Class 8 Hindi Chapter 10 भारतीय अंतरिक्ष वैज्ञानिकः विक्रम साराभाई Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী হিন্দী অধ্যায় ১০ – भारतीय अंतरिक्ष वैज्ञानिकः विक्रम साराभाई সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (অসম জাতীয় বিদ্যালয় – Assamese Medium)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ হিন্দী পাঠ্যক্ৰমৰ দশম অধ্যায় ‘भारतीय अंतरिक्ष वैज्ञानिकः विक्रम साराभाई’ অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে বিজ্ঞান আৰু দেশৰ মহান বৈজ্ঞানিকসকলৰ অৱদান বিষয়ক এটা অত্যন্ত অনুপ্ৰেৰণাদায়ক পাঠ। নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনা আৰু নতুন শৈক্ষিক নীতিৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Hindi Chapter 10 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), MCQ আৰু অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
‘भारतीय अंतरिक्ष वैज्ञानिकः विक्रम साराभाई’ নামৰ এই পাঠটিত ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণাৰ জনক ড° বিক্ৰম সারাভাইৰ জীৱন, কৰ্মৰাজী, বিজ্ঞান জগতলৈ তেওঁৰ অমূল্য অৱদান আৰু মহাকাশ বিজ্ঞানৰ বিকাশৰ বিষয়ে সুন্দৰভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ সাৰাংশ, গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আৰু শব্দাৰ্থ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানসমূহত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজতে বুজি পোৱাকৈ সৰল ৰূপত উত্তৰসমূহ প্ৰদান কৰা হৈছে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- ‘भारतीय अंतरिक्ष वैज्ञानिकः विक्रम साराभाई’ পাঠৰ মূল সাৰাংশ, ড° বিক্ৰম সারাভাইৰ জীৱন দৰ্শন আৰু ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ ইতিহাস।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্ভুল উত্তৰ।
- ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্ন আৰু বৰ্ণনাত্মক প্ৰশ্নসমূহৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) সমাধান।
- পাঠভিত্তিক ব্যাকৰণ অংশৰ সঠিক আৰু সহজ সমাধান।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% শুদ্ধ আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে মুখস্থ বা আয়ত্ত কৰিব পৰাকৈ প্ৰস্তুত কৰা নোটছ।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাৰ আৰ্হিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উন্নতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু হিন্দী বিষয়ত উৎকৃষ্ট নম্বৰ লাভ কৰক।
Class 8 Hindi (हिन्दी) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Assam Jatiya Bidyalaya (AJB) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Hindi (हिन्दी) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
Class 8: Hindi Elective
भारतीय अंतरिक्ष वैक्षानिक : विक्रम साराभाई
TEXUAL SOLUTION
1. सही उत्तर का चयन करो :
(क) भारतीय अंतरिक्ष कार्यक्रम के पितृस्वरूप हैं-
(अ) होमी जाहांगीर भाभा
(आ) ए.पी.जे अब्दुल कलाम
(इ) विक्रम साराभाई
(ई) वेंकट रामनं
उत्तर :(इ) विक्रम साराभाई माने जाते हैं।
(ख) विक्रम साराभाई जी के जीवन की बहुत बड़ी उपलब्धि है
(अ) इसरो की स्थापना
(आ) पदार्थ विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार की स्थापना
(इ) श्रीमल जैन सम्प्रदाय की स्थापना
(ई) रंकिट प्रक्षेपण केंद्र की स्थापना
उत्तर : (अ) इसरो की स्थापना को विक्रम साराभाई के जीवन की अत्यंत महत्वपूर्ण उपलब्धि माना जाता है।
(ग) विक्रम साराभाई किस धर्म में दीक्षित थे ?
(अ) हिंन्दू
(आ) इस्लाम
(इ) बौद्ध
(ई) जैन
उत्तर : (ई) जैन धर्म की दीक्षा ग्रहण की थी।
(घ) प्रोफेसर कलपाठी रामकृष्ण रामानाथन किस प्रतिष्ठान के प्रथम निर्देशक थे ?
(अ) नासा
(आ) विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार
(इ) इसरो
(ई) रॉके प्रक्षेपण केन्द्र
उत्तर : (आ) विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार नामक संस्था के पहले निदेशक बने थे।
(ङ) भारत के निउक्लियर विज्ञान कार्यक्रम के पितृस्वरूप हैं –
(अ) होमी जाहांगीर भाभा
(आ) विक्रम साराभाई
(इ) रामानुजन
(ई) ए.पी.जे अब्दुल कलाम
उत्तर : (अ) होमी जाहांगीर भाभा को जाना जाता है।
2. संक्षिप्त उत्तर दो :
(क) विक्रम साराभाई का जन्म कब और कहाँ हुआ था ? उनके पिता कौन थे ?
उत्तर : विक्रम साराभाई जी का जन्म 12 अगस्त, सन् 1919 ई. को गुजरात के अहमदाबाद शहर में हुआ था। (उनके पिता का नाम अंबालाल साराभाई था)।
(ख) पदार्थ विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार की स्थापना किसने की ? यहाँ किन विषयों पर अनुसंधान किया जाता है?
उत्तर : विक्रम साराभाई द्वारा ही पदार्थ विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार की नींव रखी गई थी। इस संस्थान में ब्रह्मांड से जुड़ी विविध रश्मियों (किरणों) का अध्ययन एवं शोध कार्य होता है।
(ग) भारतीय अंतरिक्ष अनुसंधान संगठन की स्थापना से जुड़े मुख्य व्यक्ति का नाम क्या था ? उनका मुख्य उद्देश्य क्या था ?
उत्तर : भारतीय अंतरिक्ष अनुसंधान संगठन (इसरो) की स्थापना में विक्रम साराभाई जी की भूमिका सर्वोपरि थी। उनका प्रधान लक्ष्य छात्रों, शिक्षकों और आम जनता के बीच शिक्षा का प्रसार कर उसे लोकप्रिय बनाना था। वे चाहते थे कि लोग विज्ञान और उसके सिद्धांतों के प्रति जागरूक हों, वैज्ञानिक नियमों को निडरता से समझें और विज्ञान-शिक्षा के तथ्यों को एक नवीन दृष्टिकोण से प्रस्तुत किया जाए।
(घ) भारत में प्रथम रॉकेट प्रक्षेपण केन्द्र स्थापित करने में साराभाई जी को किनका सहयोग मिला ? यह केन्द्र कहाँ स्थापित किया गया ?
उत्तर : देश में पहले रॉकेट प्रक्षेपण केंद्र की स्थापना के दौरान साराभाई जी को डॉ. होमी जहाँगीर भाभा का महत्वपूर्ण साथ प्राप्त हुआ था। इस केंद्र को केरल राज्य की राजधानी तिरुवनंतपुरम के निकट थुंबा नामक स्थान पर बनाया गया।
(ङ) भारत ने कब अपना प्रथम कृत्रिम उपग्रह प्रक्षेपित किया ? इसका नाम क्या था ?
उत्तर : भारत द्वारा अपना पहला कृत्रिम उपग्रह वर्ष 1975 ई. में अंतरिक्ष में भेजा गया था। इस उपग्रह का नाम महान गणितज्ञ के सम्मान में ‘आर्यभट्ट’ रखा गया था।
(च) प्रथम भारतीय कृत्रिम उपग्रह ‘आर्यभट्ट’ के प्रक्षेपण में कौन दो महान व्यक्ति जुड़े थे ?
उत्तर : भारत के पहले कृत्रिम उपग्रह ‘आर्यभट्ट’ को प्रक्षेपित करने के ऐतिहासिक कार्य में विक्रम साराभाई और होमी जहाँगीर भाभा जैसी दो महान विभूतियों का प्रमुख योगदान था।
(छ) विक्रम साराभाई जी ने किन प्रतिष्ठानों की स्थापना में अहम भूमिका निभाई ?
उत्तर : विक्रम साराभाई जी ने भारतीय अंतरिक्ष अनुसंधान संगठन (इसरो) जैसे प्रतिष्ठित संस्थान को स्थापित करने में अपनी प्रमुख भूमिका का निर्वहन किया था।
(ज) साराभाई जी को किन पुरस्कारों से सम्मानित किया गया ?
उत्तर : भारत सरकार द्वारा साराभाई जी को वर्ष 1962 में ‘शांति स्वरूप भटनागर पदक’, वर्ष 1966 में ‘पद्म भूषण’ तथा उनके निधन के उपरांत वर्ष 1972 में ‘पद्म विभूषण’ सम्मान से अलंकृत किया गया था।
(झ) साराभाई जी की मृत्यु कब और कहाँ हुई ?
उत्तर : साराभाई जी का निधन 30 दिसम्बर सन् 1971 ई. को केरल की राजधानी तिरुवनंतपुरम में हुआ था। (नोट: मूल उत्तर में वर्ष 1972 लिखा था, ऐतिहासिक रूप से सही वर्ष 1971 है, अतः इसे सुधार दिया गया है)।
भाषा अध्यन :
3. अर्थपूर्ण वाक्य बनाओ :
अनुसंधान, परीक्षागार, आविष्कार, कार्यक्रम
उत्तर :
अनुसंधान (खोज) : विक्रम साराभाई ने ब्रह्मांड की विविध किरणों पर अनुसंधान कार्य आरंभ किया था।
परीक्षागार (प्रयोगशाला) : साराभाई जी द्वारा पदार्थ विज्ञान अनुसंधान परीक्षागार की स्थापना की गई थी।
आविष्कार (नई खोज) : प्रसिद्ध वैज्ञानिक गैलीलियो गैलीली ने थर्मामीटर का आविष्कार किया था।
कार्यक्रम (आयोजन/प्रणाली) : भारत के न्यूक्लियर विज्ञान कार्यक्रम का जनक होमी जहाँगीर भाभा को माना जाता है।
4. निम्नलिखित शब्दों के अनेकार्य लिखो :
काल, कृष्ण, नीलकंठ, बल, घन, बूत, शून्य, श्री, विधि
उत्तर :
काल — समय, मृत्यु, यमराज।
कृष्ण — काला (रंग), भगवान श्रीकृष्ण, वेदव्यास।
नीलकंठ — भगवान शिव, मोर, एक विशेष पक्षी।
बल — शक्ति (ताकत), सेना, सहारा।
घन — बादल, लोहे का भारी हथौड़ा, घना (सघन)।
भूत (मूल में ‘बूत’ छपा है, जो ‘भूत’ का अशुद्ध रूप है) — बीता हुआ समय (अतीत), प्रेत, प्राणी (जीव)।
शून्य — खाली (रिक्त), आकाश, बिंदु (गणित का अंक)।
श्री — लक्ष्मी, शोभा (सुंदरता), संपत्ति।
विधि — नियम (कानून), तरीका (ढंग), विधाता (ब्रह्मा)।
5. उचित शब्द से रिक्त स्थान भरो :
क) ….. काटकर खादी तैयार की जाती है। (सुत / सूत)
उत्तर :क) सुत काटकर खादी तैयार की जाती है।
ख) डॉक्टर ने घायल को….. चढ़ाया। (रक्तं / रिक्त)
ख) डॉक्टर ने घायल को रक्त चढ़ाया।
ग) पूरियों के साथ …… खाना अच्छआ लगता है। (आंचार/अचार)
ग) पूरियों के साथ अचार खाना अच्छआ लगता है।
घ) सीता ……..बहन गीता है। (की / कि)
घ) सीता की बहन गीता है।
ङ) तुम्हारा घर …….है? (कहा / कहाँ)
ङ) तुम्हारा घर कहाँ है?




