ষষ্ঠ শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ১৫ – পৃথিৱীৰ আবৰ্তন আৰু পৰিভ্ৰমণ – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | AJB
ষষ্ঠ শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ১৫ – পৃথিৱীৰ আবৰ্তন আৰু পৰিভ্ৰমণ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB)
ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) পাঠ্যক্ৰমৰ পঞ্চদশ অধ্যায় ‘পৃথিৱীৰ আবৰ্তন আৰু পৰিভ্ৰমণ’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয় (AJB) ৰ নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 6 Samaj Bigyan Chapter 15 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন, চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions), আৰু MCQ পুংখানুপুংখভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘পৃথিৱীৰ আবৰ্তন আৰু পৰিভ্ৰমণ’ নামৰ এই পাঠটিত পৃথিৱীৰ দুবিধ গতি, দিন-ৰাতি কেনেদৰে হয় আৰু ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণসমূহৰ বিষয়ে বিস্তাৰিতভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বিষয়বস্তু বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- পৃথিৱীৰ আবৰ্তন (Rotation) আৰু পৰিভ্ৰমণ (Revolution) গতিৰ সৰল আলোচনা।
- পাঠভিত্তিক অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নৰ নিৰ্দোষ আৰু মান্য উত্তৰ।
- দিন-ৰাতি আৰু ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ ভৌগোলিক কাৰণসমূহৰ সঠিক বিশ্লেষণ।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ (Additional Questions) লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 6 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- এই অধ্যায়ৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 6 সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 6 সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, ষষ্ঠ শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
পৃথিৱীৰ আৱৰ্তন আৰু পৰিভ্ৰমণ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১। আহ্নিক গতি কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীয়ে নিজৰ মেৰুদণ্ডক কেন্দ্ৰ কৰি পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ সম্পূৰ্ণ এপাক ঘূৰিবলৈ ২৪ ঘণ্টা সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়। পৃথিৱীৰ এই ঘূৰ্ণনকেই আহ্নিক গতি বা আৱৰ্তন গতি বুলি কোৱা হয়।
২। বার্ষিক গতি কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীয়ে এক নিৰ্দিষ্ট উপ-বৃত্তাকাৰ কক্ষপথেৰে সূৰ্যৰ চাৰিওদিশে এবছৰ সময়ত যি এপাক ঘূৰে, তাকেই বাৰ্ষিক গতি বোলা হয়।
৩ । অধিবর্ষ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ যিটো নিৰ্দিষ্ট বছৰত ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ২৮ দিনৰ পৰিৱৰ্তে ২৯ দিন থাকে অৰ্থাৎ বছৰটো ৩৬৬ দিনীয়া হয়, সেই বছৰটোকে অধিবৰ্ষ বা লিপ ইয়েৰ হিচাপে জনা যায়।
৪ । অপসূৰ কাক বোলে? ই কোন তাৰিখে সংঘটিত হয়?
উত্তৰঃ পৃথিৱীয়ে নিজৰ উপ-বৃত্তাকাৰ কক্ষপথেৰে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকোঁতে এটা সময়ত সূৰ্যৰ পৰা সৰ্বাধিক দূৰত্বত অৱস্থান কৰে। পৃথিৱীৰ এনে অৱস্থানকেই অপসূৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ৪ জুলাই তাৰিখে এই অপসূৰ অৱস্থান সংঘটিত হয়।
৫ । কর্কট সংক্রান্তি কাক বোলে? ই কোন তাৰিখে হয়?
উত্তৰঃ ২১ জুন তাৰিখে সূৰ্যৰ ৰশ্মি কৰ্কট ক্ৰান্তি ৰেখাৰ (২৩.৫° উত্তৰ অক্ষাংশ) ওপৰত সম্পূৰ্ণ লম্বভাৱে পৰেহি। সূৰ্যৰ এই অৱস্থানটোকেই কৰ্কট সংক্ৰান্তি বুলি আখ্যা দিয়া হয়। প্ৰতি বছৰে ২১ জুনৰ দিনা কৰ্কট সংক্ৰান্তি সংঘটিত হয়।
৬ । খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
(ক) পৃথিৱীৰ মেৰুদণ্ডডালে কক্ষতলৰ লগত ____ কোণ কৰি হালি থাকে।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ মেৰুদণ্ডডালে কক্ষতলৰ লগত ৬৬° ১/২ ডিগ্ৰী (৬৬.৫°) কোণ কৰি হালি থাকে।
(খ) ___ জানুৱাৰী মাহৰ তাৰিখে হোৱা সূৰ্যৰ অৱস্থানটোক____ বোলে।
উত্তৰঃ ৩ জানুৱাৰী তাৰিখে সূৰ্য আৰু পৃথিৱীৰ মাজৰ দূৰত্ব আটাইতকৈ কম হোৱা অৱস্থানটোক অনুসূৰ বোলে।
(গ) মহাবিষুৱ____ তাৰিখে সংঘটিত হয়।
উত্তৰঃ মহাবিষুৱ ২১ মাৰ্চ তাৰিখে সংঘটিত হয়।
(ঘ) মকৰ সংক্ৰান্তি ____ তাৰিখে হয়।
উত্তৰঃ মকৰ সংক্ৰান্তি ২১ ডিচেম্বৰ তাৰিখে হয়।
(ঙ) অপসূৰত ____ পৃথিৱী আৰু সূৰ্যৰ মাজৰ দূৰত্ব___ কিঃমিঃ হয়।
উত্তৰঃ অপসূৰ অৱস্থানত পৃথিৱী আৰু সূৰ্যৰ মাজৰ দূৰত্ব প্ৰায় ১৫ কোটি ২০ লাখ কিলোমিটাৰ হয়।
৭ । আহ্নিক গতিৰ ফলত কেনেদৰে দিন-ৰাতি হয় ছবি আঁকি বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীয়ে নিজৰ মেৰুদণ্ডত সদায় পশ্চিম দিশৰ পৰা পূব দিশলৈ ঘূৰি থাকে। এইদৰে ঘূৰি থাকোঁতে পৃথিৱীৰ যিটো ফাল সূৰ্যৰ সন্মুখত পৰে, তাত সূৰ্যৰ ৰশ্মি পৰি পোহৰ হয় আৰু সেই অংশত ‘দিন’ হয়। ঠিক একে সময়তে ইয়াৰ বিপৰীত ফালে সূৰ্যৰ পোহৰ নপৰাৰ ফলত আন্ধাৰ হৈ থাকে আৰু তাত ‘ৰাতি’ হয়। আহ্নিক গতিৰ বাবে কেনেকৈ দিন আৰু ৰাতিৰ সৃষ্টি হয়, তাক এটি সহজ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে বুজিব পাৰি:
ইয়াৰ বাবে এটা গোলক আৰু এডাল মমবাতি প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াত গোলকটোক পৃথিৱী আৰু মমডালক সূৰ্য হিচাপে ধৰি ল’ব লাগিব। এতিয়া গোলকটোৰ কিছু দূৰত সন্মুখভাগত মমবাতিডাল জ্বলাই থ’লে দেখা যাব যে গোলকটোৰ কেৱল সন্মুখৰ ফালেহে পোহৰ পৰিছে, আনহাতে পিছফালে আন্ধাৰ হৈ আছে। ইয়াত পোহৰ পৰা অংশটোক দিন আৰু আন্ধাৰ হৈ থকা অংশটোক ৰাতি বুলি ধৰিব পৰা যায়। এতিয়া সূৰ্যৰূপী মমবাতিডাল স্থিৰ অৱস্থাত ৰাখি গোলকটোক পৃথিৱীৰ দৰে লাহে লাহে ঘূৰালে দেখা যাব যে পোহৰ পৰি থকা অংশটো ক্ৰমান্বয়ে আন্ধাৰৰ দিশলৈ গৈছে আৰু আন্ধাৰ হৈ থকা অংশটো পোহৰলৈ আহিছে। অৰ্থাৎ দিনৰ ঠাইত ৰাতি আৰু ৰাতিৰ ঠাইত দিন হৈছে। এই পৰীক্ষাটোৰ পৰাই আহ্নিক গতিৰ ফলত দিন আৰু ৰাতি কেনেকৈ হয়, সেয়া সহজে প্ৰমাণিত হয়।
৮ । বার্ষিক গতিৰ ফলাফল লিখা।
উত্তৰঃ বাৰ্ষিক গতিৰ ফলত পৃথিৱীত মূলতঃ দিন-ৰাতিৰ দৈৰ্ঘ্যৰ তাৰতম্য আৰু ঋতু পৰিৱৰ্তন সংঘটিত হয়।
সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৰিভ্ৰমণ কৰি থকা অৱস্থাত পৃথিৱীৰ উত্তৰ মেৰু কেতিয়াবা সূৰ্যৰ ফালে হালি থাকে আৰু কেতিয়াবা দক্ষিণ মেৰু সূৰ্যৰ ফালে হালি থাকে। আমাৰ দেশ ভাৰতবৰ্ষ উত্তৰ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত এখন দেশ। ২১ মাৰ্চ তাৰিখে সূৰ্যৰ পোহৰ নিৰক্ষৰেখা বা বিষুৱ ৰেখাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ লম্বভাৱে পৰে। ইয়াৰ ফলত সেইদিনা পৃথিৱীৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ দুয়োটা গোলাৰ্ধতেই দিন আৰু ৰাতিৰ দৈৰ্ঘ্য সমান হয়। পৃথিৱীৰ এই বিশেষ অৱস্থানটোক মহাবিষুৱ বুলি কোৱা হয়।
ইয়াৰ পাছত পৃথিৱীয়ে নিজৰ কক্ষপথেৰে আগবাঢ়ি গৈ ২১ জুন তাৰিখে এনে এক স্থান পায়গৈ, য’ত সূৰ্যৰ ৰশ্মি কৰ্কট ক্ৰান্তি ৰেখাৰ ওপৰত পোণপোটীয়াকৈ পৰে। যিহেতু কৰ্কট ক্ৰান্তি উত্তৰ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত, সেয়েহে সেইদিনা উত্তৰ গোলাৰ্ধত দিন আটাইতকৈ দীঘল আৰু ৰাতি আটাইতকৈ চুটি হয়, আৰু তাত গ্ৰীষ্মকালৰ সূত্ৰপাত ঘটে। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ গোলাৰ্ধত দিন চুটি আৰু ৰাতি দীঘল হোৱাৰ লগতে শীতকাল আৰম্ভ হয়। মাৰ্চ মাহৰ পাছৰ পৰাই উত্তৰ মেৰু সূৰ্যৰ পিনে হালি যোৱাৰ বাবে মে’, জুন আৰু জুলাই মাহত আমি যথেষ্ট গৰম অনুভৱ কৰোঁ। ২১ জুনৰ এই বিশেষ অৱস্থানক কৰ্কট সংক্ৰান্তি বোলা হয়। ২১ জুনৰ পাছত পৃথিৱী পুনৰ আগবাঢ়ি গৈ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত এনে এক অৱস্থান পায়গৈ, য’ত ২১ মাৰ্চৰ দৰেই দুয়োটা গোলাৰ্ধত দিন আৰু ৰাতি সমান হয়। এই দিনটোক জলবিষুৱ বোলা হয়। ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পাছত পৃথিৱীৰ পৰিভ্ৰমণ অব্যাহত থকাৰ ফলত ২১ ডিচেম্বৰ তাৰিখে সূৰ্যৰ ৰশ্মি মকৰ ক্ৰান্তি ৰেখাৰ ওপৰত লম্বভাৱে পৰেহি। তেতিয়া দক্ষিণ গোলাৰ্ধত দিন দীঘল আৰু ৰাতি চুটি হয়, আনহাতে উত্তৰ গোলাৰ্ধত দিন চুটি আৰু ৰাতি দীঘল হয়, যাৰ ফলত আমাৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধত শীতকাল আৰম্ভ হয়।
এনেদৰেই বাৰ্ষিক গতিৰ ফলত পৃথিৱীত দিন আৰু ৰাতি চুটি-দীঘল হোৱাৰ সমান্তৰালভাৱে ঋতু পৰিৱৰ্তনো হৈ থাকে।
৯ । ঋতু কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ প্ৰধানকৈ ঋতু ছটা। সেইবোৰ হ’ল— গ্ৰীষ্ম, বৰ্ষা, শৰৎ, হেমন্ত, শীত আৰু বসন্ত।
