অষ্টম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – পদাৰ্থ: ধাতু আৰু অধাতু – সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
অষ্টম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – পদাৰ্থ: ধাতু আৰু অধাতু সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – SVN)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ চতুৰ্থ অধ্যায় ‘পদাৰ্থ: ধাতু আৰু অধাতু’ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ এটি পাঠ। শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Science Chapter 4 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু MCQ (বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন) সমূহৰ পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘পদাৰ্থ: ধাতু আৰু অধাতু’ নামৰ এই পাঠটিত ধাতু আৰু অধাতুৰ ভৌতিক আৰু ৰাসায়নিক ধৰ্ম, অক্সিজেন, পানী আৰু এচিডৰ সৈতে ইহঁতৰ বিক্ৰিয়া, আৰু দৈনন্দিন জীৱনত ইহঁতৰ বিভিন্ন ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বিস্তাৰিতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল বৈজ্ঞানিক ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- ধাতু আৰু অধাতুৰ ভৌতিক আৰু ৰাসায়নিক ধৰ্মৰ বিস্তাৰিত পৰিচয় আৰু বৈজ্ঞানিক বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া, প্ৰতিস্থাপন বিক্ৰিয়া আৰু ধাতু-অধাতুৰ ব্যৱহাৰ আদিৰ দৰে ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্ন আৰু অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, অষ্টম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
পদার্থঃ ধাতু আৰু অধাতু
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । তলৰ কোনবোৰ উক্তি শুদ্ধ আৰু কোনবোৰ অশুদ্ধ বাছি উলিওৱা।
(ক) অধাতুবোৰ তাপ আৰু বিদ্যুতৰ সুপৰিবাহী।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(খ) ফছফৰাছ এবিধ ধাতু।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(গ) লো নমনীয় আৰু ঘাত সহনীয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(ঘ) কয়লাৰ টুকুৰাত হাতুৰীৰে কোবালে চেপেটা হৈ যাব।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(ঙ) পাৰা এবিধ ধাতু।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(চ) ছ’ডিয়াম ধাতু যথেষ্ট টান।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
২। খালী ঠাই পূৰ কৰা।
(ক) ধাতুবোৰক কোবালে ইহঁতে ধ্বনিৰ সৃষ্টি কৰে বাবে ইহঁতক _____ বুলি কোৱা হয়।
উত্তৰঃ সনাদ।
(খ) ধাতুবে পানীৰ লগত বিক্রিয়া কৰি _____ গেছ উৎপন্ন কৰে।
উত্তৰঃ হাইড্ৰ’জেন।
(গ) জিংক লোতকৈ _____ সক্রিয়।
উত্তৰঃ অধিক।
(ঘ) কোঠালি উষ্ণতাত জুলীয়া অৱস্থাত পোৱা একমাত্র ধাতুটোৰ নাম হ’ল _____।
উত্তৰঃ পাৰা।
৩ । কাৰণ দর্শোবা
(ক) ছডিয়াম আৰু পটেছিয়ামক কিয় কেৰাচিনত ডুবাই ৰখা হয়?
উত্তৰঃ ছ’ডিয়াম আৰু পটেছিয়াম হৈছে অত্যন্ত সক্ৰিয় প্ৰকৃতিৰ ধাতু। বায়ুৰ অক্সিজেন আৰু পানীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে ইহঁতে অতি দ্ৰুতভাৱে বিক্ৰিয়া কৰে, যাৰ ফলত যথেষ্ট পৰিমাণৰ তাপশক্তিৰ সৃষ্টি হয়। এনে দুৰ্ঘটনা ৰোধ কৰিবলৈকে এই দুয়োবিধ ধাতুক কেৰাচিন তেলৰ মাজত ডুবাই সুৰক্ষিত কৰি ৰখা হয়।
(খ) খাদ্য সামগ্ৰী মেৰিয়াবলৈ এলুমিনিয়ামৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় কিয়?
উত্তৰঃ খোৱা বস্তু মেৰিয়াই ৰাখিবলৈ সাধাৰণতে এলুমিনিয়ামৰ পাতল পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কাৰণ এইবিধ ধাতুক হাতুৰীৰে পিটি একেবাৰে পাতল আৱৰণৰ ৰূপ দিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত খাদ্যবস্তু আৱৰি ৰখাত সুবিধা হয়। তদুপৰি, ই দেখিবলৈয়ো উজ্জ্বল আৰু ইয়াৰ আৱৰণৰ ভিতৰত খাদ্য সামগ্ৰীসমূহ বহু সময়লৈকে নষ্ট নোহোৱাকৈ সতেজ হৈ থাকে।
(গ) তামে জিংকক ইয়াৰ লবণ দ্ৰৱৰ পৰা অপসাৰিত কৰিব নোৱাৰে কিয়?
উত্তৰঃ জিংকৰ লৱণ দ্ৰৱৰ পৰা তামে জিংকক আঁতৰাব নোৱাৰে, কাৰণ ৰাসায়নিক সক্ৰিয়তাৰ দিশৰ পৰা জিংকতকৈ তামৰ স্থান তলত (কম সক্ৰিয়)। বিজ্ঞানৰ নিয়ম অনুসৰি, তুলনামূলকভাৱে কম সক্ৰিয় ধাতু এটাই তাতকৈ বেছি সক্ৰিয় ধাতু এটাক তাৰ লৱণ দ্ৰৱৰ পৰা কেতিয়াও অপসাৰিত কৰিব নোৱাৰে।
(ঘ) ফছফৰাছক কিয় পানীত ডুবাই ৰখা হয়?
উত্তৰঃ ফছফৰাছ হৈছে অত্যন্ত সক্ৰিয় গুণসম্পন্ন এবিধ অধাতু। মুকলি বায়ুৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ লগে লগেই ই আপোনা-আপুনি জ্বলি উঠিব পাৰে। সেয়েহে বায়ুৰ পৰা ইয়াক আঁতৰাই ৰাখিবলৈ ফছফৰাছক সদায় পানীৰ তলত ডুবাই ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
৪ । কি ঘটিব যেতিয়া –
(ক) এটি কাঁচৰ গিলাছত অলপ পানী লৈ তাত ছডিয়ামৰ সৰু টুকুৰা এটা যোগ কৰা হয়।
উত্তৰঃ যিহেতু ছ’ডিয়াম এবিধ বৰ সক্ৰিয় ধাতু, সেয়েহে এটা কাঁচৰ গিলাচত অলপ পানী লৈ তাত ছ’ডিয়ামৰ এটা সৰু টুকুৰা পেলাই দিলে ই পানীৰ সৈতে খুব তীব্ৰভাৱে ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিব। এই প্ৰক্ৰিয়াটোত অত্যাধিক পৰিমাণৰ তাপশক্তি নিৰ্গত হ’ব।
(খ) কপাৰ ছালফেটৰ দ্রবত লোৰ গজাল ৰখা হয়।
উত্তৰঃ কপাৰ ছালফেটৰ দ্ৰৱণত লোৰ গজাল এটা জুবুৰিয়াই থ’লে, অধিক সক্ৰিয় লোৱে (Fe) কপাৰ ছালফেটৰ পৰা তামখিনিক (Cu) অপসাৰণ কৰিব। ইয়াৰ ফলশ্ৰুতিস্বৰূপে নতুনকৈ ফেৰাছ ছালফেট (FeSO4) আৰু তাম উৎপন্ন হ’ব। এই বিক্ৰিয়াৰ বাবেই দ্ৰৱণটোৰ প্ৰাথমিক নীলা ৰংটো ক্ৰমান্বয়ে অন্তৰ্ধান হ’ব আৰু পাত্ৰটোৰ তলিত তামৰ ৰঙচুৱা গুড়ি অধঃক্ষিপ্ত হ’ব। নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ফেৰাছ ছালফেটৰ ৰং পাতল সেউজীয়া হোৱা হেতুকে সমগ্ৰ দ্ৰৱটোৱেই ঈষৎ সেউজীয়া বৰণ ধাৰণ কৰিব। তলত এই ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াটো দেখুওৱা হ’ল:
(নীলা) → (ঈষৎ সেউজীয়া) + (ৰঙা)
(গ) এলুমিনিয়ামৰ পাত এটুকুৰাৰ ওপৰত লঘু হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এছিড ঢলা হয়।
উত্তৰঃএটুকুৰা এলুমিনিয়ামৰ পাতৰ ওপৰত লঘু হাইড্ৰ’ক্ল’ৰিক এছিড প্ৰয়োগ কৰিলে, এছিডবিধৰ সৈতে এলুমিনিয়াম ধাতুৰ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া ঘটিব। ইয়াৰ ফলত এলুমিনিয়ামৰ লৱণ সৃষ্টি হ’ব আৰু লগতে হাইড্ৰ’জেন গেছ নিৰ্গত হ’ব।
(ঘ) কপাৰ ছালফেটৰ দ্ৰৱত জিংক টুকুৰা ৰখা হয়।
উত্তৰঃ যিহেতু তাম বা কপাৰতকৈ (Cu) জিংক (Zn) অধিক সক্ৰিয় ধাতু, সেয়েহে কপাৰ ছালফেটৰ দ্ৰৱণত জিংকৰ টুকুৰা এটা পেলাই দিলে জিংকে দ্ৰৱটোৰ পৰা তামখিনিক স্থানচ্যুত কৰিব। এই প্ৰক্ৰিয়াটোৰ ফলত দ্ৰৱটোত জিংক ছালফেট (ZnSO4) আৰু তাম উৎপন্ন হ’ব।
৫। স্তম্ভ ‘ক’ত থকা পদার্থসমূহক স্তম্ভ ‘খ’ত থকা সিহঁতৰ ব্যৱহাৰৰ লগত মিলোৱা।
|
‘ক’ |
‘খ’ |
|
(ক) অক্সিজেন (খ) ৰূপ (গ) লো (ঘ) নাইট্র ‘জেন (ঙ) তাম (চ) এলুমিনিয়াম (ছ) ফছফৰাছ |
(ক) সাৰ (খ) আতচবাজি (গ) জুইশলা (ঘ) অলংকাৰ (ঙ) যন্ত্রপাতি (চ) ৰকেটৰ ইন্ধন (ছ) মুদ্রা |
উত্তৰঃ
|
‘ক’ |
‘খ’ |
|
(ক) অক্সিজেন (খ) ৰূপ (গ) লো (ঘ) নাইট্র’জেন (ঙ) তাম (চ) এলুমিনিয়াম (ছ) ফছফৰাছ |
(চ) ৰকেটৰ ইন্ধন (ছ) মুদ্রা (ঙ) যন্ত্রপাতি (ক) সাৰ (ঘ) অলংকাৰ (খ) আতচবাজি (গ) জুইশলা |
৭। ধাতুসমূহক জোৰকৈ পিটিলে ইহঁত একোছটা পাতলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়। এই ধর্মটোক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ ধাতুসমূহক জোৰকৈ পিটিলে ইহঁত একোছটা পাতলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়।ধাতুৰ এই ধৰ্মটোক ঘাতসহনীয়তা বোলে।
৮। তলৰ কোনটো পদাৰ্থক পাতল পাতৰ আকাৰলৈ পিটিব পাৰি?
(ক) গন্ধক,
(খ) এলুমিনিয়াম
(গ) ফছফৰাছ
(ঘ) নাইট্র ‘জেন
উত্তৰঃ (খ) এলুমিনিয়াম।
৯। তলৰ কোনটো পদাৰ্থক কেৰাচিনত ডুবাই ৰখা হয়?
(ক) লো
(খ) ছ’ডিয়াম,
(গ) এলুমিনিয়াম
(ঘ) গন্ধক
উত্তৰঃ (খ) ছ’ডিয়াম।
