Class 8 Social Science Chapter 14 ভূ-আন্দোলন Solutions | Assam Jatiya Bidyalay
অষ্টম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ১৪ – ভূ-আন্দোলন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Assam Jatiya Bidyalay – AJB)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) পাঠ্যক্ৰমৰ চতুৰ্দশ অধ্যায় ‘ভূ-আন্দোলন’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Social Science Chapter 14 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘ভূ-আন্দোলন’ নামৰ এই পাঠটিত পৃথিৱীৰ অভ্যন্তৰ আৰু উপৰিভাগত ঘটা বিভিন্ন পৰিৱৰ্তন, ভূ-ফলকৰ গতিশীলতা, ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰি, ভাঁজ পৰা পৰ্বত আৰু গ্ৰস্ত উপত্যকা সৃষ্টিৰ কাৰণসমূহৰ বিষয়ে সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- ভূ-আন্দোলনৰ কাৰণ, ভূ-ফলকৰ গতি আৰু ভূমিকম্প তথা আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্তৃত বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে পাঠ্যপুথিৰ বাহিৰৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Additional Questions)।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Assam Jatiya Bidyalaya New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Assam Jatiya Bidyalaya (AJB) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest AJB new syllabus and updated book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, অষ্টম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
ভূ-আন্দোলন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
1. তলত দিয়া প্ৰশ্ন সমূহৰ উত্তৰ লিখা
(a) আভ্যন্তৰীণ কাৰক আৰু বাহ্যিক কাৰক বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ আভ্যন্তৰীণ কাৰক: পৃথিৱীৰ ভূ-গৰ্ভ বা অন্তৰ্ভাগৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা শক্তিসমূহকেই আভ্যন্তৰীণ কাৰক বুলি কোৱা হয়। ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়গিৰি উদ্গিৰণ ইয়াৰ প্ৰধান উদাহৰণ। এই কাৰকসমূহে ক্ৰিয়া কৰিলে নিমিষতে পৃথিৱীপৃষ্ঠৰ যিকোনো ঠাইত চকুত পৰাকৈ চিৰস্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিব পাৰে।
বাহ্যিক কাৰক: পৃথিৱীৰ উপৰিভাগত বা বাহিৰত সৃষ্টি হোৱা শক্তিসমূহক বাহ্যিক কাৰক বোলা হয়। সূৰ্যৰ উত্তাপ, বতাহ, বৰষুণ, নৈ, হিমবাহ আদি হৈছে প্ৰধান বাহ্যিক কাৰক। এই কাৰকসমূহে পৃথিৱীপৃষ্ঠত যি পৰিৱৰ্তন আনে, সেয়া অতি লেহেমীয়া হোৱা বাবে এজন মানুহৰ জীৱনকালত সহজে ধৰা নপৰে। ৰ’দ, বৰষুণ আৰু বতাহ আদিৰ নেৰানেপেৰা ক্ৰিয়াৰ ফলশ্ৰুতিতেই পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ ভূ-অৱয়ৱসমূহ সলনি হৈ থাকে।
(b) সংবহন সোঁত বুলিলে কি বুজা? ই ক’ত আৰু কিয় সংঘটিত হয়?
উত্তৰঃ ভূত্বকৰ ঠিক তলতেই থকা স্তৰ দুটা হৈছে প্ৰাবাৰ আৰু শাহ। এই দুয়োটা স্তৰৰ পদাৰ্থসমূহ অত্যধিক তাপৰ ফলত তপত আৰু লিক্লিকীয়া অৱস্থাত থাকে। পৃথিৱীৰ আৱৰ্তন গতি আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ প্ৰবল হেঁচাৰ বাবে ভূ-গৰ্ভৰ এই উত্তপ্ত পদাৰ্থবোৰে অহৰহ বাহিৰলৈ ওলাই আহিবলৈ প্ৰয়াস কৰে। পিছে ওপৰত থকা ডাঠ ভূত্বকৰ আৱৰণটো ফালি এইবোৰ বাহিৰলৈ ওলাই আহিব নোৱাৰে। ফলস্বৰূপে, নিৰ্গমনৰ পথ নাপাই এই পদাৰ্থবোৰে ভূত্বকৰ তলতেই দুয়োফালে গতি কৰিবলৈ লয়। পদাৰ্থৰ এনেদৰে গতি কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোকেই সংবহন সোঁত বুলি কোৱা হয়।
সংবহন সোঁত সাধাৰণতে ভূত্বকৰ তলৰ প্ৰাবাৰ আৰু শাহ স্তৰত সংঘটিত হয়। এই স্তৰ দুটাত থকা পদাৰ্থসমূহ তীব্ৰ উত্তপ্ত অৱস্থাত থাকে। পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন আৰু ওপৰফালৰ চাপৰ কাৰণে ভূ-গৰ্ভৰ এই পদাৰ্থবোৰে বাহিৰলৈ ওলোৱাৰ চেষ্টা কৰে, কিন্তু ভূত্বক ভেদ কৰিব নোৱাৰাৰ পৰিণতিতেই এই সংবহন সোঁতৰ সূত্ৰপাত ঘটে।
(c) ভূ-আন্দোলন বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ভূ-গৰ্ভত আৱদ্ধ হৈ থকা গলিত পদাৰ্থসমূহে ভূ-পৃষ্ঠৰ প্ৰবল হেঁচাৰ বাবে বাহিৰলৈ ওলাই আহিবলৈ যি অহৰহ প্ৰচেষ্টা বা ক্ৰিয়া চলাই থাকে, তাকেই ভূ-আন্দোলন বুলি কোৱা হয়।
(d) ফলক বুলিলে কি বুজা? ফলক কেইখন ক’ত ভাহি থাকে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ আৱৰণ বা খোলাটো দেখাত এটা অখণ্ড অংশ যেন অনুভৱ হ’লেও, প্ৰকৃততে ই কেইবাটাও বৃহৎ টুকুৰাৰে গঠিত। এনে টুকুৰাসমূহকেই ফলক বুলি জনা যায়।
এই ফলকসমূহ ভূ-গৰ্ভত থকা উত্তপ্ত মেগমাৰ স্তৰটোৰ ওপৰত ভাঁহি থাকে।
2. পৃথিৱীৰ মুখ্য ফলক কেইখনৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ পৃথিৱীপৃষ্ঠ গঠন কৰা প্ৰধান ফলককেইখনৰ নাম হ’ল—
(ক) প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় ফলক।
(খ) ইউৰেছীয় ফলক।
(গ) ইণ্ডো-অষ্ট্ৰেলীয় ফলক।
(ঘ) আফ্ৰিকীয় ফলক।
(ঙ) উত্তৰ আমেৰিকীয় ফলক।
(চ) দক্ষিণ আমেৰিকীয় ফলক, আৰু
(ছ) এন্টাৰ্কটিকা ফলক।
3. পৃথিৱীৰ ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়বলয় কেইটাৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ খোলাটো কেইবাখনো ফলকৰ দ্বাৰা গঠিত আৰু এই ফলকসমূহ সদায় গতিশীল অৱস্থাত থাকে। কেতিয়াবা দুখন ফলকে ইখনে সিখনৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাওঁতে পাৰ্শ্বীয় ঘৰ্ষণৰ সৃষ্টি হয়। এনে ঘৰ্ষণৰ ফলত ভূ-পৃষ্ঠত চকুত পৰাকৈ ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন নঘটিলেও, ফলক দুখনৰ মিলনস্থলী বা সীমান্তত থিয় গৰাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে তথা ভূমিকম্পৰ সূত্ৰপাত ঘটিব পাৰে। সাধাৰণতে সাগৰ বা মহাসাগৰৰ তলিভাগত এই প্ৰক্ৰিয়া অধিক মাত্ৰাত সংঘটিত হয়। ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিয়েই পৃথিৱীত প্ৰধানকৈ দুটা ভূ-কম্পন আৰু আগ্নেয় বলয় চিনাক্ত কৰা হৈছে। সেই বলয় দুটা হ’ল—
(ক) প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় বলয়: এই বলয়ৰ অন্তৰ্গত প্ৰধান অঞ্চলসমূহ হৈছে— কেলিফৰ্ণিয়া, চিলি, আলাস্কা, জাপান, ফিলিপাইনছ, নিউজিলেণ্ড আদি।
(খ) আল্পছ হিমালয় বলয়: এই বলয়টো হিমালয় পৰ্বতৰ দাঁতিকাষৰীয়া এলেকা, ভূমধ্য সাগৰীয় অঞ্চল, আল্পছ পৰ্বতমালা আৰু ককেছাছ আদি অঞ্চলক লৈ গঠিত।
4. ভূ-আন্দোলনৰ ফলাফলবোৰ লিখাঁ।
উত্তৰঃ ভূ-আন্দোলনৰ পৰিণতিস্বৰূপে ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গিৰণ আৰু ভূ-ত্বকত চ্যুতি বা ফাটৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়গিৰিয়ে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পৃথিৱীপৃষ্ঠত বিস্তৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰে। ভূমিকম্পৰ ফলত ভূ-পৃষ্ঠত নানা ধৰণৰ প্ৰভাৱ পৰে। কেতিয়াবা পৰ্বত-পাহাৰ খহি নদীৰ স্বাভাৱিক গতিপথ ৰুদ্ধ হ’ব পাৰে বা নদীয়ে নিজৰ সুঁতি সলনি কৰিব পাৰে। নৈৰ পানীৰ তীব্ৰ হেঁচাত বান্ধ আদি ভাগি নামনি অঞ্চলত ভয়ংকৰ বানপানীৰ সৃষ্টি হৈ ধন-জনৰ হানি কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও ভূমিকম্পৰ ফলত দ ঠাই ওখ হ’ব পাৰে আৰু ওখ বা বাম ঠাই বহি গৈ দ হ’ব পাৰে। আনহাতে, ভূ-আন্দোলনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গিৰণে নিমিষতে কোনো এটা বৃহৎ অঞ্চল লাভাৰে ঢাকি পেলাব পাৰে। আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা নিৰ্গত লাভা, ছাই আৰু ধোঁৱাই বায়ুমণ্ডল প্ৰদূষিত কৰাৰ লগতে নতুনকৈ পৰ্বত-পাহাৰ বা মালভূমিৰো সৃষ্টি কৰে।
5. ফলকে কেনেদৰে গতি কৰিব পাৰে বুজাই লিখাঁ।
উত্তৰঃ ফলকসমূহ মূলতঃ তিনি ধৰণে গতি কৰিব পাৰে:
প্ৰথমতে, গতিশীল অৱস্থাত কেতিয়াবা দুখন ফলক পৰস্পৰৰ ওচৰ চাপি আহে। এনেদৰে মুখামুখিকৈ কাষ চাপি অহা গতিক অভিসৰণ গতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত ফলক দুখনৰ সন্মুখৰ অংশই ইখনে সিখনক খুন্দা মাৰি ওপৰলৈ উঠি পৰ্বতৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে অথবা সন্মুখভাগ ভাঙি-ছিঙি চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ হ’ব পাৰে। বহু সময়ত এখন ফলক আনখনৰ তললৈ সোমাই গৈ ভূ-গৰ্ভৰ প্ৰাবাৰ স্তৰত গলি নিঃশেষ হৈ যায়।
দ্বিতীয়টোক অপসৰণ বা বিস্তাৰণ গতি বোলে। এই প্ৰক্ৰিয়াত গতিশীল দুখন ফলক ইখনে সিখনৰ পৰা বিপৰীত দিশলৈ আঁতৰি যায়।
তৃতীয় ধৰণৰ গতিটোত, দুখন ফলকে ইখনে সিখনৰ কাষেৰে ঘঁহনি খাই বা পাৰ্শ্বীয় ঘৰ্ষণ কৰি পাৰ হৈ যায়। এনেদৰে কাষেৰে আঁতৰি যাওঁতে সৃষ্টি হোৱা ঘৰ্ষণৰ ফলত ভূ-পৃষ্ঠত প্ৰবল ভূমিকম্পৰ সৃষ্টি হয়।
