Class 7 Science Chapter 18 বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা Solutions | AJB Assam
সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৮ – বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB Assam)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ অষ্টাদশ তথা শেষ অধ্যায় ‘বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা’ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 18 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰৰ লগতে অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ অতি সহজ আৰু নিৰ্ভুলভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঘৰতে বহি সুন্দৰভাৱে বিজ্ঞানৰ অনুশীলন কৰিব পাৰে।
‘বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা’ নামৰ এই পাঠটিত নিষ্কাশন ব্যৱস্থা (Sewage), বৰ্জিত পানী পৰিষ্কাৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়া (Wastewater Treatment Plant), চেনিটেচন আৰু ৰোগ, আৰু আৱৰ্জনা হ্ৰাস কৰাৰ উপায় আদিৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিজ্ঞানৰ ভেটি সৱল কৰিবলৈ এই পাঠৰ মূল ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- নিষ্কাশন ব্যৱস্থা, পানী পৰিষ্কাৰকৰণ আৰু চেনিটেচনৰ গুৰুত্বৰ স্পষ্ট ধাৰণা আৰু বিশ্লেষণ।
- পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰতিটো চমু আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী নিৰ্দোষ সমাধান।
- পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু তাৰ সহজ উত্তৰ।
- নতুন আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ বহু-বিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) সম্পূৰ্ণ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল ভাষাত যুগুতোৱা উন্নত মানৰ বিজ্ঞানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বঢ়াবলৈ ব্যৱহাৰিক উদাহৰণৰ সহায়ত বুজোৱা সমাধান।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, step-by-step problem answers, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
বর্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
1. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ
(i) বর্জিত পানী হ’ল-
(a) বিশুদ্ধ পানী
(b) এবাৰ ব্যৱহৃত পানী
(c) ফটফটীয়া পানী
(d) পৃষ্ঠ জল
উত্তৰঃ (b) এবাৰ ব্যৱহৃত পানী
(ii) তলৰ কোনটো পানী শোধনৰ যান্ত্রিক পদ্ধতি?
(a) বর্জ্যদ্রব্য পৃথকীকৰণ
(b) বর্জ্যদ্ৰব্যৰ পচন
(c) নিবীৰ্জকৰণ
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (a) বর্জ্যদ্রব্য পৃথকীকৰণ
(iii) বর্জিত পানী শোধন কেন্দ্র তলিত জমা হোৱা দ্রব্যবিধ হ’ল-
(a) পুতি বা গেদ
(b) অধঃক্ষেপ
(c) পুতি-জল
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (a) পুতি বা গেদ
(iv) তলৰ কোনটোৱে পুতি-জলত থকা সর্বাধিক আৱৰ্জনা দূৰ কৰে?
(a) উলম্ব দণ্ডবোৰে
(b) বোকা-বালি কক্ষই
(c) বাতায়ন কক্ষই
(d) অৱক্ষেপণ টোকে (টেংকে)
উত্তৰঃ (d) অৱক্ষেপণ টোকে (টেংকে)
(v) বৰ্জিত পানীৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থাপনা নাথাকিলে কি হ’ব পাৰে?
(a) ৰোগ
(b) পানী যোগান ব্যৱস্থা প্ৰদূষিত
(c) জল-প্রদূষণময়ীস
(d) গোটেইবোৰ
উত্তৰঃ (d) গোটেইবোৰ
2. খালী ঠাই পূৰ কৰাঁ:
(i) পানীৰ বিশুদ্ধিকৰণ মানে হ’ল পানীৰ পৰা______.নির্মূলকৰণ।
(ii) ঘৰুৱা কাম-কাজৰ পৰা উৎপাদিত বৰ্জিত পানীক ______.বোলে।
(iii) শুকান_______. সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
(iv)______. ৰোগৰ বীজাণু পানীত থাকে। (কলেৰা/ধনুষ্টংকাৰ/কেন্সাৰ)
(v) পানী শোধনৰ_____.পৰ্যায়ত জৈৱ-অশুদ্ধি দূৰ কৰা হয়। (প্রথম/দ্বিতীয়/তৃতীয়)
উত্তৰঃ (i) অশুদ্ধি।
(ii) সংদোষক।
(iii) গেদ।
(iv) কলেৰা।
(v) তৃতীয়।
3. চমু উত্তৰ দিয়াঃ
(i) বর্জিত জল বুলিলে কি বুজা? ইয়াত কি কি থাকে?
উত্তৰঃ দৈনন্দিন কাম-কাজত ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত অশুদ্ধিৰে ভৰি পৰা আৰু পৰৱৰ্তী ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী হৈ পৰা পানীখিনিকেই বৰ্জিত জল বা বৰ্জিত পানী বুলি কোৱা হয়।
এই বৰ্জিত পানীত নানা ধৰণৰ অশুদ্ধি, যেনে— মল-মূত্ৰ, চাবোন, খাদ্যৰ পেলনীয়া অংশ, তেল, ৰাসায়নিক সাৰ, কীটনাশক, লেড, ক্ৰ’মিয়ামৰ দৰে বিষাক্ত ধাতু আৰু বেমাৰ সৃষ্টিকাৰী অণুজীৱ মিহলি হৈ থাকে।
(ii) বর্জিত পানী শোধনৰ পৰ্যায় তিনিটা কি কি?
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানী শোধন কৰাৰ প্ৰধান পৰ্যায় তিনিটা হ’ল— প্ৰাথমিক পৰ্যায়, দ্বিতীয় পৰ্যায় আৰু তৃতীয় পৰ্যায়ৰ পৰিশোধন।
(iii) বৰ্জিত পানী শোধনৰ প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয় পর্যায় দুটাৰ পাৰ্থক্য লিখাঁ।
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানী শোধনৰ প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল—
প্ৰাথমিক পৰ্যায়: এই পৰ্যায়ত প্ৰধানকৈ পানীত থকা অদ্ৰৱণীয় গোটা বস্তু আৰু গধুৰ অশুদ্ধিসমূহ আঁতৰোৱা হয়। ই মূলতঃ এটা যান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াত পানীখিনি থিয় দণ্ডযুক্ত জালনাৰ (bar screens) মাজেৰে পাৰ হ’বলৈ দি প্লাষ্টিকৰ বটল, কাগজ, কাপোৰ আদি আঁতৰোৱা হয়। তাৰ পিছত পানীখিনি এটা টেংকলৈ নি বোকা, বালি আৰু শিলগুটিসমূহ তলিত জমা হ’বলৈ দিয়া হয়।
দ্বিতীয় পৰ্যায়: এই পৰ্যায়ত পানীত মিহলি হৈ থকা জৈৱিক অশুদ্ধিসমূহ (যেনে— মল-মূত্ৰ, খাদ্যৰ অংশ, চাবোন আদি) শোধন কৰা হয়। ই এটা জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়া। ইয়াত বায়ু প্ৰৱাহিত কৰি বেক্টেৰিয়াৰ সহায়ত এই জৈৱ পদাৰ্থসমূহৰ পচন ঘটোৱা হয়।
(iv) শোধিত পানী কিদৰে পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ শোধন কৰাৰ পিছত পানীখিনি প্ৰায় অশুদ্ধিমুক্ত আৰু নিৰাপদ হৈ পৰে। এনে শোধিত পানী আমি কৃষিকাৰ্যত জলসিঞ্চনৰ বাবে, উদ্যোগৰ বিভিন্ন কামত, গাড়ী-মটৰ ধোৱা, বাগিচাত পানী দিয়া আৰু শৌচাগাৰত ফ্লাচ কৰা আদি কামত পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰোঁ।
(v) পৰিশোধন কেন্দ্ৰত উৎপাদিত পুতি বা গেদবোৰ কি কৰা হয়?
উত্তৰঃ পৰিশোধন কেন্দ্ৰত পানী শোধনৰ সময়ত তলিত জমা হোৱা গোটা পুতি বা গেদসমূহ (Sludge) পৃথকে সংগ্ৰহ কৰি শুকুওৱা হয় আৰু পিছত ইয়াক খেতিপথাৰত উৎকৃষ্ট জৈৱিক সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(vi) ৰাজহুৱা স্থান বা ঘৰতো বৰ্জিত পানীৰ কিয় সু-ব্যৱস্থাপনা কৰা দৰকাৰ?
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানীত অসংখ্য বিষাক্ত দ্ৰৱ্য আৰু ৰোগ সৃষ্টিকাৰী অণুজীৱ মিহলি হৈ থাকে। যদি এই পানী ঘৰত বা ৰাজহুৱা স্থানত য’তে ত’তে পেলাই দিয়া হয়, তেন্তে ই চাৰিওফালৰ পৰিৱেশ আৰু খোৱাপানীৰ উৎসসমূহ প্ৰদূষিত কৰিব। ইয়াৰ ফলত কলেৰা, টাইফয়ড আদি মাৰাত্মক ৰোগ বিয়পি পৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে পৰিৱেশ আৰু স্বাস্থ্যৰ সুৰক্ষাৰ বাবে বৰ্জিত পানীৰ সু-ব্যৱস্থাপনা অতি আৱশ্যক।
(vii) পানীৰ নিৰ্বীজকৰণত ব্যৱহৃত দুটা ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ পানীৰ নিৰ্বীজকৰণ (Disinfection) প্ৰক্ৰিয়াত ব্যৱহাৰ কৰা দুবিধ ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ নাম হ’ল— ক্ল’ৰিন (Chlorine) আৰু অ’জ’ন (Ozone)।
4. উত্তৰ দিয়া:
(i) বৰ্জিত পানীৰ উৎসবোৰ আলোচনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানীৰ প্ৰধান উৎসসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল—
ঘৰুৱা উৎস: ঘৰৰ পাকঘৰ, গা-ধোৱা ঘৰ আৰু শৌচাগাৰৰ পৰা ওলোৱা পানীত চাবোন, খাদ্যৰ অৱশিষ্ট, তেল আৰু মল-মূত্ৰ মিহলি হৈ ঘৰুৱা বৰ্জিত পানীৰ সৃষ্টি কৰে।
কৃষিক্ষেত্ৰ: কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহৃত পানী পথাৰৰ পৰা বৈ যাওঁতে তাত ৰাসায়নিক সাৰ, কীটনাশক আৰু তৃণনাশক ঔষধ মিহলি হৈ পানী দূষিত কৰে।
উদ্যোগ আৰু কাৰখানা: কল-কাৰখানাৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা পানীত লেড, ক্ৰ’মিয়ামৰ দৰে বিষাক্ত গধুৰ ধাতু আৰু বিভিন্ন ৰাসায়নিক দ্ৰৱ্য থাকে। ই বৰ্জিত পানীৰ এক প্ৰধান উৎস।
বৰষুণৰ পানী (Stormwater): বৰষুণৰ পানী ৰাস্তা, ঘৰৰ চাল বা মুকলি ঠায়েৰে বৈ যাওঁতে ধূলি-মাকতি, আৱৰ্জনা আৰু ৰাস্তাত পৰি থকা তেল আদি কঢ়িয়াই নি বৰ্জিত পানীত পৰিণত হয়। এনেদৰে অশুদ্ধিৰে ভৰা পানীক পুতি-জল (Sewage) বোলে।
(ii) নর্দমা ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে লিখাঁ।
উত্তৰঃ ঘৰ, কাৰখানা বা ৰাজহুৱা স্থানৰ পৰা ওলোৱা বৰ্জিত পানী বা পুতি-জল নিৰাপদভাৱে সংগ্ৰহ কৰি পানী শোধন কেন্দ্ৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়াৰ বাবে মাটিৰ তলেৰে বা কাষেৰে যি নলী বা সুৰংগৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়, তাকেই নৰ্দমা ব্যৱস্থা (Sewerage system) বোলে। এই বৰ্জিত পানীবোৰ য’তে ত’তে বৈ যাবলৈ দিলে পৰিৱেশ লেতেৰা হয় আৰু মহ-মাখিৰ সৃষ্টি হৈ কলেৰা, জণ্ডিচ আদি ৰোগ বিয়পিব পাৰে। সেয়েহে সুপৰিকল্পিত নৰ্দমা ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে এই আৱৰ্জনাসমূহ নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ নি শোধন কৰাটো স্বাস্থ্যসন্মত জীৱন-যাপনৰ বাবে অপৰিহাৰ্য।
(iii) পৰিশোধন কেন্দ্ৰত বৰ্জিত পানী কেনেদৰে শোধন কৰা হয় লিখা।
উত্তৰঃ পৰিশোধন কেন্দ্ৰত বৰ্জিত পানী ঘাইকৈ তিনিটা পৰ্যায়ত শোধন কৰা হয়:
১. প্ৰাথমিক পৰ্যায়ৰ পৰিশোধন: প্ৰথমে বৰ্জিত পানীখিনি থিয় দণ্ডযুক্ত জালনাৰ (Bar screens) মাজেদি পাৰ হ’বলৈ দিয়া হয়, য’ত প্লাষ্টিকৰ মোনা, বটল, কাপোৰ আদি ডাঙৰ আৱৰ্জনাসমূহ লাগি ধৰে। তাৰ পিছত পানীখিনি বোকা-বালি নিৰ্মূলকৰণ পুখুৰীলৈ নিয়া হয়, য’ত পানীৰ গতিবেগ কমাই দিয়াৰ ফলত বালি আৰু শিলগুটি তলিত জমা হয়। ইয়াৰ পিছত পানীখিনি এটা দ’ অৱক্ষেপণ টেংকত ৰখা হয়। ইয়াত মল-মূত্ৰৰ দৰে গধুৰ কণিকাবোৰ তলিত জমা হয় (যাক ‘গেদ’ বোলে) আৰু তেল বা গ্ৰীজৰ দৰে পাতল অশুদ্ধিবোৰ ওপৰত ওপঙে, যিবোৰ স্কিমাৰৰ (Skimmer) সহায়ত আঁতৰোৱা হয়। এই পানীখিনিক ‘ফটফটীয়া পানী’ (Clarified water) বোলে।
২. দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ পৰিশোধন: ফটফটীয়া পানীখিনিত এতিয়াও অণুজীৱ আৰু দ্ৰৱীভূত জৈৱিক অশুদ্ধি থাকি যায়। এই পানীখিনি এটা বায়ুমিশ্ৰণ কক্ষলৈ (Aeration tank) নি তাৰ মাজেৰে জোৰেৰে বায়ু প্ৰৱাহিত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বায়বীয় বেক্টেৰিয়াবোৰ সক্ৰিয় হৈ পানীত থকা জৈৱিক পদাৰ্থবোৰ খাই পচন ঘটায়। ইয়াৰ পিছত বেক্টেৰিয়াবোৰ তলিত জমা হ’বলৈ দিয়া হয় আৰু ওপৰৰ পৰিষ্কাৰ পানীখিনি পৃথক কৰা হয়।
৩. তৃতীয় পৰ্যায়ৰ শোধন: দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ পিছতো যদি পানীত নাইট্ৰ’জেন বা ফছফৰাছৰ দৰে ৰাসায়নিক দ্ৰৱ্য থাকে, তেন্তে তাক ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰে আঁতৰোৱা হয়। অৱশেষত, পানীত থাকি যোৱা ৰোগ সৃষ্টিকাৰী বেক্টেৰিয়াবোৰ ধ্বংস কৰিবলৈ ক্ল’ৰিন গেছ, অ’জ’ন বা অতি বেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ (UV) জৰিয়তে পানীখিনি নিৰ্বীজকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত এই শোধিত পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হয়।
(iv) বৰ্জিত পানীৰ পৰিমাণ হ্রাস কৰিবৰ বাবে কি কি ব্যৱস্থা ল’ব পাৰি লিখাঁ।
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানীৰ পৰিমাণ হ্ৰাস আৰু ইয়াৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে আমি ঘৰুৱা পৰ্যায়ত কিছুমান ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰোঁ:
মলশোধন টেংক (Septic Tank): যিবোৰ ঠাইত নৰ্দমা ব্যৱস্থা নাই, তাত ঘৰৰ শৌচাগাৰৰ পানী জমা কৰিবলৈ মাটিৰ তলত ছেপটিক টেংক নিৰ্মাণ কৰিব লাগে। ইয়াত থকা অবায়বীয় বেক্টেৰিয়াই মলৰ পচন ঘটায় আৰু অতিৰিক্ত পানীখিনি মাটিয়ে শুহি লয়।
জৈৱ গেছ প্ৰকল্প (Biogas plant): মানুহ আৰু জীৱ-জন্তুৰ মল-মূত্ৰসমূহ জৈৱ গেছ প্ৰকল্পলৈ পঠিয়াব পাৰি। তাত অণুজীৱই এই জৈৱ পদাৰ্থবোৰৰ ভাঙোন ঘটাই মিথেন গেছ (জৈৱ গেছ) উৎপন্ন কৰে, যিটো ইন্ধন বা বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
পচনকাৰী শৌচাগাৰ (Vermi-Composting Toilet): এই আধুনিক ব্যৱস্থাত কেঁচুৰ সহায়ত মানুহৰ মলৰ পচন ঘটি জৈৱিক সাৰলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ইয়াত পানীৰ ব্যৱহাৰ একেবাৰে কম হয়।
ইয়াৰোপৰি, পাকঘৰৰ পেলনীয়া তেল বা ৰাসায়নিক পদাৰ্থ পোনে পোনে নলাত নেপেলাই আৱৰ্জনাৰ ডাব্বাত পেলোৱা উচিত।
(v) বৰ্জিত পানীৰ পৰিকল্পিত ব্যৱস্থা অবিহনে হ’ব পৰা বিপদসমূহ আলোচনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ বৰ্জিত পানীৰ সু-পৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনা নহ’লে সমাজত বহুতো ভয়াবহ বিপদৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ঘৰ আৰু কাৰখানাৰ পৰা ওলোৱা বৰ্জিত পানীত বিষাক্ত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, মল-মূত্ৰ আৰু ৰোগৰ বীজাণু থাকে। এই পানী যদি মুকলিকৈ ৰাস্তা-ঘাট বা খাল-বিললৈ বৈ যাবলৈ দিয়া হয়, তেন্তে ই ভয়ংকৰ প্ৰদূষণৰ সৃষ্টি কৰিব। লেতেৰা পানী জমা হৈ থকা ঠাইত মহ-মাখিৰ বংশবৃদ্ধি হ’ব আৰু কলেৰা, জণ্ডিচ, ডিচেণ্ট্ৰিৰ দৰে মহামাৰী বিয়পি পৰিব। তদুপৰি, এই বিষাক্ত পানী নিগৰি গৈ মাটিৰ তলৰ পানী (ভূ-জল) দূষিত কৰিব, যাৰ ফলত খোৱাপানীৰ তীব্ৰ সংকট দেখা দিব আৰু কৃষিপথাৰৰো বিস্তৰ ক্ষতিসাধন হ’ব।
(vi) নর্দমা ব্যৱস্থা নথকা অঞ্চলত বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা কিদৰে কৰা হয় আলোচনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ যিবোৰ গাঁও বা ভিতৰুৱা অঞ্চলত সুপৰিকল্পিত নৰ্দমা ব্যৱস্থা নাই, তাত ঘৰুৱা বৰ্জিত পানীৰ ব্যৱস্থাপনা বিকল্প পদ্ধতিৰে কৰিব পাৰি।
ইয়াৰ বাবে ঘৰৰ পৰা নিৰ্দিষ্ট দূৰত্বত মাটিৰ তলত গাঁত খান্দি ‘চোকা পিট’ (Soak pit) বা নিগৰণী গাঁত তৈয়াৰ কৰিব লাগে। ঘৰৰ পাকঘৰ, গা-ধোৱা ঘৰ আৰু বাচন ধোৱা পানী নলাৰে নি এই গাঁতত পেলাব লাগে। গাঁতটোৰ তলত ইটাৰ টুকুৰা, শিলগুটি আৰু বালিৰ তৰপ দি থ’লে পানীখিনি স্বাভাৱিকভাৱে চেকা খাই লাহে লাহে মাটিলৈ নিগৰি যায়। ইয়াৰ ফলত পানী য’তে-ত’তে জমা হৈ নৰয় আৰু পৰিৱেশো পৰিষ্কাৰ হৈ থাকে। লগতে শৌচাগাৰৰ বাবে ‘ছেপটিক টেংক’ ব্যৱহাৰ কৰাটো আৱশ্যক।
