অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – ঘৰ্ষন (Friction) – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু MCQ | অসম জাতীয় বিদ্যালয়

Class 8 Science Chapter 12 ঘৰ্ষন Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya

অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – ঘৰ্ষন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)

অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ দ্বাদশ অধ্যায় ‘ঘৰ্ষন’ (Friction) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 12 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।

‘ঘৰ্ষন’ নামৰ এই পাঠটিত ঘৰ্ষণ বলৰ ধাৰণা, ঘৰ্ষণক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰকসমূহ, ঘৰ্ষণৰ প্ৰকাৰ (স্থিতি ঘৰ্ষণ, পিছলা ঘৰ্ষণ আৰু ৰোলিং ঘৰ্ষণ), ঘৰ্ষণ এটা প্ৰয়োজনীয় আপদ হিচাপে কিয় গণ্য কৰা হয়, ঘৰ্ষণ বৃদ্ধি আৰু হ্ৰাস কৰাৰ উপায়সমূহ, পিচ্ছিলক (Lubricants) আৰু প্ৰবাহী ঘৰ্ষণ বা ড্ৰেগ (Fluid Friction / Drag) সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• ঘৰ্ষণ বলৰ উৎপত্তি, ইয়াৰ দিশ আৰু ঘৰ্ষণক প্ৰভাৱিত কৰা বিভিন্ন কাৰকসমূহৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যাখ্যা।
• শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
• স্থিতি ঘৰ্ষণ, পিছলা ঘৰ্ষণ আৰু ৰোলিং ঘৰ্ষণৰ মাজৰ পাৰ্থক্য আৰু উদাহৰণসহ সহজ সমাধান।
• ঘৰ্ষণৰ উপকাৰিতা আৰু অপকাৰিতা, বল বেয়াৰিং (Ball bearing)-ৰ ব্যৱহাৰ আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।

আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-12                                                          অস্পিন একাডেমী

ঘর্ষণ

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

১. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ

i) গতি-ঘৰ্ষণৰ মান স্থিতি-ঘৰ্ষণৰ সৰ্বোচ্চ মানতকৈ—

(a) কম

(b) বেছি

(c) সমান

(d) কেতিয়াবা কম আৰু কেতিয়াবা বেছি

উত্তৰঃ (a) কম

ii) স্থিতি-ঘর্ষণ আৰু গতি-ঘৰ্ষণৰ মান বাঢ়ি যায় যদিহে গতি কৰা বস্তুটোৰ ওজন—

(a) কমে

(b) একে থাকে

(c) বাঢ়ে

(d) কোনোটো সত্য নহয়

উত্তৰঃ (c) বাঢ়ে

iii) ঘূর্ণী ঘৰ্ষণৰ মান—

(a) স্থিতি-ঘৰ্ষণৰ সমান

(b) গতি-ঘৰ্ষণৰ সমান

(c) স্থিতি-ঘর্ষণ আৰু গতি ঘৰ্ষণৰ মাজত

(d) অতি কম

উত্তৰঃ (d) অতি কম

iv) বৰষুণ দি থাকিলে মাটিৰ ৰাস্তাত ভৰি পিছলে, কাৰণ তেতিয়া ৰাস্তাই আমাৰ ভৰিত সৃষ্টি কৰা ঘৰ্ষণ—

(a) বাঢ়ি যায়

(b) কমি যায়

(c) একে থাকে

(d) কেতিয়াবা কমে আৰু কেতিয়াবা বাঢ়ে

উত্তৰঃ (b) কমি যায়

v) তৰল ঘৰ্ষণ নিৰ্ভৰ কৰে গতিশীল বস্তুটোৰ—

(a) আকৃতিৰ ওপৰত

(b) কালিৰ ওপৰত

(c) গতিবেগৰ ওপৰত

(d) আকৃতি আৰু গতিবেগৰ ওপৰত

উত্তৰঃ (d) আকৃতি আৰু গতিবেগৰ ওপৰত

২. চমু উত্তৰ দিয়া:

i) ঘর্ষণ কি?

উত্তৰঃ যিটো বলৰ প্ৰভাৱত গতি কৰি থকা বস্তু এটাৰ গতি বাধাগ্ৰস্ত হয় বা সম্পূৰ্ণৰূপে ৰৈ যায়, সেই বলটোক ঘৰ্ষণ বল বোলা হয়।

ii) “য’তেই গতি ত’তেই ঘর্ষণ”— কথাষাৰ ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰঃ “য’তেই গতি ত’তেই ঘৰ্ষণ”— এই বাক্যশাৰীৰ তাৎপৰ্য হ’ল যে যিকোনো বস্তুৰ গতিৰ আৰম্ভণি আৰু অৱসান ঘৰ্ষণৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰশীল। উদাহৰণস্বৰূপে, এখন চাইকেল বা মটৰ গাড়ী চলিবলৈ ঘৰ্ষণৰ নিতান্তই প্ৰয়োজন। ৰাস্তাৰ পৃষ্ঠ আৰু গাড়ীৰ চকাৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা ঘৰ্ষণ বলৰ ফলতেই চকাটো বাগৰি বাগৰি আগবাঢ়ি যাব পাৰে। ঘৰ্ষণ নথকাহেঁতেন চকাটো কেতিয়াও আগলৈ বা পিছলৈ যাব নোৱাৰিলেহেঁতেন। একেদৰে, চলি থকা গাড়ী এখন ৰখাবলৈকো ঘৰ্ষণৰ দৰকাৰ। ব্ৰেক প্ৰয়োগ কৰাৰ লগে লগে চকা আৰু ৰাস্তাৰ মাজত এক ঘৰ্ষণৰ সৃষ্টি হয়, যাৰ বাবেই গাড়ীখনে ৰখিবলৈ সক্ষম হয়।

iii) মাধ্যাকর্ষণ বল আৰু ঘৰ্ষণৰ মাজত পার্থক্য কি?

উত্তৰঃ মাধ্যাকৰ্ষণ বল আৰু ঘৰ্ষণ বলৰ মাজত থকা প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল—

(a) মাধ্যাকৰ্ষণ বলে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা সকলো বস্তুকে নিজৰ ফালে টানে, আনহাতে ঘৰ্ষণ বলে কেৱল স্পৰ্শ কৰি থকা পৃষ্ঠ আৰু গতিশীল বস্তুৰ মাজতহে ক্ৰিয়া কৰে।

(b) মাধ্যাকৰ্ষণ বল পৃথিৱীৰ সকলো বস্তুৰ ওপৰতে প্ৰযোজ্য, কিন্তু ঘৰ্ষণ বল কেৱল গতিশীল বা গতি কৰিব বিচৰা বস্তুৰ ক্ষেত্ৰতহে উৎপন্ন হয়।

(c) মাধ্যাকৰ্ষণ বলে বহু দূৰত্বত থকা বস্তুৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, কিন্তু ঘৰ্ষণ বলৰ সৃষ্টি হ’বলৈ দুটা বস্তু একেবাৰে ওচৰা-ওচৰি বা পৰস্পৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাটো আৱশ্যক।

iv) স্থিতি-ঘর্ষণ কাক বোলে?

উত্তৰঃ স্থিৰ অৱস্থাত থকা বস্তু এটাই যেতিয়া গতি কৰিবলৈ উপক্ৰম কৰে, তেতিয়া ক্ৰিয়া কৰা ঘৰ্ষণ বলক স্থিতি-ঘৰ্ষণ বোলা হয়।

v) গতি-ঘর্ষণ কাক বোলে?

উত্তৰঃ চলি থকা বা গতিশীল অৱস্থাত থকা বস্তু এটাৰ ওপৰত ক্ৰিয়া কৰা ঘৰ্ষণ বলক গতি-ঘৰ্ষণ বুলি কোৱা হয়।

vi) ঘূর্ণী ঘর্ষণ কাক বোলে?

উত্তৰঃ বাগৰি বাগৰি বা ঘূৰি ঘূৰি গতি কৰা বস্তুৰ ওপৰত যি ঘৰ্ষণ বলৰ প্ৰভাৱ পৰে, তাকে ঘূৰ্ণী ঘৰ্ষণ বোলা হয়। সাধাৰণতে এইবিধ ঘৰ্ষণৰ মান আনবোৰতকৈ কম হয়।

vii) তৰল ঘর্ষণ কি?

উত্তৰঃ পানী আদি তৰল পদাৰ্থ বা বায়ুৰ মাজেৰে গতি কৰাৰ সময়ত গতিশীল বস্তুটোৰ ওপৰত যিটো ঘৰ্ষণ বল প্ৰযোজ্য হয়, তাকে তৰল ঘৰ্ষণ বোলে।

viii) ঘৰ্ষণৰ তিনিটা ধর্ম লিখা।

উত্তৰঃ ঘৰ্ষণৰ তিনিটা প্ৰধান ধৰ্ম তলত উল্লেখ কৰা হ’ল—

(a) য’তেই গতি থাকে, ত’তেই ঘৰ্ষণৰ উপস্থিতি বিদ্যমান।

(b) ঘৰ্ষণ বলে সদায় গতিশীল বস্তুৰ ওপৰত ইয়াৰ গতিৰ বিপৰীত দিশত ক্ৰিয়া কৰে।

(c) গতি-ঘৰ্ষণ বলৰ মাত্ৰা সদায় স্থিতি-ঘৰ্ষণ বলৰ সৰ্বোচ্চ মানতকৈ কম হয়।

ix) মটৰ গাড়ী এখন চলাই নিয়াত আৰু ৰখোৱাত ঘৰ্ষণে কেনেদৰে কাম কৰে লিখা।

উত্তৰঃ এখন মটৰ গাড়ী সুচলভাৱে চলি থকাৰ ক্ষেত্ৰত গতি-ঘৰ্ষণে সহায় কৰে। গাড়ীখন চলি থাকোঁতে ইয়াৰ চকা আৰু ৰাস্তাৰ পৃষ্ঠৰ মাজত ঘৰ্ষণৰ সৃষ্টি হয়। এই ঘৰ্ষণ বলৰ সহায়তেই গাড়ীখনে আগলৈ গতি কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

আনহাতে, চলি থকা গাড়ী এখন ৰখাবৰ বাবে যেতিয়া ব্ৰেক প্ৰয়োগ কৰা হয়, তেতিয়া গাড়ীৰ চকা আৰু ৰাস্তাৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ তাৰতম্য ঘটে। অৰ্থাৎ ঘৰ্ষণ বলৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়, যাৰ ফলত গাড়ীখনৰ গতি মন্থৰ হয় আৰু অৱশেষত ৰৈ যায়।

x) আমি খোজ কাঢ়োঁতে ঘৰ্ষণে কিদৰে সহায় কৰে বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰঃ আমি খোজ কাঢ়িবলৈ সক্ষম হোৱাৰ আঁৰত ঘৰ্ষণ বলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। আমি খোজ দিওঁতে ভৰিৰ তলুৱাৰে মাটিত পিছফাললৈ এক ঠেলা বা বল প্ৰয়োগ কৰোঁ। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে ৰাস্তা আৰু ভৰিৰ মাজত উৎপন্ন হোৱা ঘৰ্ষণ বলে আমাক সন্মুখৰ ফালে আগুৱাই যোৱাত সহায় কৰে। যদি ঘৰ্ষণ নাথাকে, তেন্তে আমাৰ ভৰি পিছলি যাব আৰু আমি খোজ কাঢ়িব নোৱাৰিম। উদাহৰণস্বৰূপে, শেলুৱৈ ধৰা পিছল ৰাস্তাত ঘৰ্ষণৰ মান একেবাৰে কম হোৱাৰ বাবে খোজ কাঢ়োঁতে ভৰি পিছলি বাগৰি পৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে আমি খোজ কাঢ়োঁতে পৰ্যাপ্ত ঘৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিবৰ বাবে খহটা তলিৰ জোতা বা চেণ্ডেল পৰিধান কৰোঁ।

xi) ঘর্ষণে সৃষ্টি কৰা অসুবিধাৰ উদাহৰণ দি তাৰ প্ৰতিকাৰ কেনেদৰে কৰিব পাৰি লিখা।

উত্তৰঃ ঘৰ্ষণৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা অসুবিধা আৰু ইয়াৰ প্ৰতিকাৰ তলত বৰ্ণনা কৰা হ’ল—

ঘৰ্ষণৰ বাবে যন্ত্ৰ-পাতিৰ চলনশীল অংশবোৰৰ মাজত ঘঁহনি খাই অতি সোনকালে ক্ষয়প্ৰাপ্ত হয়। ইয়াৰ লগতে, ঘৰ্ষণৰ ফলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে তাপ উৎপন্ন হয়, যাৰ বাবে যন্ত্ৰটোৰ বহু পৰিমাণৰ শক্তি অপচয় হয়।

ইয়াৰ প্ৰতিকাৰৰ বাবে ঘৰ্ষণ কমাবলৈ যন্ত্ৰৰ অংশবোৰত পিচ্ছলকাৰী পদাৰ্থ যেনে— তেল, গ্ৰীজ আদি প্ৰয়োগ কৰা হয়। ঘূৰ্ণনশীল অংশত ঘৰ্ষণ হ্ৰাস কৰিবলৈ ‘বল-বিয়েৰিং’ (ball bearing) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বল-বিয়েৰিঙত ষ্টীলৰ সৰু সৰু বল থাকে, যিবোৰে যন্ত্ৰৰ অংশটোক বাগৰি যোৱাত সহায় কৰে আৰু ঘৰ্ষণৰ মাত্ৰা বহুখিনি কমাই দিয়ে।

xii) বল বিয়েৰিং এটাৰ ছবি আঁকা আৰু তাৰ ব্যৱহাৰ কি লিখা।

উত্তৰঃ বল-বিয়েৰিঙৰ প্ৰধান ব্যৱহাৰসমূহ হ’ল—

(a) চাইকেল, মটৰ চাইকেল আদি গাড়ীৰ চকাৰ কেন্দ্ৰ বা এক্সেলত (axle) বল-বিয়েৰিং ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

(b) কল-কাৰখানাত ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন যন্ত্ৰ-পাতিৰ ঘূৰ্ণনশীল অংশসমূহত ঘৰ্ষণ হ্ৰাস কৰিবলৈ বল-বিয়েৰিং বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

৩. দীঘল উত্তৰ দিয়া:

i) দৈনন্দিন জীৱনত আমি মুখামুখি হোৱা ঘৰ্ষণৰ পাঁচটা উদাহৰণ দিয়া। প্রতিটো ঘৰ্ষণৰ নাম লিখা আৰু সেই ঘৰ্ষণে আমাৰ সুবিধা নে অসুবিধা কৰিছে তাকো উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ দৈনন্দিন জীৱনত পৰিলক্ষিত হোৱা পাঁচবিধ ঘৰ্ষণৰ উদাহৰণ তলত দিয়া হ’ল—

(a) খোজকঢ়া কাৰ্য: ইয়াত স্থিতি আৰু গতি-ঘৰ্ষণে কাম কৰে। এই ঘৰ্ষণে আমাক পিছলি নপৰাকৈ খোজ কাঢ়িবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে।

(b) গাড়ীৰ বল-বিয়েৰিং ক্ষয় যোৱা: চলি থকা অৱস্থাত গাড়ীৰ চকাত ঘূৰ্ণী আৰু গতি-ঘৰ্ষণ উৎপন্ন হয়। ইয়াৰ ফলত বিয়েৰিং ক্ষয় যোৱাটো ঘৰ্ষণৰ বাবে হোৱা এক অসুবিধা।

(c) মাছৰ সাঁতোৰা কাৰ্য: মাছে পানীত গতি কৰোঁতে তৰল ঘৰ্ষণৰ সৃষ্টি হয়। এই ঘৰ্ষণ বলে মাছে পানীত সাঁতুৰিবলৈ সুবিধা কৰি দিয়ে।

(d) চৰাইৰ উৰণ: চৰায়ে আকাশত উৰি ফুৰোঁতে বায়ুৰ সৈতে তৰল ঘৰ্ষণৰ সৃষ্টি হয়। বায়ুৰ সৈতে হোৱা এই ঘৰ্ষণেই চৰাইক আকাশত উৰিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে।

(e) বানপানীৰ মাজেৰে খোজকঢ়া: পানীৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়ি যাওঁতে ভৰি আৰু পানীৰ মাজত তৰল ঘৰ্ষণৰ উৎপত্তি হয়। এই তৰল ঘৰ্ষণৰ সহায়তেই আমি পানী ফালি আগবাঢ়িব পাৰোঁ, যিটো আমাৰ বাবে সুবিধাজনক।

ii) ঘৰ্ষণৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ বৰ্ণণা কৰা।

উত্তৰঃ ঘৰ্ষণৰ উৎপত্তিৰ মূল কাৰণটো এটা উদাহৰণৰ সহায়ত তলত বৰ্ণনা কৰা হ’ল—

আমি জানো যে যিকোনো কঠিন বস্তুক ভাঙি নিচেই ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ কণিকাত পৰিণত কৰিব পাৰি (যেনে- চাউল ভাঙি পিঠাগুৰি কৰা)। এই ক্ষুদ্ৰ কণিকাবোৰে ইটোৱে সিটোক এক বিশেষ আকৰ্ষণ বলৰ দ্বাৰা টানি থাকে। কণিকাবোৰ যিমানেই ওচৰ চাপি আহে, সিহঁতৰ মাজৰ আকৰ্ষণ বল সিমানেই বৃদ্ধি পায় আৰু এই বলৰ বাবেই কণাবোৰ ইটো সিটোৰ লগত আঠা লাগি ধৰি এটা কঠিন বস্তুৰ সৃষ্টি কৰে।

এতিয়া ধৰা হ’ল, এটা কঠিন বস্তুৰ ওপৰত আন এটা কঠিন বস্তু ৰখা হৈছে। খালী চকুৰে চালে এই বস্তু দুটাৰ পৃষ্ঠখন একেবাৰে মিহি যেন লাগিলেও, অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰ বা আতচী কাঁচৰ সহায়ত চালে তাত অসংখ্য খলা-বমা অংশ দেখা পোৱা যায়। যেতিয়া বস্তু দুটা পৰস্পৰৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে, তেতিয়া এই খলা-বমা অংশবোৰৰ মাজত থকা কণিকাবোৰৰ আকৰ্ষণ বলৰ বাবে বস্তু দুটাৰ মাজত এক শক্তিশালী বান্ধোন বা ‘ইণ্টাৰলকিং’ (Interlocking) ৰ সৃষ্টি হয়।

যেতিয়া এটা বস্তুৱে আনটো বস্তুৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে গতি কৰিবলৈ বিচাৰে, তেতিয়া বস্তু দুখনৰ পৃষ্ঠৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা এই বান্ধোনে ইয়াৰ গতিত বাধা প্ৰদান কৰে। গতিকে, পৃষ্ঠত থকা খলা-বমা অংশসমূহৰ মাজৰ এই আকৰ্ষণ বা বান্ধোনেই হৈছে ঘৰ্ষণ বল উৎপত্তিৰ প্ৰধান কাৰণ।