ষষ্ঠ শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৫ – জীৱৰ আৱাসস্থলী – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | AJB
ষষ্ঠ শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৫ – জীৱৰ আৱাসস্থলী সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB)
ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ পঞ্চম অধ্যায় ‘জীৱৰ আৱাসস্থলী’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয় (AJB) ৰ নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 6 Science Chapter 5 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন, চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions), আৰু MCQ পুংখানুপুংখভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘জীৱৰ আৱাসস্থলী’ নামৰ এই পাঠটিত বিভিন্ন জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদৰ বাসস্থান, পৰিৱেশৰ সৈতে সিহঁতৰ খাপ খোৱা প্ৰক্ৰিয়া (অভিযোজন), আৰু স্থলজ তথা জলজ আৱাসস্থলীৰ বিষয়ে বিস্তাৰিতভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- জীৱৰ আৱাসস্থলী পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু আৰু অভিযোজনৰ সৰল আলোচনা।
- পাঠভিত্তিক অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নৰ নিৰ্দোষ আৰু মান্য উত্তৰ।
- জলজ আৰু স্থলজ আৱাসস্থলীৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ সঠিক বিশ্লেষণ।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ (Additional Questions) লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 6 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- এই অধ্যায়ৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 6 বিজ্ঞান (Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 6 বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, ষষ্ঠ শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
জীৱৰ আৱাসস্থলী
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । খালী ঠাই পূৰ কৰাঁ।
(a) খাগৰি এবিধ ____ জাতীয় উদ্ভিদ।
উত্তৰঃ খাগৰি এবিধ তৃণ জাতীয় উদ্ভিদ।
(b) জীব বুলিলে আমি ____ আৰু____ দুয়োকে বুজো।
উত্তৰঃ জীব বুলিলে আমি উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী দুয়োকে বুজো।
(c) ____ আৰু ____ চৰায়ে উৰিব নোৱাৰে।
উত্তৰঃ উট চৰাই আৰু কি-উই চৰায়ে উৰিব নোৱাৰে।
(d) ____ তৃণভূমিত থাকে।
উত্তৰঃ এনে প্রাণী তৃণভূমিত থাকে।
২। অতি চমুকৈ উত্তৰ দিয়া।
(a) আবাসস্থলী কি?
উত্তৰঃ যিখন ঠাইত কোনো এটা জীৱই প্ৰাকৃতিকভাৱে জীৱন নিৰ্বাহ কৰে, সেই ঠাইখনকেই আৱাসস্থলী বুলি কোৱা হয়। নিজৰ আৱাসস্থলীত জীৱসমূহে জীয়াই থকাৰ বাবে লগা সকলোবোৰ কাৰ্য সম্পাদন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
(b) গড়ে গৰমত কিয় বোকাত লুটি-বাগৰ দি থাকে?
উত্তৰঃ গঁড়ৰ শৰীৰৰ সাধাৰণ উষ্ণতা বহুত বেছি থাকে। সেয়েহে, গ্ৰীষ্মকালত অত্যাধিক গৰমৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ গঁড়বোৰে বোকাপানীত লুটি-বাগৰ মাৰি গাটো চেঁচা কৰি ৰাখে।
(c) অভিযোজন কাক বোলে? ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি?
উত্তৰঃ প্ৰতিটো জীৱই বৰ্তি থাকিবলৈ নিজৰ চাৰিওফালৰ পৰিৱেশৰ লগত নিজকে মিলাই লয়। এই উদ্দেশ্যে জীৱসমূহে নানা ধৰণৰ কৌশল বা উপায় গ্ৰহণ কৰে। জীৱৰ এনে বিশেষ কৌশলসমূহকেই অভিযোজন বুলি জনা যায়।
ভিন্ন জীৱৰ শাৰীৰিক গঠন, স্বভাৱ আৰু খাদ্যাভ্যাসো ভিন ভিন হয়। দৃষ্টান্তস্বৰূপে মাছৰ কথাকে ক’ব পাৰি। ইহঁতৰ গাটো দীঘলীয়া হোৱা বাবে পানীত সহজে চলাচল কৰিব পাৰে। মাছৰ ফিছাই পানীত সাঁতোৰাত সুবিধা কৰি দিয়ে। শৰীৰত থকা পাখিবোৰৰ জৰিয়তে ইহঁতে দিক নিৰ্ণয় কৰে। তদুপৰি মাছৰ ফুল (gill) থাকে, যাৰ দ্বাৰা পানীত মিহলি হৈ থকা অক্সিজেন উশাহত ল’ব পাৰে। এনেবোৰ অভিযোজনৰ বাবেই মাছ পানীৰ তলত জীয়াই থকাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ উপযুক্ত।
(d) চৰাইবোৰে উৰিব্ৰ সময়ত কেনে ধৰণৰ অভিযোজনৰ আশ্রয় লয়?
উত্তৰঃ আকাশত উৰিব পৰাকৈ চৰাইৰ আগভৰি দুখন ডেউকা বা পাখিলৈ সলনি হৈছে। ইয়াৰ লগতে, ইহঁতৰ শৰীৰৰ হাড়বোৰ ভিতৰৰ পৰা ফোঁপোলা ধৰণৰ হয়। ইয়াৰ ফলত সিহঁতৰ গাৰ ওজন যথেষ্ট লঘু হয়। এনে ধৰণৰ শাৰীৰিক অভিযোজনৰ সহায়তেই চৰাইবোৰে সহজে উৰিবলৈ সক্ষম হয়।
৩। (a) দুটা স্থলজ আৰু দুটা জলজ আৱাসস্থলীৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ দুটা স্থলজ বা মাটিৰ আৱাসস্থলীৰ নাম হৈছে— হাবি বা অৰণ্য আৰু মৰুভূমি।
একেদৰে, দুটা জলজ বা পানীৰ আৱাসস্থলী হৈছে— নৈ আৰু সাগৰ।
(b) হৰিণাই আক্ৰমণকাৰীৰপৰা হাত সাৰিবৰ বাবে কি কি অভিযোজনৰ সহায় লয়?
উত্তৰঃ হৰিণাৰ কাণ দুখন যথেষ্ট দীঘল হোৱা বাবে ইহঁতে অতি সহজেই চিকাৰী প্ৰাণীৰ (যেনে বাঘ, সিংহ) উপস্থিতিৰ গম ধৰিব পাৰে। তদুপৰি, হৰিণাৰ চকু দুটা মূৰৰ দুই কাষত অৱস্থিত। ইয়াৰ বাবে ইহঁতে শংকাৰ সময়ত চৌদিশে দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিব পাৰে। হৰিণাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযোজনটোৱেই হৈছে ইহঁতৰ তীব্ৰ বেগ। দৌৰাৰ এই দ্ৰুত গতিৰ সহায়তেই ইহঁতে শত্ৰুৰ আক্ৰমণৰ পৰা নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰে।
(c) মেটেকা কেনেকৈ পানীত ওপঙি থাকে?
উত্তৰঃ মেটেকা গছৰ কাণ্ড আৰু পাতত সৰু সৰু ছিদ্ৰযুক্ত বহুতো বায়ুৰ মোনা নিহিত হৈ থাকে। এই বায়ুপূৰ্ণ মোনাবোৰৰ বাবেই মেটেকা গছজোপা পানীৰ ওপৰত ভাঁহি থাকিবলৈ সক্ষম হয়।
৪ । বহলাই লিখা।
(a) মৰুভূমিত প্রাণী আৰু উদ্ভিদৰ অভিযোজনৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।
উত্তৰঃ মৰুভূমিৰ (desert) জলবায়ু অতিশয় খৰাং আৰু শুকান। এনে অঞ্চলত পানীৰ পৰিমাণ তেনেই তাকৰ। ইয়াত দিনৰ বেলা প্ৰচণ্ড গৰম আৰু ৰাতিৰ ভাগত অতিশয় শীত অনুভৱ হয়। মৰুভূমিৰ এনে পৰিৱেশৰ লগত খাপ খাব পৰাকৈ তাৰ জীৱ-জন্তু আৰু গছ-গছনিৰ শাৰীৰিক গঠন বিশেষভাৱে ৰূপান্তৰিত হয়।
মৰুভূমিত বাস কৰা প্ৰধান প্ৰাণী হৈছে উট। গৰম বালি আৰু পানীৰ নাটনিৰ মাজতো বৰ্তি থাকিব পৰাকৈ উটৰ শৰীৰটো গঢ় লৈ উঠিছে। ইহঁতৰ ভৰি দুখন দীঘল হোৱাৰ বাবে শৰীৰটো বালিৰ উত্তাপৰ পৰা দূৰত থাকে। উটে একেবাৰতে প্ৰচুৰ পৰিমাণৰ পানী গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। দেহত পানী ধৰি ৰাখিবলৈ উটৰ শৰীৰৰ পৰা ঘাম নোলায় আৰু ইহঁতে অতি কম পৰিমাণে প্ৰস্ৰাৱ কৰে। তদুপৰি, উটৰ পিঠিত থকা কুঁজটোত বহুত চৰ্বী জমা হৈ থাকে। এই কুঁজটোৱে শৰীৰৰ উত্তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰাৰ লগতে খাদ্যৰ নাটনিৰ সময়ত প্ৰয়োজনীয় শক্তিৰো যোগান ধৰে।
আনহাতে, মৰুভূমিৰ গছ-গছনিসমূহেও এনে শুকান পৰিৱেশৰ লগত অভিযোজন কৰে। এই গছবোৰৰ সাধাৰণতে পাত নাথাকে; পাতবোৰ সলনি হৈ কাঁইটৰ ৰূপ লয়, যাৰ ফলত গছৰ পৰা পানী ভাপ হৈ ওলাই যোৱা প্ৰক্ৰিয়াটো হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ উপৰিও এই উদ্ভিদবোৰৰ গা-গছ মঙহাল আৰু ৰসাল হয়।
গতিকে, মৰুভূমিৰ জীৱসমূহৰ দুটা প্ৰধান অভিযোজন প্ৰক্ৰিয়া হৈছে— শৰীৰত পানীৰ সংৰক্ষণ কৰা আৰু অত্যাধিক উষ্ণতাৰ সৈতে নিজকে মিলাই লোৱা।
(b) মাছৰ জলজ অভিযোজনৰ কিছুমান কৌশল বর্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ মাছৰ গাটো দীঘলীয়া আৰু নাৱৰ দৰে আকৃতিৰ, যিয়ে ইহঁতক পানীৰ মাজেৰে সুকলমে চলাচল কৰাত সহায় কৰে। মাছৰ নেজ বা ফিছাই পানীত সাঁতোৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে সহায় কৰে। শৰীৰৰ দুয়োকাষে থকা পাখিবোৰৰ জৰিয়তে ইহঁতে পানীৰ তলত নিজৰ দিশ সলনি কৰিব পাৰে। উশাহ-নিশাহ লোৱাৰ বাবে মাছৰ ফুল (gill) থাকে, যাৰ দ্বাৰা ইহঁতে পানীত মিহলি হৈ থকা অক্সিজেন গেছ গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। শাৰীৰিক গঠনৰ এনেবোৰ বিশেষ পৰিৱৰ্তন বা অভিযোজনৰ বাবেই মাছ জলজ পৰিৱেশত জীয়াই থাকিব পাৰে।
(c) চাৰিটা জলজ আবাসস্থলীৰ বৰ্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ জলজ আৱাসস্থলীসমূহক মূলতঃ দুটা শ্ৰেণীত ভগাব পাৰি— নিৰ্মল বা মিঠা পানীৰ আৱাসস্থলী আৰু লুণীয়া পানীৰ আৱাসস্থলী।
ইয়াৰ ভিতৰত নিৰ্মল পানীৰ আৱাসস্থলীবিধক পুনৰ দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে: স্থিৰ জলজ আৱাসস্থলী আৰু প্ৰৱাহী জলজ আৱাসস্থলী। যিবোৰ আৱাসস্থলীৰ পানী বৈ নাযায়, যেনে— পুখুৰী, বিল, হ্ৰদ আদিক স্থিৰ জলজ আৱাসস্থলী বোলা হয়। আনহাতে, যিবোৰ জলাশয়ৰ পানী অনবৰতে বৈ থাকে, যেনে— নদী আৰু নিজৰা আদিক প্ৰৱাহী জলজ আৱাসস্থলী বুলি কোৱা হয়।
(d) উটে মৰুভূমিত থকাৰ উপযোগীকৈ কি কি অভিযোজনৰ সহায় লয়?
উত্তৰঃ মৰুভূমিৰ জলবায়ু অতিশয় খৰাং, য’ত পানীৰ নিচেই অভাৱ দেখা যায় আৰু চৌদিশে কেৱল বালিৰে আৱৰা। দিনৰ ভাগত প্ৰচণ্ড উত্তাপ আৰু ৰাতিৰ ভাগত অতিশয় শীত বিৰাজ কৰে। এনে পৰিৱেশত উট বৰ্তি থাকে। উটৰ ভৰিৰ খুৰাবোৰ ফাঁট মেলা ধৰণৰ হোৱা বাবে মৰুভূমিৰ বালিত ইহঁত পিচলি নপৰে। ইহঁতৰ ঠেং দুখন দীঘল হোৱাৰ কাৰণে শৰীৰটো তপত বালিৰ পৰা আঁতৰত থাকে। উটে একেলগে বহু পৰিমাণৰ পানী গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম। শৰীৰৰ ভিতৰত পানী সঞ্চয় কৰি ৰাখিবলৈ উটে কমকৈ প্ৰস্ৰাৱ কৰে আৰু ইহঁতৰ দেহৰ পৰা ঘামো নোলায়। তদুপৰি, উটৰ পিঠিৰ অংশত এটা কুঁজ থাকে য’ত যথেষ্ট পৰিমাণৰ চৰ্বী জমা হৈ থাকে। এই কুঁজৰ সঞ্চিত পদাৰ্থই দেহৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু আহাৰৰ নাটনিৰ সময়ত উটক প্ৰয়োজনীয় শক্তি প্ৰদান কৰে।
