Class 7 Science Chapter 2 শৰীৰত খাদ্যৰ ব্যৱহাৰ Solutions | AJB Assam
সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ২ – শৰীৰত খাদ্যৰ ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB Assam)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ দ্বিতীয় অধ্যায় ‘শৰীৰত খাদ্যৰ ব্যৱহাৰ’ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 2 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰৰ লগতে অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ অতি সহজ আৰু নিৰ্ভুলভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঘৰতে বহি সুন্দৰভাৱে বিজ্ঞানৰ অনুশীলন কৰিব পাৰে।
‘শৰীৰত খাদ্যৰ ব্যৱহাৰ’ নামৰ এই পাঠটিত প্ৰাণীৰ পৰিপুষ্টি, মানুহৰ পাচন তন্ত্ৰ, খাদ্যৰ হজম প্ৰক্ৰিয়া আৰু শৰীৰত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিজ্ঞানৰ ভেটি সৱল কৰিবলৈ এই পাঠৰ মূল ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- প্ৰাণীৰ পৰিপুষ্টি, মানুহৰ পাচন তন্ত্ৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰাণীৰ খাদ্য গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ স্পষ্ট ধাৰণা আৰু বিশ্লেষণ।
- পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰতিটো চমু আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী নিৰ্দোষ সমাধান।
- পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু তাৰ সহজ উত্তৰ।
- নতুন আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ বহু-বিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) সম্পূৰ্ণ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল ভাষাত যুগুতোৱা উন্নত মানৰ বিজ্ঞানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বঢ়াবলৈ ব্যৱহাৰিক উদাহৰণৰ সহায়ত বুজোৱা সমাধান।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, step-by-step problem answers, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
শৰীৰত খাদ্যৰ ব্যৱহাৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
1. খালী ঠাই পূৰ কৰা:
i) খাদ্যবস্তু গ্ৰহণ কৰা প্ৰক্ৰিয়াক_____ বোলা হয়।
উত্তৰঃ খাদ্যবস্তু গ্ৰহণ কৰা প্ৰক্ৰিয়াক পৰিপুষ্টি বোলা হয়।
ii) এমিবাৰ খাদ্য গ্রহণ প্রণালীক ______ বোলা হয়।
উত্তৰঃ এমিবাৰ খাদ্য গ্রহণ প্রণালীক হ’ল’জইক বোলা হয়।
iii) পাচনৰ পিছত সৰল উপাদানবোৰ______ পদ্ধতিৰে তেজত সোমায়।
উত্তৰঃ পাচনৰ পিছত সৰল উপাদানবোৰ অৱশোষণ পদ্ধতিৰে তেজত সোমায়।
iv) ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ ভিতৰৰ বেৰখনত বহুত আঙুলিৰ নিচিনা প্রবদ্ধ থাকে যাক ______বোলে।
উত্তৰঃ ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ ভিতৰৰ বেৰখনত বহুত আঙুলিৰ নিচিনা প্রবন্ধ থাকে যাক ভিলাই বোলে।
v) মানুহৰ দেহত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থিটো হ’ল _____।
উত্তৰঃ মানুহৰ দেহত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থিটো হ’ল যকৃৎ।
vi) এমিবাৰ খাদ্য ______ত হজম হয়।
উত্তৰঃ এমিবাৰ খাদ্য খাদ্য গহোঁৰত হজম হয়।
2. তলত দিয়া বাক্যবোৰ শুদ্ধ নে ভুল উল্লেখ কৰা:
i) মানুহৰ প্ৰত্যেক হনুতে তিনিযোৰ পুৰঃপেষক দাঁত থাকে।
উত্তৰঃ ভুল
ii) ৰোমন্থক প্ৰাণীৰ পাকস্থলীত চাৰিটা কোঠালি থাকে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
iii) মাংসভোজী প্ৰাণীৰ ছেদক দাঁতবোৰ জোঙা হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
iv) শৰ্কৰাৰ পাচন পাকস্থলীত আৰম্ভ হয়।
উত্তৰঃ ভুল
v) খাদ্যৰ সম্পূৰ্ণ পাচন ক্ষুদ্রান্তত সম্পন্ন হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ
vi) এমিবাৰ খাদ্য-খাদ্যৰিক্তিকাত হজম হয়।
উত্তৰঃ ভুল
3. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:
i) তলত দিয়া কোনবিধ দাঁত মাংসভোজী প্রাণীয়ে মাংস ছিঙিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে?
(a) ছেদক
(b) পূৰঃপেষক
(c) পেষক
(d) কৃন্তক
উত্তৰঃ (a) ছেদক
ii) হাতীৰ কোনবিধ দাঁত জোঙা হৈ বাহিৰলৈ ওলাই যায়?
(a) ছেদক
(b) পুৰঃপেষক
(c) পেষক
(d) কৃন্তক
উত্তৰঃ (d) কৃন্তক
iii) তলত দিয়া কোনবিধ অংগৰ জৰিয়তে এমিবাই খাদ্য গ্রহণ কৰে?
(a) পাকস্থলী
(b) কূটপদ
(c) জিভা
(d) স্পর্শক
উত্তৰঃ (b) কূটপদ
iv) পাচন নোহোৱা আহাৰৰ পৰা পানীত অৱশোষণ কোন অংশত হয়?
(a) পাকস্থলী
(b) ক্ষুদ্রান্ত্রত
(c) বৃহদান্ত্রত
(d) গ্রাসনলীত
উত্তৰঃ (c) বৃহদান্ত্রত
v) তলত দিয়া কোনবিধ অংগ পাচনতন্ত্ৰৰ অন্তৰ্গত নহয়?
(a) পাকস্থলী
(b) যকৃত
(c) হাঁওফাঁও
(d) অগ্ন্যাশয়
উত্তৰঃ (c) হাঁওফাঁও
4. এটা বাক্যত উত্তৰ দিয়া:
i) কোনবিধ শৰ্কৰা ৰোমন্থক প্ৰাণীয়ে হজম কৰিব পাৰে?
উত্তৰঃ ৰোমন্থক প্ৰাণীসমূহে চেলুল’জ নামৰ শৰ্কৰাবিধহে সহজে পাচন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
ii) মানুহৰ পাচনতন্ত্ৰৰ লগত জড়িত আটাইতকৈ ডাঙৰ গ্রন্থিটো হ’ল কি?
উত্তৰঃ মানৱদেহৰ পাচনতন্ত্ৰৰ সৈতে যুক্ত থকা সৰ্ববৃহৎ গ্ৰন্থিটোৰ নাম হৈছে যকৃত।
iii) পাচন নলীৰ কোনটো অংশত পাচন কার্য সম্পূর্ণ হয়?
উত্তৰঃ পৌষ্টিক নলীৰ ক্ষুদ্রান্ত্র নামৰ অংশটোত গৈ খাদ্যৰ পাচন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হৈ পৰে।
iv) মানুহৰ পাচন নলীৰ কোন অংশৰ পৰা খাদ্যৰ সৰল উপাদানসমূহৰ অৱশোষণ হয়?
উত্তৰঃ মানৱদেহৰ পাচন নলীৰ অন্তৰ্গত পাকস্থলী অংশৰ পৰাই খাদ্যৰ সৰল উপাদানবোৰ অৱশোষণ হোৱা কাৰ্য সম্পন্ন হয়।
v) মানুহৰ জিভাত থকা স্বাদকলিবোৰৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ মানুহৰ জিভাত অৱস্থিত স্বাদকলিসমূহে আমি গ্ৰহণ কৰা খাদ্যৰ সোৱাদ বা স্বাদ গ্ৰহণ কৰাত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে।
5. i) এমিবা আৰু মানুহৰ পৰিপুষ্টিৰ মাজত থকা সাদৃশ্য আৰু বৈসাদৃশ্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ এমিবা আৰু মানুহৰ পৰিপুষ্টি প্ৰক্ৰিয়াত দেখা পোৱা সাদৃশ্য বা মিলসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল—
(ক) মানুহে যেনেকৈ জটিল আহাৰ সৰল অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে, ঠিক তেনেকৈ এমিবায়ো গ্ৰহণ কৰা খাদ্য সৰলীকৰণ কৰে।
(খ) মানুহ আৰু এমিবা— এই দুয়োবিধ প্ৰাণীৰেই পৰিপুষ্টিৰ প্ৰকাৰটো হৈছে পূৰ্ণগ্ৰাসী পৰিপুষ্টি।
(গ) মানৱদেহত যিদৰে পাচনৰ বাবে পাচক ৰস ওলায়, একেদৰে এমিবাৰ দেহৰ খাদ্য গহ্বৰতো পাচক ৰস নিৰ্গত হয়।
এমিবা আৰু মানুহৰ পৰিপুষ্টিৰ মাজত পৰিলক্ষিত হোৱা বৈসাদৃশ্য বা অমিলসমূহ হ’ল—
(ক) আহাৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ মানুহৰ দেহত সুসংগঠিত সুকীয়া অংগ বিদ্যমান, আনহাতে এমিবাৰ তেনে কোনো নিৰ্দিষ্ট অংগ নাই। ইহঁতে কেৱল কূটপদৰ জৰিয়তেহে আহাৰ সংগ্ৰহ কৰে।
(খ) মানুহৰ পাচন কাৰ্যত বহুকেইটা অংগই একেলগে অংশগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু এমিবাৰ পৰিপুষ্টি প্ৰক্ৰিয়াত অতি কম অংগৰহে আৱশ্যক হয়।
(গ) মানুহৰ দেহত পাচন প্ৰক্ৰিয়াটো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ যথেষ্ট সময়ৰ প্ৰয়োজন, বিপৰীতে এমিবাৰ পৰিপুষ্টি কাৰ্য মাত্ৰ এমিনিতমান সময়ৰ ভিতৰতে শেষ হয়।
ii) পাগুলি খোৱা মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ সচৰাচৰ গৰু, ম’হৰ দৰে তৃণভোজী প্ৰাণীবোৰে খাদ্য পাগুলি খোৱা দেখা যায়। এনেবোৰ প্ৰাণীৰ পাকস্থলীত চাৰিটা সুকীয়াকৈ বিভক্ত কোঠালি থাকে। ইহঁতে খোৱা আহাৰখিনি প্ৰথমতে আধা চোবোৱা অৱস্থাতেই পাকস্থলীৰ এটা নিৰ্দিষ্ট কোঠালিত জমা কৰি ৰাখে। পৰৱৰ্তী সময়ত বিশ্ৰাম লোৱাৰ সময়ত সেই সাঁচি থোৱা আহাৰ পুনৰ মুখলৈ ওলোটাই আনি ভালদৰে মিহিকৈ চোবায় আৰু তাৰ পিছতহে পাকস্থলীৰ আন এটা কোঠালিলৈ প্ৰেৰণ কৰে। খাদ্য খোৱাৰ এই বিশেষ প্ৰক্ৰিয়াটোকেই পাগুলি খোৱা বুলি কোৱা হয়।
iii) এমিবাৰ খাদ্যগ্রহণ প্রণালী বর্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ এমিবাৰ দেহৰ বাহিৰৰ আৱৰণখনত আঙুলিৰ নিচিনা দেখিবলৈ পোৱা কিছুমান ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ অংশ ওলাই থকা দেখা যায়। এই বিশেষ অংশবোৰক কূটপদ বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে। এই কূটপদসমূহৰ সহায়তেই ইহঁতে খাদ্য চিকাৰ কৰাত সুবিধা লাভ কৰে। এমিবায় ঘাইকৈ বেক্টেৰিয়া, ক্ষুদ্ৰ শেলাই, ডায়েট’ম আদিবোৰক আহাৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। ইহঁতৰ পুষ্টি আহৰণৰ এই প্ৰক্ৰিয়াটো পূৰ্ণগ্ৰাসী পৰিপুষ্টিৰ অন্তৰ্গত।
iv) মানুহৰ ছেদক আৰু কৃন্তক দাঁতৰ কাৰ্য কি কি?
উত্তৰঃ মানুহৰ দুয়োখন হনুৰ প্ৰতিখনতেই দুটাকৈ অৰ্থাৎ এযোৰাকৈ ছেদক দাঁত থাকে। এই দাঁতসমূহৰ আগভাগ বেছি জোঙা প্ৰকৃতিৰ হোৱাৰ বাবে খাদ্যবস্তু ফালিবলৈ অথবা ছিঙি টুকুৰা কৰিবলৈ ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতেদি, প্ৰতিখন হনুতেই আকৌ দুযোৰকৈ কৃন্তক দাঁতো বিদ্যমান। এই প্ৰকাৰৰ দাঁতৰ বাহিৰলৈ ওলাই থকা অংশটো দেখাত বটালিৰ দৰে চেপেটা। যিকোনো খাদ্য কামুৰিবলৈ বা কাটিবলৈ এই কৃন্তক দাঁতসমূহৰ আৱশ্যক হয়।
v) প্ৰাণীৰ পৰিপুষ্টিৰ বিভিন্ন স্তৰ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ প্ৰাণীৰ পৰিপুষ্টি প্ৰণালীত প্ৰধানকৈ পাঁচটা স্তৰ পৰিলক্ষিত হয়— ভক্ষণ, পাচন, অৱশোষণ, স্বাংগীকৰণ আৰু বহিষ্কৰণ। এই স্তৰসমূহৰ এক চমু বৰ্ণনা তলত দিয়া হ’ল—
ভক্ষণ (Ingestion): বাহিৰৰ পৰিৱেশৰ পৰা খাদ্যবস্তু শৰীৰৰ ভিতৰলৈ গ্ৰহণ কৰা কাৰ্যটোকেই ভক্ষণ বোলা হয়। ভক্ষণ কাৰ্য সম্পন্ন কৰিবলৈ বেলেগ বেলেগ জীৱৰ সুকীয়া সুকীয়া অংগ থাকিব পাৰে। জীৱভেদে খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰণালীও ভিন্ন হয়; যেনে- কোনো কোনো প্ৰাণীয়ে গিলি খায়, আকৌ আন কোনোৱে চোবাই খায়।
পাচন (Digestion): যি প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে পানীত দ্ৰৱীভূত নোহোৱা জটিল প্ৰকৃতিৰ খাদ্যবোৰ ভাগি গৈ সৰল আৰু দ্ৰৱণীয় অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত হয়, তাক পাচন বোলে।
অৱশোষণ (Absorption): পাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তত উৎপন্ন হোৱা সৰল দ্ৰৱণীয় খাদ্যৰ অংশবোৰ তেজৰ দ্বাৰা শুহি লোৱা হয়। এই পদ্ধতিটোকেই অৱশোষণ বুলি জনা যায়।
স্বাংগীকৰণ (Assimilation): তেজৰ দ্বাৰা শুহি লোৱা সৰল খাদ্যৰ উপাদানসমূহ পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ জৰিয়তে দেহৰ বিভিন্ন কোষবোৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত এইবোৰ কোষৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগত পৰিণত হৈ পৰে। এই কাৰ্যটোকেই স্বাংগীকৰণ বোলে।
বহিষ্কৰণ (Egestion): পাচন নোহোৱাকৈ ৰৈ যোৱা অথবা শৰীৰৰ বাবে অপ্ৰয়োজনীয় বৰ্জিত পদাৰ্থসমূহ দেহৰ পৰা নিষ্কাশন কৰি দিয়া প্ৰক্ৰিয়াটোক বহিষ্কৰণ বুলি কোৱা হয়।
vi) মানুহৰ পাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ মানৱদেহত পাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জটিল খাদ্যৰ উপাদানবোৰ সৰল অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এই পাচন কাৰ্যত শৰীৰৰ বহুকেইটা অংগই একেলগে সহযোগ কৰে, আৰু একেলগে কাম কৰা এই অংগসমূহৰ গোটটোক পাচনতন্ত্র বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণ অৰ্থত পাচন তন্ত্ৰৰ অংগসমূহক দুটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি— পাচন নলী (বা পৌষ্টিক নলী) আৰু পাচক গ্রন্থি।
মানুহৰ পাচন নলীডাল মাংসপেশীৰে গঠিত হোৱাৰ লগতে ই যথেষ্ট দীঘল আৰু পাক খাই থাকে। ইয়াৰ প্ৰধান অংশবোৰ হৈছে— মুখ, মুখ গহ্বৰ, টেটু, গ্রসীকা, পাকস্থলী, ক্ষুদ্রান্ত্র, বৃহদান্ত্র আৰু পায়ু। আমি খোৱা আহাৰ এই নলীডালৰ মাজেৰেই গৈ পাচন কাৰ্য সম্পন্ন হয় আৰু হজম নোহোৱা বাকী ৰোৱা অংশ পায়ুৰ জৰিয়তে বাহিৰলৈ নিষ্কাশিত হয়।
পাকস্থলীৰ বেৰত কিছুমান নিৰ্দিষ্ট প্ৰকাৰৰ কোষ থাকে। এই কোষসমূহে হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এছিড নিঃসৰণ কৰে, যিয়ে খাদ্যৰ সৈতে প্ৰৱেশ কৰা অপকাৰী বীজাণুবোৰ ধ্বংস কৰে। এইবিধ এছিডৰ উপস্থিতিৰ কাৰণেই পাকস্থলীৰ ভিতৰৰ পৰিৱেশটো আম্লিক প্ৰকৃতিৰ হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰিও পাকস্থলীৰ বেৰত থকা পাচক গ্ৰন্থিবোৰেও পাচক ৰস উলিয়ায়। এনে আম্লিক পৰিৱেশতেই খাদ্যৰ আংশিক পাচন কাৰ্য সম্পন্ন হয় আৰু তাৰ পিছত পৰৱৰ্তী পাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে খাদ্যখিনি ক্ষুদ্রান্ত্রলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়।
vii) মানুহৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ দাঁতৰ এটা বিৱৰণ লিখা।
উত্তৰঃ এজন প্রাপ্তবয়স্ক মানুহৰ মুখগহ্বৰৰ দুয়োখন হনুৰ প্ৰতিখনতেই ১৬ টাকৈ দাঁত অৱস্থিত, অর্থাৎ সৰ্বমুঠ ৩২ টা দাঁত থাকে। আটাইবোৰ দাঁতৰ গঠন প্ৰণালী একে নহয়। দাঁতৰ কাৰ্য, আকৃতি আৰু আকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মানুহৰ স্থায়ী দাঁতসমূহক ঘাইকৈ চাৰিটা শ্ৰেণীত ভগাব পাৰি— কৃন্তক, ছেদক, পুৰঃপেষক আৰু পেষক।
কৃন্তক (Incisor): মানুহৰ প্ৰতিখন হনুতেই দুযোৰাকৈ কৃন্তক দাঁত বিদ্যমান। এই দাঁতসমূহৰ বাহিৰলৈ ওলাই থকা আগভাগটো বটালিৰ নিচিনা চেপেটা আকৃতিৰ। যিকোনো বস্তু কাটিবলৈ বা কামুৰিবৰ কাৰণে এই দাঁত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ছেদক (Canine): দুয়োখন হনুতেই এযোৰকৈ ছেদক দাঁত থাকে। এই প্ৰকাৰৰ দাঁতৰ আগভাগটো জোঙা হোৱাৰ বাবে টানি খাদ্যবস্তু ছিঙি পেলোৱাত সুবিধা হয়।
পুৰঃপেষক (Premolar): দুয়োখন হনুৰ প্ৰতিখনতেই দুযোৰকৈ পুৰঃপেষক দাঁত থাকে, অৰ্থাৎ হনুৰ দুইকাষে দুটাকৈ এই দাঁত পোৱা যায়। ছেদক আৰু কৃন্তকতকৈ এই দাঁতবোৰ আকাৰত কিছু ডাঙৰ আৰু ইয়াৰ উপৰিভাগ চেপেটা তথা বহল প্ৰকৃতিৰ। খাদ্য ভালদৰে চোবাই গুড়ি কৰাত এইবিধ দাঁতে সহায় কৰে।
পেষক (Molar): ওপৰৰ হনু আৰু তলৰ হনু দুয়োখনতেই তিনিযোৰকৈ পেষক দাঁত থাকে। এজন মানুহৰ মুখত মুঠ ১২ টা পেষক দাঁত অৱস্থিত। পুৰঃপেষক দাঁতৰ দৰেই পেষক দাঁতৰ উপৰিভাগো চেপেটা আৰু ই খাদ্যবস্তু সুন্দৰকৈ চোবাই মিহি কৰাত বিশেষ সহায় কৰে।
viii) চিত্ৰৰ সহায়ত মানুহৰ পাচন তন্ত্ৰৰ এটা বৰ্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ মানৱদেহৰ পাচনতন্ত্রটো কেইবাটাও বেলেগ বেলেগ অংগ লগ লাগি গঠিত হৈছে। সাধাৰণতে পাচন কার্যত অংশগ্ৰহণ কৰা এই অংগসমূহক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়— পাচন নলী আৰু পাচক গ্ৰন্থি। মানুহৰ পাচন নলীডাল যথেষ্ট দীঘলীয়া, পাক খাই থকা আৰু ই পেশীবহুল। এই নলীডালৰ প্ৰধান অংশবোৰ ক্ৰমে— মুখ, মুখ গহ্বৰ, টেটু, গ্রসীকা, পাকস্থলী, ক্ষুদ্রান্ত্র, বৃহদান্ত্র আৰু পায়ু। আমি খোৱা আহাৰ প্ৰথমতে মুখৰ মাজেৰেই শৰীৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত খাদ্যখিনিয়ে পাচন নলীৰ এটাৰ পিছত এটাকৈ স্তৰ অতিক্ৰম কৰি গৈ থাকে। পাকস্থলীত খাদ্যৰ পাচন প্রক্রিয়া আৰম্ভ হয় আৰু ক্ষুদ্রান্ত্ৰত গৈ এই কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়। অৱশেষত পাচন নোহোৱাকৈ ৰৈ যোৱা অপ্ৰয়োজনীয় অংশবোৰ পায়ুৰ মাজেৰেই শৰীৰৰ পৰা নিষ্কাশিত হৈ পৰে।

6. স্তম্ভ 1 ৰ বিষয়বোৰৰ লগত স্তম্ভ 2 ৰ বিষয়বোৰ মিলোৱা:
|
স্তম্ভ 1 |
স্তম্ভ 2 |
|
অগ্ন্যাশয় লালটিৰস যকৃত মলভাণ্ড আন্ত্ৰিক ৰস স্নেহ পদার্থ |
ফেটি এছিড আৰু গ্লিচাৰল পিত্তৰস নিঃসৰণ হয় খাদ্যৰ অৱশিষ্ট অংশ জমা হৈ থাকে শৰ্কৰা, প্রটিন আৰু স্নেহপদাৰ্থৰ সম্পূর্ণ পাচন মানুহৰ শৰীৰৰ পাতৰ আকৃতিৰ অংগ খাদ্যৰ সম্পূর্ণ শোষণ |
উত্তৰঃ
|
স্তম্ভ 1 |
স্তম্ভ 2 |
|
অগ্ন্যাশয় |
মানুহৰ শৰীৰৰ পাতৰ আকৃতিৰ অংগ |
|
লালটিৰস |
শৰ্কৰা, প্রটিন আৰু স্নেহপদাৰ্থৰ সম্পূর্ণ পাচন |
|
যকৃত |
পিত্তৰস নিঃসৰণ হয় |
|
মলভাণ্ড |
খাদ্যৰ অৱশিষ্ট অংশ জমা হৈ থাকে |
|
আন্ত্ৰিক ৰস |
খাদ্যৰ সম্পূৰ্ণ শোষণ |
|
স্নেহ পদার্থ |
ফেটি এছিড আৰু গ্লিচাবল |




