Class 8 Science Chapter 14 শব্দ Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৪ – শব্দ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ চতুৰ্দশ অধ্যায় ‘শব্দ’ (Sound) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 14 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘শব্দ’ নামৰ এই পাঠটিত কম্পনৰ ফলত শব্দৰ উৎপত্তি, মানুহৰ মাত বা মাত্ৰাযন্ত্ৰৰ (Larynx) দ্বাৰা শব্দ উৎপাদন, শব্দ সঞ্চাৰণৰ বাবে মাধ্যমৰ প্ৰয়োজনীয়তা, মানুহৰ কাণৰ গঠন আৰু শ্ৰৱণ প্ৰক্ৰিয়া, কম্পনৰ বিস্তাৰ, পৰ্য্যায়কাল আৰু কম্পনাংক, শব্দৰ তীক্ষ্ণতা (Pitch) আৰু প্ৰবলতা (Loudness), শ্ৰাব্য আৰু অশ্ৰাব্য শব্দ, কোলাহল আৰু সংগীত তথা শব্দ প্ৰদূষণ আৰু ইয়াৰ নিয়ন্ত্ৰণ সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- শব্দৰ উৎপত্তি, মাধ্যমৰ মাজেৰে সঞ্চাৰণ আৰু মানুহৰ শ্ৰৱণ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যাখ্যা।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
- কম্পনাংক, পৰ্য্যায়কাল, বিস্তাৰ আৰু শব্দৰ প্ৰবলতা তথা তীক্ষ্ণতাৰ সহজ সমাধান।
- শব্দ প্ৰদূষণৰ অপকাৰিতা, ইয়াৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায় আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (নতুন বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
শব্দ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ
i) বস্তুৰ কম্পনে শব্দ সৃষ্টি কৰে—
(a) সঁচা
(b) মিছা
(c) কেতিয়াবা সঁচা
(d) এটা উত্তৰো শুদ্ধ নহয়
উত্তৰঃ (a) সঁচা
ii) আমি শুনা কম্পনাংকৰ সীমা—
(a) 20-2000 হাৰ্টজ
(b) 20-20000 হাৰ্টজ
(c) 2-2000 হাৰ্টজ
(d) (a) আৰু (b) দুয়োটা শুদ্ধ
উত্তৰঃ (b) 20-20000 হাৰ্টজ
iii) সিংহৰ মাতৰ কম্পনৰ বিস্তাৰ—
(a) নাই
(b) কম
(c) বেছি
(d) (a) আৰু (b) দুয়োটা শুদ্ধ
উত্তৰঃ (c) বেছি
iv) উচ্চ-পিছৰ (High pitch) শব্দৰ কম্পনাংক—
(a) বেছি
(b) কম
(c) কেতিয়াবা বেছি, কেতিয়াবা কম
(d) এটাও উত্তৰ শুদ্ধ নহয়
উত্তৰঃ (a) বেছি
v) বায়ুশূন্য ঠাইৰ মাজেৰে শব্দ—
(a) যাব পাৰে
(b) অধিক বেগেৰে যাব পাৰে
(c) যাব নোৱাৰে
(d) (a) আৰু (b) দুয়োটা শুদ্ধ
উত্তৰঃ (c) যাব নোৱাৰে
২. চমু উত্তৰ দিয়া:
i) মানুহে মুখেৰে উচ্চাৰণ কৰা শব্দবোৰ ক’ত সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ মানুহে মুখেৰে উচ্চাৰণ কৰা শব্দবোৰ ডিঙিত থকা শব্দ-বাকচ বা স্বৰযন্ত্ৰত (Larynx) সৃষ্টি হয়।
ii) মানুহৰ স্বৰ ৰজ্জু কেইডাল থাকে?
উত্তৰঃ মানুহৰ শব্দ-বাকচত দুডাল স্বৰ ৰজ্জু (Vocal cords) থাকে।
iii) বায়ুশূন্য মাধ্যমৰ মাজেদি শব্দৰ বিস্তাৰণ হ’ব পাৰেনে?
উত্তৰঃ নোৱাৰে। বায়ুশূন্য মাধ্যম বা নিৰ্বাতৰ মাজেদি শব্দৰ বিস্তাৰণ হ’ব নোৱাৰে, কিয়নো শব্দ বিয়পিবলৈ এটা ভৌতিক মাধ্যমৰ প্ৰয়োজন।
iv) বায়ু আৰু পানী – কোনবিধ মাধ্যমৰ মাজেদি শব্দৰ বেগ বেছি?
উত্তৰঃ বায়ু আৰু পানীৰ ভিতৰত পানীৰ মাজেদি শব্দৰ বেগ বেছি।
v) শব্দ সৃষ্টি কৰিব পৰা কম্পন আমাৰ শৰীৰৰ কোনটো অংগই গ্রহণ কৰে?
উত্তৰঃ শব্দ সৃষ্টি কৰিব পৰা মাধ্যমৰ কম্পন আমাৰ শৰীৰৰ কাণৰ পৰ্দা বা কৰ্ণপটহ (Eardrum) নামৰ অংশটোৱে গ্ৰহণ কৰে।
vi) কর্ণপটহৰ কাম কি?
উত্তৰঃ কৰ্ণপটহ হৈছে কাণৰ ভিতৰত থকা এখন টানকৈ বান্ধি ৰখা ৰবৰৰ পৰ্দাৰ দৰে অংশ। বাহিৰৰ শব্দ-তৰংগ গৈ কৰ্ণপটহত ঠেকা খালে তাত কম্পনৰ সৃষ্টি হয়। কৰ্ণপটহে এই কম্পনসমূহক অন্তঃকৰ্ণলৈ প্ৰেৰণ কৰে, য’ৰ পৰা মগজুলৈ সংকেত যায় আৰু আমি শব্দটো শুনা পাওঁ।
vii) কম্পনাংক বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ কোনো এটা দোলনশীল বস্তুৱে প্ৰতি ছেকেণ্ডত যিমানবাৰ সম্পূৰ্ণ দোলন সম্পন্ন কৰে, সেই সংখ্যালৈকে বস্তুটোৰ কম্পনাংক বোলা হয়। কম্পনাংকৰ একক হৈছে ‘হাৰ্টজ’ (Hertz বা Hz)। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি এটা বস্তুৱে এক ছেকেণ্ডত ১০ বাৰ কঁপে বা দোলন সম্পন্ন কৰে, তেন্তে তাৰ কম্পনাংক হ’ব ১০ হাৰ্টজ।
viii) শব্দৰ তীক্ষ্মতা কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?
উত্তৰঃ শব্দৰ তীক্ষ্মতা বা পিছ (Pitch) বস্তুটোৰ কম্পনৰ কম্পনাংকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কম্পনাংক বেছি হ’লে শব্দৰ তীক্ষ্মতা বেছি হয় আৰু কম্পনাংক কম হ’লে শব্দৰ তীক্ষ্মতা কম হয়।
ix) আমি শুনা শব্দৰ কম্পনাংকৰ পৰিসীমা কিমান?
উত্তৰঃ এজন সাধাৰণ মানুহে শুনা পাব পৰা শব্দৰ কম্পনাংকৰ পৰিসীমা হৈছে ২০ হাৰ্টজৰ পৰা ২০,০০০ হাৰ্টজলৈকে।
x) শব্দ প্ৰদূষণৰ দুটা উৎসৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ শব্দ প্ৰদূষণৰ দুটা প্ৰধান উৎস হ’ল— (ক) ৰাস্তাত চলা গাড়ী-মটৰৰ ইঞ্জিন আৰু হৰ্ণৰ প্ৰচণ্ড আৱাজ, আৰু (খ) কল-কাৰখানাত চলি থকা যন্ত্ৰ-পাতিৰ শব্দ।
৩. চাৰি-পাঁচটা বাক্যত উত্তৰ দিয়াঃ
i) শব্দৰ উৎপত্তি কেনেকৈ হয়?
উত্তৰঃ যিকোনো বস্তুৰ কম্পনৰ ফলতেই শব্দৰ উৎপত্তি হয়। কোনো এটা বস্তু তাৰ সাম্যাৱস্থাৰ পৰা আগলৈ আৰু পিছলৈ তীব্ৰ বেগত লৰচৰ কৰাকে কম্পন বোলে। বস্তুত কম্পনৰ সৃষ্টি নোহোৱাকৈ কেতিয়াও শব্দ উৎপন্ন হ’ব নোৱাৰে। যেতিয়া কোনো বস্তুত কম্পনৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়া সেই কম্পনে তাৰ ওচৰত থকা বায়ু বা আন মাধ্যমৰ কণিকাবোৰকো কঁপাই তোলে আৰু এক তৰংগৰ সৃষ্টি কৰে। এই তৰংগৰ মাধ্যমৰ মাজেৰে বিয়পি গৈ যেতিয়া আমাৰ কাণত পৰে, তেতিয়াই আমি শব্দ শুনা পাওঁ।
ii) শব্দই যে পানীৰ মাধ্যমেৰে গতি কৰিব পাৰে, সেয়া প্ৰমাণ কৰিব পৰা এটা পৰীক্ষা বর্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ শব্দই পানীৰ মাজেদিও গতি কৰিব পাৰে, আৰু বায়ুৰ তুলনাত পানীৰ মাজেদি শব্দৰ বেগ প্ৰায় চাৰিগুণ বেছি। এই কথাটো এটা সৰল পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰমাণ কৰিব পাৰি:
প্ৰথমে পানীৰে পূৰ্ণ এটা বাল্টি বা ডাঙৰ চৌবাচ্চা লোৱা হ’ল। তাৰ পাছত এটা সৰু টিলিঙা হাতত লৈ পানীৰ ভিতৰত ডুবাই বজোৱা হ’ল। এনেদৰে বজাওঁতে টিলিঙাটো যাতে পাত্ৰটোৰ বেৰত লাগি নাথাকে, তালৈ লক্ষ্য ৰাখিব লাগিব। এতিয়া অতি সাৱধানতাৰে এখন কাণ পানীৰ পৃষ্ঠত লগালে (যাতে কাণৰ ভিতৰলৈ পানী সোমাই নাযায়), পানীৰ মাজেদি অহা টিলিঙাৰ শব্দটো অতি স্পষ্টকৈ শুনা পোৱা যাব। ইয়াৰ পৰাই প্ৰমাণ হয় যে শব্দই পানীৰ মাজেৰেও গতি কৰিব পাৰে।
iii) চিকিৎসকে ষ্টেথ’স্ক’প কিয় ব্যৱহাৰ কৰে?
উত্তৰঃ বায়ু বা পানীৰ তুলনাত কঠিন পদাৰ্থৰ মাজেৰে শব্দৰ বেগ আটাইতকৈ বেছি হয়। কঠিন মাধ্যমৰ মাজেৰে শব্দৰ বিস্তাৰণ ঘটিলে শব্দৰ প্ৰাবল্য বা শক্তিৰ বিশেষ অপচয় নঘটে আৰু শব্দটো স্পষ্টকৈ শুনা যায়। সেয়েহে, চিকিৎসকসকলে ৰোগীৰ বুকুৰ ভিতৰত থকা হৃদযন্ত্ৰৰ স্পন্দন বা হাঁওফাঁওৰ শব্দ স্পষ্টকৈ শুনিবলৈ আৰু জুখিবলৈ কঠিন নলীৰে নিৰ্মিত ষ্টেথ’স্ক’প নামৰ যন্ত্ৰটো ব্যৱহাৰ কৰে।
iv) আমাৰ শ্রবণেন্দ্ৰিয় কাণৰ এক চিত্র আঁকা আৰু ইয়াৰ কাম বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ আমি জানো যে কম্পনৰ ফলত শব্দৰ সৃষ্টি হয় আৰু এই কম্পন চৌদিশে বিয়পি পৰে। কিন্তু এই সকলো কম্পনে আমাক শব্দ শুনাত সহায় নকৰে। কেৱল আমাৰ কাণৰ ভিতৰলৈ সোমোৱা কম্পনবোৰৰ ফলতহে আমি শব্দ শুনা পাওঁ। সেয়ে কাণক আমাৰ শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয় বুলি কোৱা হয়।
আমাৰ কাণৰ বাহিৰৰ অংশটো দেখিবলৈ এটা চুপিৰ দৰে। শব্দ-তৰংগ আহি এই অংশত পৰিলে, ই এটা সৰু নলীৰ মাজেৰে ভিতৰলৈ সোমাই যায়। এই নলীটোৰ শেষপ্ৰান্তত এখন পাতল আৰু টানকৈ বান্ধি ৰখা পৰ্দা থাকে, যাক কৰ্ণপটহ (Eardrum) বোলে। বাহিৰৰ পৰা অহা শব্দৰ কম্পনে কৰ্ণপটহত খুন্দা মাৰি তাতো কম্পনৰ সৃষ্টি কৰে। তাৰ পাছত কৰ্ণপটহে এই কম্পনবোৰক কাণৰ একেবাৰে ভিতৰৰ অংশ বা অন্তঃকৰ্ণলৈ প্ৰেৰণ কৰে। অন্তঃকৰ্ণই এই কম্পনবোৰক স্নায়ৱিক সংকেতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰি মগজুলৈ পঠিয়ায়, আৰু মগজুৱে তাক বিশ্লেষণ কৰাৰ পাছতহে আমি শব্দটো শুনা পাওঁ।
v) দোলন গতি কাক বোলে? দোলনকাল কি?
উত্তৰঃ কোনো এটা বস্তুৱে তাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অৱস্থানৰ পৰা নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ব্যৱধানত বাৰে বাৰে একেটা পথতেই কৰা অহা-যোৱা গতিক দোলন গতি বা পৰ্যাবৃত্ত গতি বোলে।
আনহাতে, এটা সম্পূৰ্ণ দোলন সম্পন্ন কৰিবলৈ বস্তুটোক যিমান সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়, সেই নিৰ্দিষ্ট সময়খিনিকে বস্তুটোৰ দোলনকাল বোলা হয়।
vi) কোলাহল আৰু সংগীত কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ শব্দ শুনিলে আমাৰ আমনি লাগে বা যিবোৰ শব্দ আমাৰ কাণৰ বাবে অস্বস্তিকৰ, তেনে অবাঞ্ছিত শব্দবোৰক কোলাহল বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে— যান-বাহনৰ হৰ্ণৰ শব্দ, বজাৰৰ হুলস্থূল আদি।
ইয়াৰ বিপৰীতে, যিবোৰ শব্দ শুনিবলৈ শুৱলা আৰু যিয়ে আমাৰ মনক আনন্দ দিয়ে, তেনে শ্ৰুতিমধুৰ শব্দবোৰক সংগীত বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে— বাদ্যযন্ত্ৰৰ সুৰ, কুলি চৰাইৰ মাত আদি।
vii) শব্দ প্রদূষণ কাক বোলে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ পৰিৱেশত যেতিয়া মাত্ৰাধিক বা আমনিদায়ক অবাঞ্ছিত শব্দৰ উপস্থিতি ঘটে, তেতিয়া তাক শব্দ প্ৰদূষণ বোলা হয়। সাধাৰণতে গাড়ী-মটৰৰ প্ৰচণ্ড শব্দ, কল-কাৰখানাৰ যন্ত্ৰৰ আৱাজ, ডাঙৰকৈ বজোৱা মাইক বা লাউডস্পীকাৰ আদিৰ পৰা শব্দ প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি হয়। এনেধৰণৰ তীব্ৰ শব্দই আমাৰ পৰিৱেশ বিনষ্ট কৰাৰ লগতে আমাৰ কাণৰ পৰ্দাত আঘাত কৰে আৰু মগজুক মানসিকভাৱে অশান্তি দিয়ে।
viii) আমাৰ ঘৰত কিহে শব্দ প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি কৰে?
উত্তৰঃ আমাৰ ঘৰৰ ভিতৰতো বিভিন্ন কাৰণত শব্দ প্ৰদূষণ হ’ব পাৰে। ঘৰত অতি উচ্চ স্বৰত বা ভলিউমত বজোৱা টেলিভিছন, ৰেডিঅ’, মিউজিক চিষ্টেম আদিয়ে প্ৰধানকৈ শব্দ প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি কৰে। তদুপৰি, মিক্সাৰ গ্ৰাইণ্ডাৰ আদি যন্ত্ৰৰ শব্দও কেতিয়াবা শব্দ প্ৰদূষণৰ কাৰণ হৈ পৰে। এনে তীব্ৰ মাত্ৰাৰ শব্দ বেছি সময় শুনি থাকিলে কাণ তাল মাৰি ধৰে আৰু মগজুত বিৰক্তিৰ ভাৱ আহে।
ix) শব্দ প্রদূষণে আমাৰ স্বাস্থ্যত কি কি নেতিবাচক প্রভাব পেলাব পাৰে?
উত্তৰঃ অত্যাধিক শব্দ প্ৰদূষণে মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত বহুতো ভয়ংকৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰধানকৈ নিদ্ৰাহীনতা, মানসিক উদ্বেগ বা চিন্তা, হাইপাৰটেনছন বা উচ্চ ৰক্তচাপ আদি শাৰীৰিক আৰু মানসিক সমস্যা দেখা দিব পাৰে। তদুপৰি, দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰচণ্ড শব্দৰ মাজত থাকিলে মানুহৰ শ্ৰৱণ শক্তি সাময়িকভাৱে বা চিৰদিনৰ বাবে নষ্ট হৈ যাব পাৰে।
