফলিত হয়, আৰু পোহৰৰ এই প্ৰতিফলন ধৰ্মৰ বাবেই দাপোণত প্ৰতিবিম্ব গঠন হয়।
ষষ্ঠ শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১৬ (পোহৰ) – সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (FAQs)
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, ষষ্ঠ শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
পোহৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নাৱলীৰ উত্তৰ
১ । শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা।
(i) তলৰ কোনবিধ দীপ্তিমান বস্তু?
(a) কাঠ
(b) আয়না
(c) চন্দ্র
(d) বাল্ব
উত্তৰঃ (c) চন্দ্ৰ
(ii) ৰামধেনুত থকা ৰঙৰ সংখ্যা
(a) 5 টা
(b) 3 টা
(c) 10 টা
(d) 7 টা
উত্তৰঃ (d) 7 টা
(iii) পৃথিৱীৰ বাবে পোহৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ উৎস হ’ল
(a) চন্দ্র
(b) বিজুলীবাতি
(c) সূর্য
(d) জুই
উত্তৰঃ (c) সূর্য
(iv) তলৰ কোনবিধ ঈষৎ স্বচ্ছ বস্তু?
(a) কলম
(b) তেলসনা কাগজ
(c) দাপোণ
(d) কাচ
উত্তৰঃ (b) তেলসনা কাগজ
(v) ছাঁ সৃষ্টি কৰা বস্তুটোৰ উৎসৰ ওচৰ চপাই আনিলে, ছাঁৰ আকাৰ-
(a) সৰু হয়
(c) একেই থাকে
(b) ডাঙৰ হয়
(d) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰঃ (b) ডাঙৰ হয়
২ । আমি বস্তু এটা কেনেদৰে দেখা পাওঁ?
উত্তৰঃ কোনো বস্তু আমি অন্ধকাৰত মণিব নোৱাৰোঁ। যেতিয়া পোহৰ পৰি থকা কোনো বস্তুৰ ফালে আমি চাওঁ, তেতিয়া সেই বস্তুটোৰ পৰা প্ৰতিফলিত হোৱা পোহৰ আমাৰ চকুত আহি পৰে আৰু তাৰ ফলতেই আমি বস্তুটো দেখািবলৈ পাওঁ।
৩ । দীপ্তিমান বস্তু কাক বোলে? এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ নিজাকৈ পোহৰ থকা বা পোহৰ বিলাই দিব পৰা বস্তুবোৰকেই দীপ্তিমান বস্তু হিচাপে জনা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে- সূৰ্য, পোহৰ দি থকা বাল্ব আদি।
৪ । বগা পোহৰত কেইটা ৰং আছে? ৰংকেইটা কি কি?
উত্তৰঃ বগা পোহৰ মুঠ সাতটা বেলেগ বেলেগ ৰঙৰ সমষ্টিৰে গঠিত। সেই ৰংকেইটা হৈছে- বেঙুনীয়া, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, সুমথিৰা আৰু ৰঙা।
৫ । স্বচ্ছ আৰু ঈষৎ স্বচ্ছ বস্তু কাক বোলে? প্রতিবিধৰে দুটাকৈ উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ যিসমূহ পদাৰ্থৰ মাজেৰে পোহৰ কোনো বাধা নোহোৱাকৈ সিপাৰলৈ যাব পাৰে, তাক স্বচ্ছ বস্তু বুলি কোৱা হয়। যেনে- পৰিষ্কাৰ পানী, ফটফটীয়া কাঁচ।
৬ । ছাঁ কি? ছাঁ কেনেদৰে সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ পোহৰৰ গতিপথত কোনো অস্বচ্ছ বস্তু থাকিলে পোহৰ তাৰ মাজেৰে সৰকি যাব নোৱাৰে। ইয়াৰ ফলত বস্তুটোৰ সিপাৰে ঠিক বস্তুটোৰ দৰেই এটা আন্ধাৰ আকৃতিৰ সৃষ্টি হয়, যাক ছাঁ বোলা হয়। অস্বচ্ছ পদাৰ্থই ডাঠ আৰু সম্পূৰ্ণ ক’লা ছাঁৰ গঠন কৰে, কিন্তু ঈষৎ স্বচ্ছ পদাৰ্থৰ ছাঁবোৰ আংশিকভাৱে অস্পষ্ট বা পাতল হোৱা দেখা যায়।
৭ । ছাঁ গঠন হ’বলৈ প্রয়োজনীয় দুটা চর্ত উল্লেখ কৰাঁ।
উত্তৰঃ এটা ছাঁ সৃষ্টি হোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মূল চৰ্ত দুটা হৈছে-
(ক) বস্তুবিধৰ এভাগত পোহৰৰ এটা উৎস থকাটো বাঞ্ছনীয়।
(খ) বস্তুটোৰ সিটো ফালে ছাঁটো পৰিবৰ বাবে এখন উপযুক্ত আধাৰ বা পৃষ্ঠ লাগিব।
৮ । ছাঁৰ আকাৰ কেনেদৰে সৰু বা ডাঙৰ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ বস্তু এটা আৰু পোহৰৰ উৎসটোৰ মাজৰ দূৰত্ব হ্ৰাস কৰিলে ছাঁটোৰ আকাৰ বৃদ্ধি পায়, আনহাতে পোহৰৰ উৎসৰ পৰা বস্তুটোৰ ব্যৱধান বঢ়াই দিলে সৃষ্টি হোৱা ছাঁটোৰ আকাৰ সৰু হৈ পৰে।
৯ । পিনহ’ল কেমেৰাত প্রতিবিম্ব কেনেদৰে গঠন হয় চিত্র আঁকি বর্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ এই পৰীক্ষাটোৰ বাবে ডাঠ কাগজৰ দৰে অস্বচ্ছ পদাৰ্থৰে সজা এটা বাকচৰ প্ৰয়োজন। বাকচটোৰ এটা ফালৰ বেৰখন কাটি উলিয়াই সেই স্থানত এখন তেল সনা কাগজ বা ট্ৰেচিং কাগজ লগাই দিয়া হ’ল। তাৰ পাছত ট্ৰেচিং কাগজখনৰ ঠিক বিপৰীত দিশৰ বেৰখনত এটা ক্ষুদ্ৰ বিন্ধা কৰা হ’ল।
১০ । দাপোণত কিহৰ বাবে প্রতিবিম্বৰ সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ দাপোণৰ পৃষ্ঠত পোহৰৰ ৰশ্মি প্ৰতিফলিত হয়, আৰু পোহৰৰ এই প্ৰতিফলন ধৰ্মৰ বাবেই দাপোণত প্ৰতিবিম্ব গঠন হয়।
