Class 7 Science Chapter 13 পোহৰ Solutions | AJB Assam
সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ১৩ – পোহৰ (Light) সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB Assam)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ ত্ৰয়োদশ অধ্যায় ‘পোহৰ’ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 13 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰৰ লগতে অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ অতি সহজ আৰু নিৰ্ভুলভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঘৰতে বহি সুন্দৰভাৱে বিজ্ঞানৰ অনুশীলন কৰিব পাৰে।
‘পোহৰ’ নামৰ এই পাঠটিত পোহৰৰ পোনপটীয়া গতি, প্ৰতিফলন, সমতল দাপোণৰ প্ৰতিবিম্ব, লেন্ছ আৰু দাপোণৰ ব্যৱহাৰ লগতে ইন্দ্ৰধনুৰ সৃষ্টি আদিৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিজ্ঞানৰ ভেটি সৱল কৰিবলৈ এই পাঠৰ মূল ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- পোহৰৰ প্ৰতিফলন, দাপোণ আৰু লেন্ছৰ ধাৰণা তথা পোহৰৰ বিভিন্ন ধৰ্মৰ স্পষ্ট বিশ্লেষণ।
- পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰতিটো চমু আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী নিৰ্দোষ সমাধান।
- পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু তাৰ সহজ উত্তৰ।
- নতুন আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ বহু-বিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) সম্পূৰ্ণ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল ভাষাত যুগুতোৱা উন্নত মানৰ বিজ্ঞানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বঢ়াবলৈ ব্যৱহাৰিক উদাহৰণৰ সহায়ত বুজোৱা সমাধান।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) Textbook Solutions & MCQs | AJB New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest AJB New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 নতুন বিজ্ঞান (Science) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, step-by-step problem answers, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Assam Jatiya Bidyalay (AJB) syllabus and new version of the book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
অসম জাতীয় বিদ্যালয়, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
পোহৰ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
1. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঁ:
(i) পোহৰে গতি কৰে-
(a) সৰলৰেখাত
(b) বক্ৰৰেখাত
(c) সবলৰেখাত আৰু বক্ৰৰেখাত
(d) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰঃ (a) সৰলৰেখাত
(ii) সমতল দাপোণৰ ক্ষেত্ৰত কোনটো অসত্য?
(a) প্রতিবিম্ব একে আকাৰৰ
(b) দাপোণৰ পৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰতিবিম্বৰ দূৰত্ব আৰু লক্ষ্যবস্তুৰ দূৰত্ব সমান
(c) প্রতিবিম্বৰ প্ৰকাৰ সৎ
(d) প্রতিবিম্ব থিয় আৰু লক্ষ্যবস্তুৰ সমান
উত্তৰঃ (c) প্রতিবিম্বৰ প্ৰকাৰ সৎ (কাৰণ সমতল দাপোণত অসৎ প্ৰতিবিম্বহে গঠিত হয়)
(iii) তলৰ কোনবিধ আলোকীয় সঁজুলিয়ে অসৎ আৰু ডাঙৰ প্রতিবিম্ব সৃষ্টি কৰিব পাৰে?
(a) সমতল দাপোণ
(b) উত্তল দাপোণ
(c) অৱতল দাপোণ
(d) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰঃ (c) অৱতল দাপোণ
(iv) আতছী কাচ আচলতে-
(a) অৱতল লেন্স
(b) উত্তল দাপোণ
(c) অৱতল দাপোণ
(d) উত্তল লেন্স
উত্তৰঃ (d) উত্তল লেন্স
(v) সূৰ্যৰ পোহৰত কেইটা ৰং থাকে?
(a) 3
(b) 7
(c) 4
(d) 1
উত্তৰঃ (b) 7
2. চমু উত্তৰ দিয়াঁ:
(i) পোহৰৰ প্ৰতিফলন কাক বোলে?
উত্তৰঃ পোহৰৰ ৰশ্মি গৈ কোনো নিমজ, মিহি বা উজ্জ্বল পৃষ্ঠত খুন্দা খাই পুনৰ একেটা মাধ্যমতে উভতি অহা পৰিঘটনাটোক পোহৰৰ প্ৰতিফলন বুলি জনা যায়।
(ii) পোহৰৰ প্ৰতিফলনৰ বাবে প্রতিবিম্ব গঠিত হোৱা তিনিবিধ আলোকীয় সঁজুলিৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ পোহৰৰ প্ৰতিফলনৰ জৰিয়তে প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰা তিনিবিধ সঁজুলি হ’ল— সমতল দাপোণ, উত্তল দাপোণ আৰু অৱতল দাপোণ।
(iii) পোহৰৰ প্ৰতিসৰণৰ বাবে প্রতিবিম্ব গঠিত হোৱা দুবিধ আলোকীয় সঁজুলিৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ পোহৰৰ প্ৰতিসৰণৰ জৰিয়তে প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰা দুবিধ সঁজুলি হ’ল— উত্তল লেন্স আৰু অৱতল লেন্স।
(iv) সৎ প্রতিবিম্ব কি?
উত্তৰঃ যি প্ৰতিবিম্ব এখন পৰ্দাত পেলাব বা ধৰিব পাৰি, তাক সৎ প্ৰতিবিম্ব বুলি কোৱা হয়। (যেনে- চিনেমাৰ পৰ্দাত পৰা ছবি)।
(v) অসৎ প্রতিবিম্ব কি?
উত্তৰঃ যি প্ৰতিবিম্ব পৰ্দাত ধৰিব নোৱাৰি, যাক কেৱল দাপোণ বা লেন্সৰ ভিতৰতহে দেখা পোৱা যায়, তেনে প্ৰতিবিম্বক অসৎ প্ৰতিবিম্ব বোলে।
(vi) পিনহ’ল কেমেৰাত কিয় ওলোটা প্রতিবিম্ব গঠিত হয়?
উত্তৰঃ পোহৰে সদায় সৰলৰেখাত গতি কৰে। সেয়েহে পিনহ’ল কেমেৰাৰ সৰু বিন্ধাটোৰে পোহৰ পাৰ হৈ যাওঁতে লক্ষ্যবস্তুৰ একেবাৰে ওপৰৰ পৰা অহা পোহৰৰ ৰশ্মি তললৈ আৰু একেবাৰে তলৰ পৰা অহা ৰশ্মি ওপৰলৈ যায়। ইয়াৰ ফলতেই পৰ্দাত এটা ওলোটা প্ৰতিবিম্বৰ সৃষ্টি হয়।
(vii) উত্তল দাপোণত কেনেকুৱা প্রতিবিম্ব গঠিত হয়?
উত্তৰঃ উত্তল দাপোণত সদায় লক্ষ্যবস্তুতকৈ সৰু, থিয় আৰু অসৎ প্ৰতিবিম্ব গঠিত হয়।
(viii) অবতল দাপোণত কেনেকুৱা প্রতিবিম্ব গঠিত হয়?
উত্তৰঃ অৱতল দাপোণত লক্ষ্যবস্তুৰ অৱস্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সৎ বা অসৎ, ওলোটা বা থিয় আৰু লক্ষ্যবস্তুতকৈ সৰু, ডাঙৰ বা সমান আকাৰৰ প্ৰতিবিম্ব গঠিত হ’ব পাৰে।
(ix) উত্তল দাপোণৰ এটা প্রধান ব্যৱহাৰ কি লিখাঁ।
উত্তৰঃ মটৰগাড়ী, স্কুটাৰ আদি যান-বাহনত পিছফালৰ বহল দৃশ্য সহজে চাবলৈ ‘ৰিয়েৰ ভিউ মিৰ’ৰ’ হিচাপে উত্তল দাপোণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(x) অবতল দাপোণৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰ কি লিখাঁ।
উত্তৰঃ দাঁতৰ চিকিৎসাত ডাক্তৰসকলে ৰোগীৰ দাঁতৰ বিবৰ্ধিত (ডাঙৰ) প্ৰতিবিম্ব চাবলৈ অৱতল দাপোণ ব্যৱহাৰ কৰে।
(xi) উত্তল লেন্সত কেনে ধৰণৰ প্ৰতিবিম্ব সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ উত্তল লেন্সত সাধাৰণতে সৎ আৰু ওলোটা প্ৰতিবিম্ব গঠিত হয়। কিন্তু লক্ষ্যবস্তুটো লেন্সৰ অতি ওচৰত ৰাখিলে ই অসৎ, থিয় আৰু ডাঙৰ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।
(xii) অবতল লেন্সত কেনে ধৰণৰ প্ৰতিবিম্ব গঠিত হয়?
উত্তৰঃ অৱতল লেন্সত সদায় অসৎ, থিয় আৰু লক্ষ্যবস্তুতকৈ সৰু প্ৰতিবিম্ব গঠিত হয়।
(xiii) উত্তল লেন্সৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে লিখাঁ।
উত্তৰঃ সৰু আখৰ বা ক্ষুদ্ৰ বস্তু ডাঙৰকৈ চাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আতছী কাচ (Magnifying glass) হিচাপে উত্তল লেন্স ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(xiv) অবতল লেন্সৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে লিখাঁ।
উত্তৰঃ মানুহৰ চকুৰ দূৰৈৰ বস্তু নেদেখা দোষ (মায়’পিয়া) দূৰ কৰিবলৈ পিন্ধা চশমাত অৱতল লেন্স ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
(xv) সূৰ্যৰ পোহৰত থকা ৰংকেইটাৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ সূৰ্যৰ পোহৰত থকা সাতোটা ৰং হ’ল— বেঙুনী, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, সুমথিৰা আৰু ৰঙা।
(xvi) বেঘনীসেহাসূৰ কি?
উত্তৰঃ সূৰ্যৰ বগা পোহৰত থকা সাতোটা ৰঙৰ (বেঙুনী, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, সুমথিৰা, ৰঙা) প্ৰথম আখৰকেইটা ক্ৰমান্বয়ে লগ লগাই সহজে মনত ৰাখিবলৈ সৃষ্টি কৰা শব্দটোৱেই হৈছে ‘বেঘনীসেহাসূৰ’ (ইংৰাজীত VIBGYOR)।
(xvii) বগা পোহৰ কি?
উত্তৰঃ যি পোহৰ সাতোটা ভিন্ন ৰঙৰ (বেঘনীসেহাসূৰ) সংমিশ্ৰণত সৃষ্টি হয়, তাক বগা পোহৰ বোলা হয়। সূৰ্যৰ পোহৰ বগা পোহৰৰ উত্তম উদাহৰণ।
(xviii) চকুৰ দৃষ্টি নিবদ্ধ মানে কি?
উত্তৰঃ আমাৰ চকুৱে দেখা যিকোনো এটা বস্তু হঠাতে আঁতৰাই নিয়াৰ পাছতো প্ৰায় 1/16
ছেকেণ্ড সময়লৈকে বস্তুটোৰ প্ৰতিবিম্ব আমাৰ চকুত বা মগজুত ৰৈ যায়। চকুৰ এই বিশেষ ধৰ্মটোকেই দৃষ্টি নিবদ্ধ বুলি কোৱা হয়।
(xix) ছবি আঁকা:
(a) উত্তল আৰু অবতল দাপোণৰ
(b) উত্তল আৰু অবতল লেন্সৰ
উত্তৰঃ a) উত্তল আৰু অবতল দাপোণৰ
b) উত্তল আৰু অবতল লেন্সৰ
(xx) বগা পোহৰৰ পৰা কেনেকৈ বৰ্ণালী পাব পাৰি?
উত্তৰঃ এটা কাঁচৰ প্ৰিজমৰ মাজেৰে বগা পোহৰ পাৰ হৈ যাবলৈ দিলে পোহৰখিনি বিচ্ছুৰিত হৈ সাতোটা ৰঙলৈ বিভক্ত হৈ পৰে। এই বিভক্ত পোহৰখিনি এখন বগা পৰ্দাত পেলালে তাত সাতোটা ৰঙৰ এখন ধুনীয়া পটি বা বৰ্ণালী দেখিবলৈ পোৱা যায়।
3. পোহৰে যে সৰলৰেখাত গতি কৰে, তাক এটা পৰীক্ষাৰ সহায়ত বর্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ পোহৰৰ সৰলৰৈখিক গতি প্ৰমাণ কৰিবলৈ আমি এডাল পোন প্লাষ্টিক বা ৰবৰৰ নলী আৰু এডাল মমবাতি ল’ব পাৰোঁ।
প্ৰথমে মমবাতিডাল জ্বলাই লৈ পোন নলীডালৰ এমুৰেদি মমবাতিৰ শিখাটো চাবলৈ চেষ্টা কৰিলে আমি পোহৰটো স্পষ্টকৈ দেখা পাম। এতিয়া নলীডালৰ মাজৰ অংশত সামান্য বেঁকা কৰি লৈ পুনৰ মমবাতিৰ শিখাটো চাবলৈ চেষ্টা কৰিলে পোহৰ দেখা পোৱা নাযায়। এই সহজ পৰীক্ষাটোৱে স্পষ্টভাৱে প্ৰমাণ কৰে যে পোহৰে সদায় সৰলৰেখাত গতি কৰে, আৰু সেইবাবেই বেঁকা নলীৰ মাজেৰে পোহৰ আমাৰ চকুত আহি পৰিব নোৱাৰে।
4. নিউটনৰ কাঁহী পৰীক্ষাটো বৰ্ণনা কৰাঁ।
উত্তৰঃ বগা পোহৰ যে সাতোটা ৰঙৰ সমষ্টি, তাক প্ৰমাণ কৰিবলৈ ছাৰ আইজাক নিউটনে এটা সঁজুলি নিৰ্মাণ কৰিছিল।
পৰীক্ষাটোৰ বাবে এখন ঘূৰণীয়া ডাঠ কাগজ বা কাৰ্ডব’ৰ্ডৰ কাঁহী লৈ তাক সমান সাতটা বৃত্তকলাত ভগোৱা হ’ল। এই ভাগকেইটাত ক্ৰমান্বয়ে বগা পোহৰৰ সাতোটা ৰং (বেঙুনী, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, সুমথিৰা, ৰঙা) বোলাই দিয়া হ’ল। এতিয়া কাঁহীখনৰ কেন্দ্ৰত এডাল শলা সুমুৱাই দি তাক লাটুম এটাৰ দৰে তীব্ৰ বেগত ঘূৰাবলৈ দিলে আটাইকেইটা ৰং আমাৰ চকুত মিলি যোৱা যেন লাগে আৰু কাঁহীখন বগা ৰঙৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই সঁজুলিবিধকেই ‘নিউটনৰ কাঁহী’ বোলা হয় আৰু ই প্ৰমাণ কৰে যে সাতোটা ৰং মিলি বগা পোহৰৰ সৃষ্টি হয়।
