Class 8 Science Chapter 19 উদ্ভিদ আৰু প্ৰানীৰ সংৰক্ষণ Solutions | Assam Jatiya Bidyalaya
অষ্টম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৯ – উদ্ভিদ আৰু প্ৰানীৰ সংৰক্ষণ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalaya)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ উনবিংশ অধ্যায় ‘উদ্ভিদ আৰু প্ৰানীৰ সংৰক্ষণ’ (Conservation of Plants and Animals) শ্ৰেণীটোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি অধ্যায়। আগন্তুক পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 19 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘উদ্ভিদ আৰু প্ৰানীৰ সংৰক্ষণ’ নামৰ এই পাঠটিত বনাঞ্চল ধ্বংস (Deforestation) আৰু ইয়াৰ কাৰণ তথা ভয়াবহ পৰিণতি, বনাঞ্চল আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য (Biodiversity), সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্যৰ ধাৰণা, থলুৱা বা বিশেষ স্থানিক প্ৰজাতি (Endemic Species), বিপদগ্ৰস্ত প্ৰজাতি (Endangered Species), ৰেড ডাটা বুক (Red Data Book), পৰিভ্ৰমণ (Migration), কাগজৰ পুনৰ্ব্যৱহাৰ আৰু পুনৰ বনাঞ্চল সৃষ্টি (Reforestation) সম্পৰ্কে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ সমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- বনাঞ্চল ধ্বংসৰ কাৰণ, গোলকীয় উত্তাপ আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যাখ্যা।
- শব্দাৰ্থ, ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন আৰু পৰীক্ষাত সঘনাই অহা গুৰুত্বপূৰ্ণ MCQ প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ।
- ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, অভয়াৰণ্য আৰু সংৰক্ষিত জৈৱমণ্ডলৰ মাজৰ পাৰ্থক্য আৰু সহজ সমাধান।
- ৰেড ডাটা বুক, পৰিভ্ৰমণকাৰী চৰাই আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰৰ সংকলন।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা সৰল আৰু মান্য উত্তৰসমূহ।
আমাৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ বিজ্ঞান নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অধ্যায়টোৰ পৰা পৰীক্ষাত অহা সম্ভাব্য সকলো MCQ আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়োৱা হৈছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (নতুন বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalaya syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ সংৰক্ষণ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ
i) ভাৰতত কলচী উদ্ভিদ প্রাকৃতিক পৰিবেশত পোৱা ঠাই হ’ল—
(a) মেঘালয়
(b) অসম
(c) উত্তৰাখণ্ড
(d) চিকিম
উত্তৰঃ (a) মেঘালয়
ii) তলৰ কোনটো আবাসস্থানত সংৰক্ষণ পদ্ধতি নহয়?
(a) ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
(b) অভয়াৰণ্য
(c) সংৰক্ষিত জৈৱ মণ্ডল
(d) চিৰিয়াখানা
উত্তৰঃ (d) চিৰিয়াখানা *(কাৰণ চিৰিয়াখানা হৈছে আবাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ পদ্ধতি।)*
iii) কলাকৰ্ষণ পদ্ধতিৰ দ্বাৰা বিলুপ্তপ্রায় প্রজাতিক সংৰক্ষণ কৰা কার্যকে বোলা হয়—
(a) আবাসস্থানৰ সংৰক্ষণ
(b) আবাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ
(c) পৱিত্র বনাঞ্চল
(d) গোলকীয় ঐতিহ্য স্থান
উত্তৰঃ (b) আবাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ
iv) আভ্যন্তৰীণ আৰু পার্শ্বীয় অঞ্চল ক’ত চিহ্নিত কৰা হয়?
(a) ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
(b) অভয়াৰণ্য
(c) সংৰক্ষিত জৈৱ মণ্ডল
(d) ব্যাঘ্র প্রকল্প
উত্তৰঃ (c) সংৰক্ষিত জৈৱ মণ্ডল
v) IUCN ৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় হ’ল—
(a) আমেৰিকা
(b) ছুইজাৰলেণ্ড
(c) ফ্রান্স
(d) ইটালী
উত্তৰঃ (b) ছুইজাৰলেণ্ড
২. খালী ঠাই পূৰ কৰা:
i) কোনো এক নির্দিষ্ট অঞ্চল বা ভৌগোলিক পৰিসীমাৰ ভিতৰতহে উপলব্ধ প্রজাতিবোৰক স্থানিক প্রজাতি বুলি কোৱা হয়।
ii) IUCN নামৰ সংস্থাটোৱে লোহিত তথ্য সংকলন (Red Data Book) প্রস্তুত কৰে।
iii) ভাৰতবৰ্ষত বৰ্তমান ১০৬ খন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আছে।
৩. প্রজাতি বৈচিত্র্য আৰু জিনীয় বৈচিত্র্যৰ পার্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ প্রজাতি বৈচিত্র্য আৰু জিনীয় বৈচিত্র্যৰ মাজৰ মূল পার্থক্যসমূহ হ’ল—
(ক) প্ৰজাতি বৈচিত্ৰ্যই কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত থকা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ জীৱৰ প্ৰজাতিৰ ভিন্নতা আৰু সংখ্যাৰ প্ৰাচুৰ্য্যক বুজায়। আনহাতে, জিনীয় বৈচিত্ৰ্যই কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰজাতিৰ জীৱবোৰৰ মাজত থকা জিনৰ পাৰ্থক্য বা ভিন্নতাক বুজায়।
(খ) প্ৰজাতি বৈচিত্ৰ্য হৈছে সমগ্ৰ জীৱমণ্ডল বা পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বৈচিত্ৰ্যৰ এটা অংশ। আনহাতে, জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হৈছে প্ৰজাতি বৈচিত্ৰ্যৰ অন্তৰ্গত এটা সুক্ষ্ম অংশ।
৪. নিৰ্বননিকৰণৰ পৰিণতিসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ নিৰ্বননিকৰণ বা বনাঞ্চল ধ্বংসৰ ভয়াবহ পৰিণতিসমূহ হ’ল—
(ক) গছ-গছনি আৰু অৰণ্যৰ পৰিমাণ দ্ৰুতগতিত কমি যায়।
(খ) বন্য জীৱ-জন্তু আৰু চৰাই-চিৰিকটিৰ প্ৰাকৃতিক আৱাসস্থলী ধ্বংস হোৱাৰ ফলত সিহঁতৰ সংখ্যা হ্ৰাস পায়।
(গ) বন্যপ্ৰাণীসমূহৰ বাবে খাদ্যৰ তীব্ৰ নাটনি বা অভাৱ ঘটে।
(ঘ) গছৰ শিপাই মাটিক ধৰি ৰাখিব নোৱাৰাৰ ফলত মাটিৰ খহনীয়া বা অৱক্ষয় হয়।
(ঙ) গছ কমি যোৱাৰ ফলত বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেনৰ মাত্রা কমি যায় আৰু কাৰ্বন ডাই-অক্সাইডৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়।
(চ) বনাঞ্চল হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত বায়ু প্রদূষণৰ মাত্ৰা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পায়।
(ছ) বতৰ আৰু জলবায়ুৰ ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটে, যাৰ ফলত অনাবৃষ্টি বা অতিবৃষ্টিৰ দৰে সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।
৫. ৰেড ডাটা বুক বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ প্ৰকৃতি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ আন্তৰ্জাতিক সংস্থা চমুকৈ IUCN-এ সমগ্ৰ বিশ্বৰ বিপদাপন্ন আৰু ভাবুকিগ্ৰস্ত জীৱসমূহৰ তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰি যিখন বিশেষ পুথি প্ৰস্তুত কৰিছে, তাকে ৰেড ডাটা বুক (Red Data Book) বা লোহিত তথ্য সংকলন বোলা হয়। এই পুথিত ভাবুকিগ্ৰস্ত জীৱসমূহক প্ৰধানকৈ তিনিটা শ্ৰেণীত ভাগ কৰা হৈছে—
১) সংকটজনকভাৱে বিপদাপন্ন (Critically endangered)
২) বিপদাপন্ন (Endangered)
৩) সংবেদনশীল বা স্পৰ্শকাতৰ (Vulnerable)।
৬. সংৰক্ষিত জীৱমণ্ডল কেনেকৈ স্থাপন কৰা হয়?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বা অভয়াৰণ্যত সাধাৰণ মানুহৰ প্ৰৱেশ আৰু কাৰ্যকলাপ কঠোৰভাৱে নিষিদ্ধ কৰা হয়। কিন্তু সংৰক্ষিত জীৱমণ্ডলৰ (Biosphere Reserve) ধাৰণাটো কিছু সুকীয়া, য’ত প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ লগতে মানুহৰ সহাৱস্থানকো গুৰুত্ব দিয়া হয়। ইয়াক প্ৰধানকৈ তিনিটা মণ্ডল বা এলেকাত ভাগ কৰি স্থাপন কৰা হয়—
(ক) আভ্যন্তৰীণ এলেকা (Core area): এইটো একেবাৰে ভিতৰৰ অঞ্চল, য’ত জৈৱবৈচিত্ৰ্য অটুট ৰাখিবলৈ অতি কঠোৰ সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা থাকে আৰু ইয়াত মানুহৰ প্ৰৱেশ সম্পূৰ্ণ নিষেধ।
(খ) পার্শ্বীয় এলেকা (Buffer zone): আভ্যন্তৰীণ এলেকাক আৱৰি থকা এই অংশত গৱেষণা, পৰিৱেশ শিক্ষা আৰু পৰ্যটনৰ দৰে কিছুমান সীমিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত কাম-কাজৰ অনুমতি দিয়া হয়।
(গ) সংক্রমণ এলেকা (Transition area): একেবাৰে বাহিৰৰ এই এলেকাক আৱৰি মানুহৰ বসতি, কৃষি কাৰ্য আৰু আন স্বাভাৱিক কাম-কাজ চলিব পাৰে।
৭. ব্যাঘ্র প্রকল্প বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষত ক্ৰমাগতভাৱে হ্ৰাস পাই অহা বাঘৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু সিহঁতক সুৰক্ষা দিবলৈ কিছুমান বনাঞ্চলক ‘ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত অঞ্চল’ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। ১৯৭৩ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী নিধিৰ (WWF) আৰ্থিক সহযোগত বাঘ সংৰক্ষণৰ বাবে যি বিশেষ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা হৈছিল, তাকে ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প (Project Tiger) বোলা হয়। বৰ্তমান সমগ্ৰ দেশতে ৫৪ খন বনাঞ্চল এই প্ৰকল্পৰ অন্তৰ্ভুক্ত (সাম্প্ৰতিক তথ্য)। আমাৰ অসমৰ মানাহ, নামেৰি, ওৰাং আৰু কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো এই ব্যাঘ্র প্রকল্পৰ অন্তৰ্গত।
৮. মৰুভূমিকৰণ কেনেকৈ হয়?
উত্তৰঃ গছৰ শিপাই মাটিৰ কণাবোৰ টানকৈ খামুচি ধৰি ৰাখে, যাৰ ফলত গৰাখহনীয়া ৰোধ হোৱাৰ লগতে মাটিৰ সাৰুৱা গুণো অটুট থাকে। কিন্তু মানুহে দিনক দিনে ব্যাপক হাৰত বনাঞ্চল ধ্বংস কৰাৰ ফলত গছ-গছনিৰ পৰিমাণ তীব্ৰভাৱে কমি আহিছে। গছ-গছনি নোহোৱা হৈ গ’লে মাটিৰ উপৰিভাগ শিথিল আৰু দুৰ্বল হৈ পৰে। তেতিয়া বতাহ আৰু বৰষুণৰ পানীয়ে অতি সহজে মাটিৰ ওপৰৰ সাৰুৱা স্তৰটো খহাই বা উটুৱাই লৈ যায়। ইয়াৰ ফলত মাটিৰ উৰ্বৰতা আৰু পানী ধৰি ৰখাৰ ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে লোপ পায় আৰু লাহে লাহে সেই উৰ্বৰ অঞ্চলটো এখন মৰুভূমিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটোকে মৰুভূমিকৰণ (Desertification) বুলি কোৱা হয়।
৯. জৈববৈচিত্র্য বুলিলে কি বুজা? জৈৱ বৈচিত্র্যৰ অধ্যয়নৰ স্তৰসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ আমাৰ পৃথিৱীখনত অগণন প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু অণুজীৱ দেখা যায়। জীৱজগতৰ এই অলেখ ধৰণৰ প্ৰকাৰ, ভিন্নতা আৰু বিশালতাকেই একেলগে জৈৱবৈচিত্ৰ্য (Biodiversity) বোলা হয়। জীৱৰ প্ৰকাৰ, সিহঁতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থান আৰু আচাৰ-আচৰণৰ ভিন্নতা আদিয়েই আমাৰ জীৱজগতখনক ইমান বৈচিত্ৰ্যময় কৰি তুলিছে।
জৈৱবৈচিত্ৰ্যক প্ৰধানকৈ তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰি অধ্যয়ন কৰা হয়:
১) জিনীয় বৈচিত্র্য (Genetic diversity): কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰজাতিৰ জীৱবোৰৰ মাজত জিনৰ কাৰণে যি পাৰ্থক্য বা ভিন্নতা দেখা যায়, তাকে জিনীয় বৈচিত্ৰ্য বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে, ধান এবিধ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি, কিন্তু ইয়াৰ জিনীয় বৈচিত্ৰ্যৰ বাবেই আমি জহা ধান, বৰা ধান, আই.আৰ-৮ আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ধান দেখা পাওঁ। একেদৰে, মানুহৰ মাজত দেখা পোৱা শাৰীৰিক ভিন্নতাসমূহো জিনীয় বৈচিত্ৰ্যৰেই ফচল।
২) প্রজাতি বৈচিত্র্য (Species diversity): কোনো এক নিৰ্দিষ্ট অঞ্চল বা পৰিৱেশত উপলব্ধ হোৱা বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ জীৱ প্ৰজাতিৰ ভিন্নতা আৰু সংখ্যাৰ প্ৰাচুৰ্য্যক প্ৰজাতি বৈচিত্ৰ্য বোলে। যিটো অঞ্চলত জীৱৰ প্ৰজাতিৰ সংখ্যা যিমান বেছি হ’ব, সেই অঞ্চলটো প্ৰজাতি বৈচিত্ৰ্যত সিমানেই চহকী বুলি গণ্য কৰা হয়।
৩) পৰিবেশতন্ত্ৰৰ বৈচিত্র্য (Ecosystem diversity): পৃথিৱীৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ ভৌগোলিক অৱস্থা বেলেগ বেলেগ হোৱাৰ বাবে তাত সৃষ্টি হোৱা পৰিৱেশতন্ত্ৰসমূহো ভিন্ন হয়। অৰণ্য, তৃণভূমি, মৰুভূমি, পাহাৰ, পুখুৰী, সাগৰ আদি প্ৰত্যেকেই একো একোটা সুকীয়া পৰিৱেশতন্ত্ৰ, য’ত ভিন ভিন ধৰণৰ জীৱই বসবাস কৰে। পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ এই ভিন্নতাকে পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বৈচিত্ৰ্য বোলা হয়।
১০. জৈৱবৈচিত্র্য ক্ষতিৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰি সংৰক্ষণৰ ওপৰত তোমাৰ মতামত আগবঢ়োৱা।
উত্তৰঃ সাম্প্ৰতিক সময়ত পৃথিৱীৰ জৈৱবৈচিত্ৰ্যলৈ তীব্ৰ ভাবুকি আহি পৰিছে। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল—
১) বনাঞ্চল ধ্বংস (Deforestation): মানুহে নিজৰ বাসস্থান, কৃষি, উদ্যোগ আৰু যাতায়াতৰ ব্যৱস্থা সম্প্ৰসাৰণ কৰিবলৈ নিৰ্বিচাৰে অৰণ্য ধ্বংস কৰিছে। ইন্ধন আৰু আৱাসিক সামগ্ৰীৰ বাবেও গছ কটা হৈছে। ইয়াৰ ফলত বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান বিনষ্ট হৈছে।
২) পৰিবেশ প্ৰদূষণ (Environmental Pollution): যান-বাহন, কল-কাৰখানাৰ ধোঁৱা, খেতিত ব্যৱহাৰ কৰা ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশকে বায়ু, পানী আৰু মাটি প্ৰদূষিত কৰিছে, যিয়ে বহুতো আপুৰুগীয়া উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ মৃত্যু মাতি আনিছে।
৩) জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন (Climate change): বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু প্ৰদূষণৰ ফলত হোৱা গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ বাবে বতৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। পৰিৱৰ্তিত জলবায়ুৰ লগত খাপ খাব নোৱাৰি বহুতো প্ৰজাতি ইতিমধ্যে বিলুপ্ত হৈছে।
৪) বন্যপ্রাণী চিকাৰ (Poaching): চোৰাং চিকাৰীয়ে বহুমূলীয়া অংগৰ লালসাত গড়, বাঘ, হাতী আদি নিৰীহ বন্যপ্ৰাণীক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰি সিহঁতৰ প্ৰজাতিলৈ সংকট নমাই আনিছে।
৫) প্রাকৃতিক সম্পদৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ: বৰ্ধিত জনসংখ্যাৰ প্ৰয়োজন পূৰাবলৈ গৈ বনাঞ্চল, খনিজ পদাৰ্থ, নিৰ্মল পানী আদি প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ মাত্ৰাধিক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, যাৰ ফলত জৈৱবৈচিত্ৰ্য দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পাইছে।
৬) বিদেশী প্রজাতিৰ সংস্থাপন: পৰিৱেশলৈ অনা কিছুমান বিদেশী প্ৰজাতিৰ আগ্ৰাসনৰ ফলত স্থানীয় বা থলুৱা প্ৰজাতিসমূহৰ বৃদ্ধি বাধাগ্ৰস্ত হৈছে আৰু অৱক্ষয় ঘটিছে।
১১. জৈৱবৈচিত্র্য সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থাপনাসমূহৰ বিষয়ে বহলাই লিখা।
উত্তৰঃ জৈৱবৈচিত্ৰ্য তথা বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা প্ৰধান ব্যৱস্থাপনাসমূহক ঘাইকৈ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি—
১) আবাসস্থানত সংৰক্ষণ (In-situ conservation):
যেতিয়া বিপদাপন্ন উদ্ভিদ বা প্ৰাণীসমূহক সিহঁতৰ নিজা প্ৰাকৃতিক আৱাসস্থলীতেই ৰক্ষণাবেক্ষণ দিয়া হয়, তেতিয়া তাক আৱাসস্থানত সংৰক্ষণ বোলে। এই ব্যৱস্থাত সমগ্ৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰটোকেই সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰধান উদাহৰণসমূহ হ’ল—।
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (National Park): যেনে—
কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, য’ত এশিঙীয়া গঁড়ক সুৰক্ষা দিয়া হৈছে।
অভয়াৰণ্য (Wildlife Sanctuary): য’ত বন্যপ্ৰাণীসমূহক চিকাৰ বা মানুহৰ হস্তক্ষেপৰ পৰা মুক্ত কৰি ৰখা হয়।
সংৰক্ষিত জীৱমণ্ডল (Biosphere Reserves) আৰু পৱিত্র বনাঞ্চল (Sacred groves)।
২) আবাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ (Ex-situ conservation):
যেতিয়া অতিশয় ভাবুকিগ্ৰস্ত বা বিপদাপন্ন জীৱসমূহক সিহঁতৰ প্ৰাকৃতিক আৱাসস্থলীৰ পৰা আঁতৰাই আনি এক সুৰক্ষিত আৰু কৃত্ৰিম পৰিৱেশত বিশেষ যতনৰ জৰিয়তে সংৰক্ষণ কৰা হয়, তাক আৱাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ বোলা হয়। ইয়াৰ প্ৰধান উদাহৰণসমূহ হ’ল—
চিৰিয়াখানা (Zoological Park): য’ত বিভিন্ন বন্যপ্ৰাণীক সুৰক্ষিতভাৱে ৰাখি প্ৰজনন কৰোৱা হয়।
উদ্ভিদ উদ্যান (Botanical Garden): য’ত দুষ্প্ৰাপ্য উদ্ভিদসমূহৰ খেতি কৰি সংৰক্ষণ কৰা হয়।
বীজ বেংক আৰু জিন বেংক: য’ত ভৱিষ্যতৰ বাবে উদ্ভিদৰ বীজ আৰু জীৱৰ জিন সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হয়।
তদুপৰি, ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বনাঞ্চলসমূহ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ ‘পুনঃবননিকৰণ’ (Reforestation) অৰ্থাৎ খালী ঠাইত নতুনকৈ গছপুলি ৰোপণ কৰা কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
১২. অসমৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ এখন তালিকা প্রস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ জৈৱবৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণৰ দিশত অসম যথেষ্ট চহকী। বৰ্তমান অসমত ৭ খন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ১৮ খনৰো অধিক বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য আছে। ইয়াৰে কেইখনমান প্ৰধান সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ তালিকা তলত দিয়া হ’ল—
ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহ:
১. কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
২. মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (লগতে ই এক ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প আৰু সংৰক্ষিত জীৱমণ্ডল)
৩. নামেৰি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
৪. ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
৫. ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
৬. ৰাইমনা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
৭. দিহিং পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
কেইখনমান উল্লেখযোগ্য অভয়াৰণ্য:
১. পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
২. গৰমপানী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
৩. লাওখোৱা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
৪. বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য
৫. হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্য
