Class 7 Social Science Chapter 1 পৃথিবীৰ অন্তৰ্ভাগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন Solutions | ASSEB Assam | Assamese Medium
সপ্তম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান (সমাজ বিচিত্ৰা) অধ্যায় ১ – পৃথিবীৰ অন্তৰ্ভাগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (ASSEB / SEBA Assam – Assamese Medium)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান (Social Science) পাঠ্যক্ৰমৰ ‘সমাজ বিচিত্ৰা’ৰ প্ৰথম অধ্যায় ‘পৃথিবীৰ অন্তৰ্ভাগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন’ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। আগন্তুক পৰীক্ষাৰ বাবে নতুন ASSEB (Assam State School Education Board) পাঠ্যক্ৰম আৰু নৱ্য শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Social Science Chapter 1 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), ভৌগোলিক কাৰণ দৰ্শোৱা প্ৰশ্ন, অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু MCQ-ৰ পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘পৃথিবীৰ অন্তৰ্ভাগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন’ নামৰ এই পাঠটিত পৃথিৱীৰ ভিতৰৰ গঠন, শিলাৰ প্ৰকাৰ, ভূমিকম্প, আগ্নেয়গিৰি আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰা কাৰকসমূহৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ভাৱ আৰু তাৎপৰ্য বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- পৃথিৱীৰ অন্তৰ্ভাগৰ গঠন আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণসমূহৰ বিস্তৃত পৰিচয় আৰু বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- ভৌগোলিক কাৰণ দৰ্শোৱা আৰু ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া ASSEB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQ-ৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 Social Science (সমাজ বিচিত্ৰা) Textbook Solutions & MCQs | ASSEB New Syllabus
New Updated Version of Social Science!
According to Latest ASSEB/SEBA New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Social Science (সমাজ বিচিত্ৰা) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest ASSEB syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
New Updated Version of Social Science!
According to Latest ASSEB/SEBA New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Social Science (সমাজ বিচিত্ৰা) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest ASSEB syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
SCERT, অসম — সপ্তম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
পৃথিৱীৰ অন্তৰ্ভাগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
অনুশীলনী-১
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-
(ক) ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন মানে কি?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ গঠন, ৰূপ আৰু গুণাগুণৰ যি সলনি ঘটে, তাকেই সাধাৰণতে ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন বুলি কোৱা হয়।
(খ) ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তনৰ কাৰককেইটা কি কি?
উত্তৰঃ ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰা কাৰক দুবিধ হৈছে- আভ্যন্তৰীণ কাৰক আৰু বাহ্যিক কাৰক।
(গ) পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰভাগৰ উত্তাপ কিমান?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ একেবাৰে কেন্দ্ৰ অংশৰ উষ্ণতা ৬০০০° চেলচিয়াছতকৈও অধিক।
(ঘ) ছিমা (SiMa) শব্দটো ক’ৰ পৰা আহিছে?
উত্তৰঃ ‘SiMa’ (ছিমা) শব্দটোত থকা ‘Si’ অংশই ছিলিকন (Silicon) আৰু ‘Ma’ অংশই মেগনেছিয়াম (Magnesium) ক সূচাইছে।
২। পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ পৰা কেন্দ্ৰলৈ কেইটা স্তৰ আছে ছবিৰ সহায়ত বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰা পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰলৈকে প্ৰধানকৈ তিনিটা তৰপ বা স্তৰ পোৱা যায়। এই স্তৰসমূহ হ’ল- (ক) ভূত্বক, (খ) গুৰুমণ্ডল আৰু (গ) কেন্দ্রমণ্ডল।
(ক) ভূত্বক: পৃথিৱীৰ একেবাৰে বাহিৰৰ টান তৰপটোৱেই হ’ল ভূত্বক। পাহাৰ-পৰ্বত, সমভূমি, মালভূমিৰ লগতে সাগৰ-মহাসাগৰ আদি সকলোবোৰ ইয়াৰ ওপৰতেই অৱস্থিত। বায়ুমণ্ডলে এই স্তৰটোক আৱৰি ৰাখিছে। ইয়াৰ গভীৰতা গড়ে প্ৰায় ২০ কিলোমিটাৰ। কঠিন শিলাৰে গঠিত এই স্তৰটোত এলুমিনিয়াম আৰু ছিলিকনৰ মাত্ৰা বেছি হোৱা বাবে ইয়াক ‘ছিয়াল’ (Sial) স্তৰ বুলিও জনা যায়। ‘Sial’ শব্দটোৰ ‘Si’ য়ে ছিলিকন আৰু ‘Al’ য়ে এলুমিনিয়ামক বুজায়।
(খ) গুৰুমণ্ডল: ভূত্বকৰ ঠিক তলৰ পৰা প্ৰায় ২৯০০ কিলোমিটাৰ গভীৰলৈকে থকা তৰপটো হ’ল গুৰুমণ্ডল বা প্ৰবাৰ স্তৰ। ভূত্বকৰ সৈতে এই স্তৰটোক যিটো অংশই পৃথক কৰিছে, তাক ম’হ’ৰভিচিক বিচ্ছিন্নতা বা চমুকৈ ম’হ’ বোলা হয়। ভূত্বকৰ তুলনাত এই তৰপৰ উষ্ণতা বহুত বেছি, যাৰ বাবে ইয়াৰ পদাৰ্থসমূহ গলি যোৱা অৱস্থাত থাকে। ভূত্বকৰ প্ৰবল চাপৰ বাবে এই গলিত পদাৰ্থসমূহে বাহিৰলৈ নিৰ্গত হ’ব নোৱাৰি একপ্ৰকাৰৰ ঊৰ্ধ্বমুখী প্ৰবাহৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত পৃথিৱীখন অস্থিৰ হৈ পৰে। ছিলিকন আৰু মেগনেছিয়ামৰ প্ৰাচুৰ্যৰ বাবে এই স্তৰটোক ছিমা (SiMa) স্তৰ বুলিও কোৱা হয়।
(গ) কেন্দ্রমণ্ডল: গুৰুমণ্ডলৰ শেষৰ অংশৰ পৰা পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰলৈকে বিস্তৃত হৈ থকা তৰপটোৱেই হ’ল কেন্দ্রমণ্ডল। এই তৰপটোৰ গভীৰতা প্ৰায় ৩,৪৮৬ কিলোমিটাৰ। নিকেল আৰু লোৰে গঠিত হোৱা বাবে ইয়াক নিফে (NiFe) স্তৰ বুলি কোৱা হয়, য’ত ‘Ni’ মানে নিকেল আৰু ‘Fe’ মানে লো (Ferrum)। কেন্দ্রমণ্ডলৰ বাহিৰৰ যিটো অংশ তৰল পদাৰ্থৰে আৱৰি আছে, তাক বহিঃকেন্দ্রমণ্ডল আৰু পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰভাগক আগুৰি থকা অংশটোক অন্তঃকেন্দ্রমণ্ডল বুলি কোৱা হয়।
[INSERT RELATED IMAGE]
অন্তঃকেন্দ্রমণ্ডল
বহিঃকেন্দ্রমণ্ডল
গুৰুমণ্ডল
ভূত্বক
চিত্ৰ: পৃথিৱীৰ অন্তৰ্ভাগৰ স্তৰবোৰ
৩। পৃথিৱীৰ আভ্যন্তৰীণ কাৰক বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ভূ-গৰ্ভত ক্ৰিয়াশীল যিসমূহ প্ৰক্ৰিয়া বা শক্তিৰ প্ৰভাৱত পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে, তেনে কাৰকবোৰক আভ্যন্তৰীণ কাৰক বুলি জনা যায়। ইয়াৰ প্ৰধান উদাহৰণ হ’ল- ভূমিকম্প আৰু আগ্নেয়গিৰি।
৪। ভূমিকম্প কি? ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰ আৰু উপকেন্দ্র কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ কঠিন আৱৰণ অৰ্থাৎ ভূত্বক প্ৰধানকৈ সাতখন বৃহৎ ফলকত ভাগ হৈ আছে। এই ফলকসমূহ ভূ-গৰ্ভৰ উত্তপ্ত আৰু অৰ্ধগলিত মেগমাৰ স্তৰ এটাৰ ওপৰত ভাঁহি থাকে। যেতিয়া এই ফলকসমূহে গতি কৰে বা লৰচৰ কৰে, তেতিয়া ভূ-পৃষ্ঠত এক কঁপনিৰ সৃষ্টি হয়। এই কঁপনি বা জোকাৰণিকে ভূমিকম্প বুলি কোৱা হয়।
ভূত্বকৰ যিটো স্থানত ভূমিকম্পৰ সূত্ৰপাত ঘটে, সেই স্থানক ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰ বোলা হয়, যিটো ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰা কিছু তলত অৱস্থান কৰে। আনহাতে, ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰৰ ঠিক ওপৰত অৱস্থিত ভূ-পৃষ্ঠৰ স্থানটোক ভূমিকম্পৰ উপকেন্দ্ৰ বা অভিকেন্দ্ৰ হিচাপে জনা যায়।
৫। আগ্নেয়গিৰি উদগীৰণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ভূ-আন্দোলনৰ প্ৰভাৱত কেতিয়াবা পৃথিৱীৰ অন্তৰ্ভাগৰ পৰা উত্তপ্ত তৰল পদাৰ্থ, ছাই, ধোঁৱা, বাষ্প আদি ভূত্বকৰ কোনো ফাট বা ছিদ্ৰৰে তীব্ৰ বেগেৰে নিৰ্গত হৈ চাৰিওফালে বিস্তাৰিত হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াটোকে আগ্নেয়গিৰি উদগীৰণ বোলা হয়।
অনুশীলনী-২
১। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-
(ক) বাহ্যিক শক্তিৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ বাহ্যিক শক্তিৰ দুবিধ উদাহৰণ হৈছে- সূৰ্যৰ ৰশ্মি (ৰ’দ) আৰু বৰষুণ।
(খ) ক্ষয় কাৰ্য কেইপ্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
উত্তৰঃ ক্ষয় কাৰ্য প্ৰধানকৈ দুই প্ৰকাৰৰ- বিচূর্ণীভৱন আৰু ক্ষয়ীভৱন।
(গ) অৱক্ষেপণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ পৰিবহণ কাৰ্যৰ জৰিয়তে ক্ষয়প্ৰাপ্ত পদাৰ্থসমূহ কঢ়িয়াই নি কোনো নিম্ন বা দ অঞ্চলত জমা কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোকে অৱক্ষেপণ বুলি কোৱা হয়।
(ঘ) বালিয়াৰি কেই প্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
উত্তৰঃ বালিয়াৰিক প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। সেয়া হ’ল-
অণুদৈৰ্ঘ্য বালিয়াৰি
অণুপ্ৰস্থ বালিয়াৰি
২। সৌৰশক্তিয়ে কিদৰে ক্ষয়জাত পৰ্বতৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে?
উত্তৰঃ ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন ঘটোৱা কাৰকসমূহৰ ভিতৰত সূৰ্যৰ ৰশ্মি অন্যতম। এখন ঠাইৰ জলবায়ু আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰকৃতি সূৰ্যৰ ৰশ্মিয়েই নিৰ্ধাৰণ কৰে। পৰ্বতৰ যিবোৰ ঢাল সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থাকে, সেইবোৰে অধিক পৰিমাণে তাপ লাভ কৰে। বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি সূৰ্যৰ প্ৰখৰ তাপ পোৱাৰ ফলত এই ঢালবোৰৰ শিলাস্তৰত ফাটৰ সৃষ্টি হয়। এনেদৰে ক্ৰমাগতভাৱে ফাটি গৈ ভাঙি-ছিঙি যোৱাৰ ফলত দিন বাগৰাৰ লগে লগে কোনো উচ্চভূমি ক্ষয়জাত পৰ্বতলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব পাৰে। গতিকে ক্ষয়জাত পৰ্বতবোৰ মূলত এনে ক্ষয়কাৰী প্ৰক্ৰিয়াৰে সৃষ্টি।
৩। হিমবাহৰ সৃষ্টি কেনেকৈ হয়?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ দুই মেৰু অঞ্চল আৰু অতি ওখ পৰ্বতবোৰত জমা হৈ থকা বৰফৰ স্তুপ যেতিয়া নদীৰ দৰে তললৈ প্ৰবাহিত হয়, তেতিয়াই তাক হিমবাহ বা বৰফৰ নদী বুলি জনা যায়।
পৃথিৱীৰ মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তি আৰু স্তুপীকৃত বৰফৰ ওপৰৰ স্তৰৰ প্ৰবল চাপৰ ফলতেই সাধাৰণতে বৰফবোৰ তলৰ ফালে গতি কৰে। এনেদৰে তললৈ নামি আহোঁতে হিমবাহে নিজৰ দুয়োকাষৰ পৰা মাটি, বালি, শিল আদিও কঢ়িয়াই লৈ আহে। অৱশেষত হিমবাহটো যি স্থানত গলি যায়, তাত এই সকলোবোৰ পদাৰ্থ জমা হয়।
৪। সাগৰৰ ঢৌৱে কেনেকৈ উপকূল ভূমিৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰে?
উত্তৰঃ নিৰন্তৰভাৱে ক্ৰিয়া কৰি থকা সাগৰীয় ঢৌৱে উপকূলীয় অঞ্চলৰ ৰূপৰ যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন ঘটায়। এই ঢৌৰ ক্ৰিয়াৰ বাবেই সাগৰ আৰু মহাসাগৰৰ উপকূলত কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ অৱয়ব গঢ় লৈ উঠে। ইয়াৰে কিছুমান অৱয়ব ক্ষয়কাৰ্যৰ ফলত সৃষ্টি হোৱাৰ বিপৰীতে আন কিছুমান অৱক্ষেপণ কাৰ্যৰ দ্বাৰা গঠিত হয়। বোৱতী পানী, বতাহ বা হিমবাহৰ দৰে কাৰকবোৰতকৈ সাগৰীয় ঢৌ আৰু সোঁতে উপকূলীয় ভূ-ভাগৰ আটাইতকৈ দ্ৰুত আৰু চকুত লগা পৰিৱৰ্তন সাধন কৰে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Chapter Completion Task)
A. 20 Multiple Choice Questions (MCQs) with Answers
1. পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰভাগৰ উত্তাপ কিমান?
(A) ৩০০০° ছেলচিয়াছতকৈ বেছি
(B) ৪০০০° ছেলচিয়াছতকৈ বেছি
(C) ৫০০০° ছেলচিয়াছতকৈ বেছি
(D) ৬০০০° ছেলচিয়াছতকৈ বেছি
Answer: (D) ৬০০০° ছেলচিয়াছতকৈ বেছি
2. পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ পৰা কেন্দ্ৰলৈ কেইটা স্তৰ আছে?
(A) দুটা
(B) তিনিটা
(C) চাৰিটা
(D) পাঁচটা
Answer: (B) তিনিটা
3. ভূত্বকৰ গভীৰতা গড়ে প্ৰায় কিমান?
(A) ১০ কিঃমিঃ
(B) ২০ কিঃমিঃ
(C) ৩০ কিঃমিঃ
(D) ৪০ কিঃমিঃ
Answer: (B) ২০ কিঃমিঃ
4. ছিয়াল (Sial) স্তৰটো প্ৰধানকৈ কিহেৰে গঠিত?
(A) ছিলিকন আৰু মেগনেছিয়াম
(B) লো আৰু নিকেল
(C) ছিলিকন আৰু এলুমিনিয়াম
(D) এলুমিনিয়াম আৰু মেগনেছিয়াম
Answer: (C) ছিলিকন আৰু এলুমিনিয়াম
5. ভূত্বক আৰু গুৰুমণ্ডলক পৃথক কৰা অংশটোক কি বোলা হয়?
(A) ম’হ’
(B) ছিয়াল
(C) ছিমা
(D) নিফে
Answer: (A) ম’হ’
6. গুৰুমণ্ডল স্তৰটো কিমান গভীৰতালৈ বিস্তৃত?
(A) ১৯০০ কিঃমিঃ
(B) ২০০০ কিঃমিঃ
(C) ২৯০০ কিঃমিঃ
(D) ৩৪০০ কিঃমিঃ
Answer: (C) ২৯০০ কিঃমিঃ
7. তলৰ কোনটো স্তৰক ছিমা (SiMa) স্তৰ বুলিও জনা যায়?
(A) ভূত্বক
(B) গুৰুমণ্ডল
(C) কেন্দ্রমণ্ডল
(D) বহিঃকেন্দ্রমণ্ডল
Answer: (B) গুৰুমণ্ডল
8. কেন্দ্রমণ্ডলৰ গভীৰতা প্ৰায় কিমান?
(A) ৩,৪৮৬ কিঃমিঃ
(B) ৩,৫০০ কিঃমিঃ
(C) ৪,৪৮৬ কিঃমিঃ
(D) ২,৯০০ কিঃমিঃ
Answer: (A) ৩,৪৮৬ কিঃমিঃ
9. নিফে (NiFe) স্তৰটো প্ৰধানকৈ কিহেৰে গঠিত?
(A) লো আৰু এলুমিনিয়াম
(B) লো আৰু নিকেল
(C) ছিলিকন আৰু নিকেল
(D) মেগনেছিয়াম আৰু লো
Answer: (B) লো আৰু নিকেল
10. ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তনৰ কাৰক কেইটা?
(A) এটা
(B) দুটা
(C) তিনিটা
(D) চাৰিটা
Answer: (B) দুটা
11. ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰৰ ঠিক ওপৰত থকা ভূ-পৃষ্ঠৰ ঠাইখনক কি বোলে?
(A) বহিঃকেন্দ্রমণ্ডল
(B) অন্তঃকেন্দ্রমণ্ডল
(C) উপকেন্দ্ৰ
(D) ম’হ’
Answer: (C) উপকেন্দ্ৰ
12. পৃথিৱীৰ খোলাটো বা ভূত্বক ঘাইকৈ কেইখন ডাঙৰ ফলকত বিভক্ত?
(A) পাঁচখন
(B) ছয়খন
(C) সাতখন
(D) আঠখন
Answer: (C) সাতখন
13. তলৰ কোনটো বাহ্যিক শক্তিৰ উদাহৰণ?
(A) ভূমিকম্প
(B) আগ্নেয়গিৰি
(C) বৰষুণ
(D) মেগমা
Answer: (C) বৰষুণ
14. ক্ষয় কাৰ্য কেইপ্ৰকাৰৰ?
(A) এক প্ৰকাৰৰ
(B) দুই প্ৰকাৰৰ
(C) তিনি প্ৰকাৰৰ
(D) চাৰি প্ৰকাৰৰ
Answer: (B) দুই প্ৰকাৰৰ
15. বালিয়াৰি কেই প্ৰকাৰৰ?
(A) দুই প্ৰকাৰৰ
(B) তিনি প্ৰকাৰৰ
(C) চাৰি প্ৰকাৰৰ
(D) পাঁচ প্ৰকাৰৰ
Answer: (A) দুই প্ৰকাৰৰ
16. দুয়ো মেৰু আৰু ওখ পৰ্বতৰ বৰফ নদীৰ দৰে নামি আহিলে তাক কি বোলে?
(A) আগ্নেয়গিৰি
(B) হিমবাহ
(C) অৱক্ষেপণ
(D) বালিয়াৰি
Answer: (B) হিমবাহ
17. সূৰ্যৰ ৰশ্মিয়ে কিহৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে?
(A) আগ্নেয়গিৰি
(B) বালিয়াৰি
(C) ক্ষয়জাত পৰ্বত
(D) ম’হ’
Answer: (C) ক্ষয়জাত পৰ্বত
18. পৰিবহণ প্রক্রিয়াই ক্ষয় হোৱা পদাৰ্থবোৰ কঢ়িয়াই নি দ ঠাইত জমা কৰা কাৰ্যটোক কি বোলা হয়?
(A) অৱক্ষেপণ
(B) ক্ষয়ীভৱন
(C) বিচূর্ণীভৱন
(D) উদগীৰণ
Answer: (A) অৱক্ষেপণ
19. তলৰ কোনটো আভ্যন্তৰীণ কাৰকৰ উদাহৰণ?
(A) ৰ’দ
(B) বৰষুণ
(C) সাগৰৰ ঢৌ
(D) আগ্নেয়গিৰি
Answer: (D) আগ্নেয়গিৰি
20. ছিমা স্তৰত কোনবোৰ পদাৰ্থৰ পৰিমাণ অধিক?
(A) ছিলিকন আৰু এলুমিনিয়াম
(B) ছিলিকন আৰু মেগনেছিয়াম
(C) লো আৰু নিকেল
(D) এলুমিনিয়াম আৰু নিকেল
Answer: (B) ছিলিকন আৰু মেগনেছিয়াম
B. 15 Long Questions and Answers
১। পৃথিৱীৰ স্তৰ কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ পৰা কেন্দ্ৰলৈকে প্ৰধানকৈ তিনিটা স্তৰ পোৱা যায়। সেই স্তৰকেইটা হৈছে- ভূত্বক, গুৰুমণ্ডল আৰু কেন্দ্রমণ্ডল।
২। ‘ছিয়াল’ স্তৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ভূত্বকৰ তৰপটো প্ৰধানকৈ ছিলিকন আৰু এলুমিনিয়ামৰ দ্বাৰা গঠিত হোৱা বাবে ইয়াক ‘ছিয়াল’ (Sial) স্তৰ বুলি কোৱা হয়, য’ত ‘Si’ মানে ছিলিকন আৰু ‘Al’ মানে এলুমিনিয়ামক বুজায়।
৩। গুৰুমণ্ডলত কিয় পদাৰ্থবোৰ গলিত অৱস্থাত থাকে?
উত্তৰঃ ভূত্বকৰ তুলনাত গুৰুমণ্ডল স্তৰৰ উষ্ণতা অতি বেছি হোৱাৰ বাবে এই স্তৰত থকা পদাৰ্থবোৰ গলিত অৱস্থাত থাকে।
৪। ম’হ’ বা ম’হ’ৰভিচিক বিচ্ছিন্নতা কি?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ আৱৰণ অৰ্থাৎ ভূত্বক আৰু তাৰ তলৰ স্তৰ গুৰুমণ্ডলক যিটো অংশই পৰস্পৰৰ পৰা পৃথক কৰে, সেই পৃথক কৰা অংশটোকে ম’হ’ বা ম’হ’ৰভিচিক বিচ্ছিন্নতা বুলি কোৱা হয়।
৫। কেন্দ্রমণ্ডলক কিয় নিফে (NiFe) স্তৰ বোলা হয়?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ একেবাৰে ভিতৰৰ স্তৰ অৰ্থাৎ কেন্দ্রমণ্ডল মূলতঃ নিকেল আৰু লোৰে গঠিত। সেয়েহে ইয়াক চমুকৈ নিফে (NiFe) স্তৰ বুলি কোৱা হয়, য’ত ‘Ni’ য়ে নিকেল আৰু ‘Fe’ য়ে লোক বুজায়।
৬। ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰ আৰু উপকেন্দ্ৰৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ ভূত্বকৰ তলৰ যিটো নিৰ্দিষ্ট স্থানত ভূমিকম্পৰ আৰম্ভণি ঘটে তাক কেন্দ্ৰ বোলে আৰু এই কেন্দ্ৰটোৰ ঠিক ওপৰত থকা ভূ-পৃষ্ঠৰ স্থানটোক ভূমিকম্পৰ উপকেন্দ্ৰ বোলে।
৭। আগ্নেয়গিৰি কেনেকৈ সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ ভূ-আন্দোলনৰ প্ৰভাৱত কেতিয়াবা পৃথিৱীৰ ভিতৰৰ ফালৰ উত্তপ্ত গলিত পদার্থ, ধোঁৱা, ছাই আদি ভূত্বকৰ ছিদ্ৰ বা ফাটৰ মাজেৰে তীব্ৰ বেগেৰে বাহিৰলৈ ওলাই আহি চাৰিওফালে বিয়পে, ইয়াৰ ফলতেই আগ্নেয়গিৰিৰ সৃষ্টি হয়।
৮। ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তনৰ আভ্যন্তৰীণ কাৰক দুটাৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ আভ্যন্তৰ ভাগত ক্ৰিয়া কৰা বলৰ দ্বাৰা ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰা প্ৰধান কাৰক দুটা হ’ল- আগ্নেয়গিৰি আৰু ভূমিকম্প।
৯। বালিয়াৰিৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰা।
উত্তৰঃ বালিয়াৰি প্ৰধানকৈ দুই প্ৰকাৰৰ- অনুদৈৰ্ঘ্য বালিয়াৰি আৰু অনুপ্ৰস্থ বালিয়াৰি।
১০। অৱক্ষেপণ কাৰ্য কিহৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হয়?
উত্তৰঃ অৱক্ষেপণ কাৰ্য সাধাৰণতে পৰিবহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হয়, য’ত ক্ষয়প্ৰাপ্ত পদাৰ্থবোৰ কঢ়িয়াই নি কোনো দ ঠাইত জমা কৰা হয়।
১১। সৌৰশক্তিৰ প্ৰভাৱত শিলাস্তৰত ফাট কেনেকৈ মেলে?
উত্তৰঃ সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থকা পৰ্বতৰ ঢালবোৰে নেৰানেপেৰাকৈ সূৰ্যৰ প্ৰখৰ তাপ পোৱাৰ ফলতেই কালক্ৰমত সেইবোৰৰ শিলাস্তৰত ফাটৰ সৃষ্টি হয়।
১২। হিমবাহৰ গতি কিয় হয়?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তি আৰু জমা হৈ থকা বৰফৰ ওপৰৰ স্তৰৰ প্ৰবল চাপৰ ফলতেই বৰফৰ নদী বা হিমবাহবোৰ তললৈ গতি কৰে।
১৩। হিমবাহে কঢ়িয়াই অনা পদাৰ্থবোৰ ক’ত জমা হয়?
উত্তৰঃ তললৈ নামি আহোঁতে হিমবাহে লগত কঢ়িয়াই অনা মাটি, বালি আৰু শিল আদি শেষত যি ঠাইত হিমবাহটো গলি পানী হয়, সেই ঠাইতেই জমা হয়।
১৪। সাগৰৰ উপকূলত সৃষ্টি হোৱা অৱয়ববোৰ কি প্ৰক্ৰিয়াৰ ফল?
উত্তৰঃ সাগৰীয় ঢৌৰ নিৰন্তৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত উপকূলত সৃষ্টি হোৱা অৱয়ববোৰ কিছুমান ক্ষয়কাৰ্যৰ ফলত আৰু আন কিছুমান অৱক্ষেপণ কাৰ্যৰ ফলত গঠিত হয়।
১৫। ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰিৱৰ্তন সাধন কৰা দ্ৰুত কাৰক হিচাপে সাগৰৰ ঢৌৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ বতাহ, নদী বা হিমবাহ আদি কাৰকবোৰৰ তুলনাত সাগৰৰ ঢৌ আৰু সাগৰীয় সোঁতৰ জৰিয়তে উপকূলীয় অঞ্চলৰ ভূমিৰ পৰিৱৰ্তন অতি দ্ৰুতভাৱে সম্পন্ন হয়।
