সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১ – উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি (Nutrition in Plants) – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১ – উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি (Nutrition in Plants) সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – Assamese Medium)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ প্ৰথম অধ্যায় ‘উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি’ (Nutrition in Plants) হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু নতুন শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN) ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 1 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি’ নামৰ এই পাঠটিত উদ্ভিদসমূহে কেনেদৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰে, স্বয়ম্পোষী (Autotrophs) আৰু পৰপোষী (Heterotrophs) পৰিপুষ্টি, সালোকসংশ্লেষণ (Photosynthesis) প্ৰক্ৰিয়া আদিৰ বিশদ আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা, সংজ্ঞাসমূহ আৰু তাৎপৰ্য বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰا আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টিৰ প্ৰকাৰ, সালোকসংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু ইয়াৰ গুৰুত্বৰ বিশদ বিশ্লেষণ।
- স্বয়ম্পোষী আৰু পৰপোষী উদ্ভিদৰ পাৰ্থক্য, পৰজীবী আৰু পত্ৰভোজী উদ্ভিদৰ ধাৰণা।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নৰ লগতে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবလৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্টি পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
উদ্ভিদৰ পৰিপুষ্ট
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । জীৱই খাদ্য গ্রহণ কৰাৰ প্ৰয়োজন কিয়?
উত্তৰঃ জীৱসমূহক নিজৰ দেহৰ বৃদ্ধি তথা সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা শক্তি আহৰণৰ অৰ্থে খাদ্যৰ আৱশ্যক হয় আৰু তেওঁলোকে ইয়াক কামত খটুৱায়।
। কেৱল সেউজীয়া উদ্ভিদেহে খাদ্য প্রস্তুত কৰিব পাৰে কিয়?
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ পাতত পত্ৰহৰিৎ নামৰ এবিধ সেউজীয়া ৰঞ্জক পদাৰ্থ থাকে, যিয়ে সৌৰশক্তি শোষণ কৰিব পাৰে। এই শক্তিৰ লগতে পানী (H_2O) আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড (CO_2) ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰে কেৱল সেউজীয়া উদ্ভিদেহে নিজৰ আহাৰ নিজে তৈয়াৰ কৰিবলৈ সক্ষম।
২ । পুনৰাবৰ্তন (Recycling) প্রক্রিয়াত ভেঁকুৰ বা বেক্টেৰিয়াৰ কিবা অৱদান আছে নেকি?
উত্তৰঃ নিশ্বয়কৈ, পুনৰাবৰ্তন ব্যৱস্থাত বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। মৃত জীৱ-জন্তু বা উদ্ভিদসমূহক বেক্টেৰিয়াই পচন ঘটোৱাত সহায় কৰে, আনহাতে ভেঁকুৰে এই পচা বস্তুবোৰৰ পৰা পুষ্টি আহৰণ কৰাৰ লগতে সেইবোৰক পুনৰ মাটিৰ সৈতে মিহলি হৈ যোৱাত অৰিহণা যোগায়।
৩ । পতংগভোজী উদ্ভিদে কিয় পতংগ ভক্ষণ কৰে?
উত্তৰঃ এই পতংগভোজী উদ্ভিদবোৰৰ ৰং সেউজীয়া হোৱা হেতুকে ইহঁতে সালোক সংশ্লেষণৰ জৰিয়তে কাৰ্বহাইড্ৰেট নিজে তৈয়াৰ কৰিব পাৰে। পিছে, শৰীৰত নাইট্ৰ’জেনৰ অভাৱ পূৰণ কৰিবলৈহে ইহঁতে পোক-পতংগ চিকাৰ কৰি ভক্ষণ কৰে।
৪ । ভেঁকুৰৰ পৰিপুষ্টি বেলেগ ধৰণৰ হয় কিয়?
উত্তৰঃ সাধাৰণ সেউজীয়া উদ্ভিদৰ দৰে ভেঁকুৰৰ গাত সেউজীয়া ৰং নাথাকে, যাৰ ফলত ইহঁতে নিজৰ আহাৰ নিজে প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অক্ষম। সেয়েহে ইহঁতে জীয়াই থাকিবৰ বাবে এক সুকীয়া পুষ্টি প্ৰণালী অৱলম্বন কৰে। ঘাইকৈ মৃত বা পচা সামগ্ৰীৰ ওপৰত জন্ম লোৱা ভেঁকুৰে নিজৰ শৰীৰৰ পৰা এবিধ পাচক ৰস উলিয়ায়, যিয়ে সেই পচা বস্তুবোৰক তৰল দ্ৰৱণলৈ সলনি কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত কোষবেৰৰ জৰিয়তে এই তৰল পুষ্টি ইহঁতে শুহি লয়। যিহেতু ভেঁকুৰে মৃত বা গেলি-পচি যোৱা পদাৰ্থৰ পৰা দ্ৰৱণ আকাৰে পুষ্টি সংগ্ৰহ কৰে, সেয়েহে এনে পুষ্টিক মৃতজীৱীয় পৰিপুষ্টি আৰু এই প্ৰাণীবিধক মৃতজীৱী বুলি কোৱা হয়।
B. চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১ । স্বপোষী উদ্ভিদ মানে কি বুজায়?
উত্তৰঃ সৰল উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি যিসমূহ উদ্ভিদে নিজে নিজৰ আহাৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ সক্ষম, তেনে উদ্ভিদক স্বপোষী উদ্ভিদ বুলি আখ্যা দিয়া হয়। আমাৰ চাৰিওকাষে থকা সকলোবোৰ সেউজীয়া উদ্ভিদেই হ’ল স্বপোষী।
২ । কোষবেৰ কি?
উত্তৰঃ প্ৰতিটো জীৱৰ দেহত থকা একেবাৰে ক্ষুদ্ৰ এককবোৰক কোষ বোলা হয়। উদ্ভিদৰ দেহত থকা এই কোষসমূহক আৱৰি ৰখা বাহিৰৰ আৱৰণখনকেই কোষবেৰ বুলি কোৱা হয়।
৩ । ভেঁকুৰৰ জীৱন চক্ৰত ৰেণুৰ (Spores) ভূমিকা সম্বন্ধে লিখা।
উত্তৰঃ ৰেণুৱে ভেঁকুৰৰ জীৱন চক্ৰত এক অতি আৱশ্যকীয় ভূমিকা পালন কৰে। প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে ভেঁকুৰে প্ৰচুৰ পৰিমাণে ৰেণুৰ সৃষ্টি কৰে, যিবোৰ সাধাৰণতে বতাহত উৰি ফুৰে। যেতিয়াই এই ৰেণুসমূহে কোনো সেমেকা আৰু উষ্ণ পৰিৱেশ বা বস্তুৰ স্পৰ্শ লাভ কৰে, তেতিয়াই সেইবোৰ অংকুৰিত হৈ নতুন ভেঁকুৰৰ জন্ম দিয়ে।
৪ । লাইকেন বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ লাইকেন হৈছে আচলতে শেলাই (যিবোৰত পত্ৰহৰিৎ থাকে) আৰু ভেঁকুৰৰ মাজত গঢ়ি উঠা এক সহজীৱী সম্পৰ্ক। ইয়াত ভেঁকুৰে শেলাইবিধক পানী, খনিজ লৱণ আৰু থাকিবলৈ আশ্ৰয় দিয়ে; তাৰ বিনিময়ত শেলায়ে সালোক সংশ্লেষণৰ জৰিয়তে তৈয়াৰ কৰা আহাৰ ভেঁকুৰক প্ৰদান কৰে।
C. দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১ । পার্থক্য লিখা: পৰজীৱী আৰু মৃতজীৱী
উত্তৰঃ যিসমূহ জীৱই জীয়াই থাকিবলৈ প্ৰয়োজনীয় পুষ্টিৰ বাবে সম্পূৰ্ণৰূপে অন্য জীৱৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, সিহঁতক পৰজীৱী বুলি কোৱা হয় (যেনে- অমৰলতা, লগতে সকলোবোৰ প্ৰাণী)। ইয়াৰ বিপৰীতে, যিবোৰ জীৱই মৰি যোৱা বা গেলি-পচি যোৱা পদাৰ্থৰ পৰা নিজৰ পুষ্টি আহৰণ কৰে, তেনে জীৱক মৃতজীৱী বোলা হয় (যেনে- ভেঁকুৰ)।
২ । পাতত শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতি চাবলৈ তুমি কেনেদৰে পৰীক্ষা কৰিবা?
উত্তৰঃ প্ৰথমে টাবত ৰোৱা এটা গছপুলি প্ৰায় ৭২ ঘণ্টা (তিনি দিন) সময়ৰ বাবে সূৰ্যৰ পোহৰ নপৰা এটা আন্ধাৰ কোঠাত থোৱা হ’ল। ইয়াৰ পাছত সেই পুলিটোৰ পৰা এখিলা পাত আৰু সূৰ্যৰ পোহৰ পৰি থকা আন এজোপা গছৰ পৰা এখিলা পাত ছিঙি অনা হ’ল। পাত দুখিলাত থকা এনজাইমসমূহ নোহোৱা কৰিবলৈ দুয়োখিলা পাত কিছু সময়ৰ বাবে উতলা পানীত ডুবাই ৰখা হ’ল। পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত পাত দুখিলা পানীৰ পৰা তুলি আনি এলকহলত সিজোৱা হ’ল, যাৰ ফলস্বৰূপে পাতৰ পত্ৰহৰিৎবোৰ নষ্ট হৈ পাত দুখিলা বৰণহীন হৈ পৰিল। তাৰ পাছত পাত দুখিলা পুনৰ গৰম পানীত জুবুৰিয়াই কোমল কৰি লোৱা হ’ল। এতিয়া পাত দুখিলা উলিয়াই আনি তাৰ ওপৰত আয়’ডিন দ্ৰৱৰ কেইটোপালমান পেলাই ৰ’দত থৈ দিয়া হ’ল। অলপ সময়ৰ পাছত পৰ্যবেক্ষণ কৰাত দেখা গ’ল যে ৰ’দত থকা গছজোপাৰ পৰা অনা পাতখিলাৰ ৰং নীলা হৈছে, কিন্তু আন্ধাৰত থোৱা গছপুলিটোৰ পাতখিলাৰ ৰঙৰ সলনি হোৱা নাই (ই মুগা হৈয়ে থাকিল)। পাতখিলা নীলা বৰণৰ হোৱাটোৱে তাত শ্বেতসাৰ থকাটো প্ৰমাণ কৰে, আনহাতে আন্ধাৰত ৰখা পাতখিলাত সালোক সংশ্লেষণ নোহোৱাৰ বাবে শ্বেতসাৰ প্ৰস্তুত হোৱা নাছিল।
৩ । সেউজীয়া উদ্ভিদৰ খাদ্য সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ এটি চমু বর্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা কাৰখানা বুলি পাতবোৰকেই জনা যায়। সেউজীয়া পাততে খাদ্য সংশ্লেষণৰ কাম সম্পন্ন হয় বাবে সকলোবোৰ প্ৰয়োজনীয় কেঁচা সামগ্ৰী পাতলৈকে প্ৰেৰণ কৰিবলগীয়া হয়। গছৰ শিপাই জাইলেম নলীকাৰে মাটিৰ তলৰ পৰা খনিজ লৱণ আৰু পানী পাতলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে। পাতৰ গাত থকা ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ বিন্ধাবোৰে ব্যাপনৰ জৰিয়তে বায়ুৰ পৰা কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড গ্ৰহণ কৰে। ৰক্ষীকোষে আৱৰি ৰখা এই বিন্ধাবোৰক পত্ৰৰন্ধ্ৰ বোলে। ইয়াৰ লগতে পাতত থকা পত্ৰহৰিৎ নামৰ সেউজীয়া ৰঞ্জকবোৰে সূৰ্যৰ পোহৰৰ পৰা শক্তি শোষণ কৰে। এই সৌৰশক্তি খটুৱাই উদ্ভিদে পানী আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ সহায়ত নিজৰ আহাৰ প্ৰস্তুত কৰে। সূৰ্যৰ পোহৰৰ উপস্থিতিত এই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটো ঘটাৰ বাবেই ইয়াক সালোক সংশ্লেষণ বোলা হয়। গতিকে সালোক সংশ্লেষণৰ মূল উপাদানসমূহ হ’ল— পত্ৰহৰিৎ, সৌৰশক্তি, কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড আৰু পানী। পাতে ধৰি ৰখা সৌৰশক্তিয়েই শেষত গৈ উদ্ভিদৰ দেহত খাদ্য ৰূপত জমা হয় আৰু ফ্লোৱেম নলীকাৰ যোগেদি এই প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্য গছৰ সকলো অংগলৈ বিয়পি পৰে।
৪ । চিত্ৰৰ সহায়ত দেখুওৱা যে উদ্ভিদবোৰ খাদ্যৰ মূল উৎস।
উত্তৰঃ সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰে উদ্ভিদে নিজৰ খাদ্য নিজে তৈয়াৰ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটো নহ’লে পৃথিৱীত কোনো ধৰণৰ খাদ্য উপলব্ধ নহ’ব। পৃথিৱীৰ প্ৰায়ভাগ জীৱই নিজৰ আহাৰৰ বাবে পোনপটীয়া বা পৰোক্ষভাৱে উদ্ভিদৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও জীৱক শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ বাবে লাগতিয়াল অক্সিজেন গেছবিধো সালোক সংশ্লেষণৰ সময়তেই নিৰ্গত হয়। সেয়েহে, সালোক সংশ্লেষণৰ অবিহনে পৃথিৱীত জীৱকুলৰ অস্তিত্ব অসম্ভৱ।
পত্ৰহৰিৎযুক্ত পাতৰ কোষসমূহে সূৰ্যৰ পোহৰৰ সহায়ত পানী আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ জৰিয়তে কাৰ্বহাইড্ৰেট (শ্বেতসাৰ) আৰু অক্সিজেনৰ সৃষ্টি কৰে। এই উৎপাদিত কাৰ্বহাইড্ৰেটৰ ওপৰতেই সকলো জীৱ প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে নিসন্দেহে ক’ব পাৰি যে উদ্ভিদেই হৈছে খাদ্যৰ প্ৰাথমিক উৎস।
কাৰ্বহাইড্ৰেট উৎপাদনৰ এই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটো এটা সমীকৰণৰ জৰিয়তে তলত প্ৰকাশ কৰা হ’ল—
কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড + পানী →{সূৰ্যৰ ৰশ্মি/পত্ৰহৰিৎ}} কাৰ্বহাইড্ৰেট + অক্সিজেন
অৰ্থাৎ: 6CO2 + 12H2O →{সূৰ্যৰ পোহৰ/পত্ৰহৰিৎ}
C6H12O6 + 6O2 + 6H2O
৫ । মাটিৰ উৰ্বৰতা বা অত্যাবশ্যকীয় মৌলবোৰ কিদৰে পুনঃপূৰণ কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰ’টিন তৈয়াৰ কৰিবৰ বাবে প্ৰায় সকলো উদ্ভিদক নাইট্ৰ’জেনৰ প্ৰয়োজন হয়। পথাৰৰ পৰা শস্য চপোৱাৰ পাছত স্বাভাৱিকতে মাটিডৰাত নাইট্ৰ’জেনৰ পৰিমাণ কমি যায়। যদিও বায়ুমণ্ডলত প্ৰচুৰ নাইট্ৰ’জেন গেছ আছে, তথাপিও কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ দৰে উদ্ভিদে ইয়াক পোনে পোনে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে; সিহঁতক দ্ৰৱীভূত অৱস্থাত থকা নাইট্ৰ’জেনৰহে দৰকাৰ হয়। এনে অৱস্থাত ৰাইজ’বিয়াম নামৰ বেক্টেৰিয়াবিধে বায়ুৰ পৰা নাইট্ৰ’জেন শুহি লৈ ইয়াক দ্ৰৱীভূত ৰূপলৈ সলনি কৰিব পাৰে। এই বেক্টেৰিয়াবোৰে সাধাৰণতে মাহজাতীয় শস্যৰ শিপাত আশ্ৰয় লয় আৰু উদ্ভিদজোপাক নাইট্ৰ’জেন যোগান ধৰে। সেইবাবে যি মাটিত মাহজাতীয় শস্যৰ খেতি কৰা হয়, তাত অতিৰিক্ত নাইট্ৰ’জেন সাৰ দিয়াৰ আৱশ্যক নাথাকে। এনেদৰেই মাটিত হেৰাই যোৱা উৰ্বৰতা আৰু প্ৰয়োজনীয় মৌলসমূহৰ পুনঃপূৰণ ঘটে।
D. উত্তৰ লিখাঃ
১ । কোষক আৱৰি থকা আৱৰণখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ কোষৰ চাৰিওফালে থকা আৱৰণখনক কোষবেৰ বা কোষাবৰণ বোলা হয়।
২ । এবিধ পৰজীবী উদ্ভিদ যাৰ কাণ্ড হালধীয়া, মিহি আৰু নলীকাসদৃশ হয়।
উত্তৰঃ অমৰলতা।
৩ । এবিধ উদ্ভিদৰ নাম লিখা যিয়ে স্বপোষী, পৰপোষী বা উভয় ধৰণেৰে পৰিপুষ্টি গ্রহণ কৰে।
উত্তৰঃ ৰঘুমলা।
৪ । পাতত থকা যিটো ছিদ্ৰৰ সহায়ত উদ্ভিদে গেছ বিনিময় কৰে।
উত্তৰঃ পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
৫ । সূৰ্য্যৰ পোহৰত উদ্ভিদে খাদ্য প্রস্তুত কৰা প্ৰণালীটোৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সালোক সংশ্লেষণ।
F. খালী ঠাই পূৰণ কৰা
(ক) সেউজীয়া উদ্ভিদক __________ বোলা হয়, যিহেতুকে সিহঁতে নিজৰ আহাৰ নিজে প্রস্তুত কৰে।
উত্তৰঃ স্বপোষী।
(খ) উদ্ভিদৰ দ্বাৰা সংশ্লেষিত খাদ্যসমূহ __________ হিচাপে সঞ্চিত হৈ থাকে।
উত্তৰঃ কাৰ্বহাইড্ৰেট (শ্বেতসাৰ)।
(গ) সালোক সংশ্লেষণত সৌৰশক্তিক আহৰণ কৰি ৰখা ৰঞ্জক পদাৰ্থক __________ বোলা হয়।
উত্তৰঃ পত্ৰহৰিৎ।
(ঘ) সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত উদ্ভিদে __________ লয় আৰু __________ এৰি দিয়ে।
উত্তৰঃ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড (CO₂), অক্সিজেন (O₂)।
(ঙ) লাইকেনৰ দেহৰ গঠন __________ আৰু __________ দ্বাৰা গঠিত।
উত্তৰঃ ভেঁকুৰ, শেলাই।
(চ) __________ এবিধ সম্পূৰ্ণ পৰজীৱী উদ্ভিদৰ উদাহৰণ।
উত্তৰঃ অমৰলতা।
(ছ) __________ এবিধ আংশিক পৰজীৱী।
উত্তৰঃ ৰঘুমলা।
(জ) কলচী উদ্ভিদৰ কলহটো __________ৰ ৰূপান্তৰ।
উত্তৰঃ ফলকৰ।
G. শুদ্ধ অশুদ্ধ লিখাঃ
(ক) যিবোৰ উদ্ভিদে নিজৰ আহাৰ নিজে প্রস্তুত কৰে তাক পৰিপোষী বোলে।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(খ) সালোক সংশ্লেষণত প্রটিনজাতীয় খাদ্য প্রস্তুত হয়।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(গ) সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত সৌৰশক্তি ৰাসায়নিক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(ঘ) খেতি চপোৱাৰ পাছত মাটিডৰাত নাইট্ৰ ‘জেনৰ পৰিমাণ বাঢ়ে।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(ঙ) অমৰলতা এবিধ স্বপোষী উদ্ভিদ।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
H. নিমিলা শব্দটো কাৰণ দর্শাই বাহিৰ কৰা।
(ক) শেলাই, সেউজীয়া উদ্ভিদ, স্বপোষী, পৰপোষী।
উত্তৰঃ পৰপোষী; কিয়নো শেলাই আৰু সেউজীয়া উদ্ভিদবোৰ স্বপোষী হয়। গতিকে ‘পৰপোষী’ শব্দটোৱে এই গোটটোৰ লগত খাপ নাখায়।
(খ) মৃতজীবী, ভেঁকুৰ, বেক্টেৰিয়া, স্বপোষী।
উত্তৰঃ স্বপোষী; কাৰণ বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰ উভয়েই মৃতজীৱী প্ৰাণী, সিহঁত স্বপোষী নহয়।
(গ) কার্বহাইড্রেট, কার্বন, হাইড্র ‘জেন, অক্সিজেন, নাইট্র’জেন।
উত্তৰঃ নাইট্ৰ’জেন; যিহেতু কাৰ্বহাইড্ৰেট মূলতঃ কাৰ্বন, হাইড্ৰ’জেন আৰু অক্সিজেনৰ দ্বাৰাহে গঠিত, ইয়াত নাইট্ৰ’জেনৰ উপস্থিতি নাথাকে।
(ঘ) সালোক সংশ্লেষণ, পাত, পত্ৰৰন্ধ্ৰ, নাইট্র’জেন।
উত্তৰঃ নাইট্ৰ’জেন; কাৰণ সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াত পাত আৰু পত্ৰৰন্ধ্ৰ জড়িত হৈ থাকে, ইয়াত নাইট্ৰ’জেনৰ কোনো আৱশ্যক নাই।
(ঙ) জবাফুল, আমগছ, গোলাপ গছ, কলচী উদ্ভিদ।
উত্তৰঃ কলচী উদ্ভিদ; কিয়নো আমগছ, গোলাপ আৰু জবাফুল হ’ল সাধাৰণ স্বপোষী উদ্ভিদৰ উদাহৰণ, কিন্তু কলচী উদ্ভিদ এবিধ পতংগভোজী উদ্ভিদ।
H. শুদ্ধ উত্তৰত চিন দিয়াঃ
১ । অমৰলতা-
(i) স্বপোষী
(ii) পৰজীৱী
(iii) মৃতজীবী
(iv) পোষকৰ উদাহৰণ
উত্তৰঃ (ii) পৰজীৱী
২ । এবিধ উদ্ভিদ যি পোক পতঙ্গক খাদ্য হিচাপে গ্রহণ কৰে-
(i) অমৰলতা
(ii) ৰঘুমলা
(iii) কলচী উদ্ভিদ
(iv) গোলাপ।
উত্তৰঃ (iii) কলচী উদ্ভিদ
৩ । যাৰদ্বাৰা পাতে সালোক সংশ্লেষণৰ সহায়ত কার্বন-ডাই-অক্সাইড গ্রহণ কৰে-
(i) চুলি শিপা
(ii) পত্ৰৰন্ধ
(iii) পাতৰ সিৰা
(iv) পত্রহবিৎ
উত্তৰঃ (ii) পত্ৰৰন্ধ
৪। ভেঁকুৰ গজিব পৰা ঠাই- (নম্বৰিং অপৰিৱৰ্তিত ৰখা হৈছে)
(i) কেৱল আচাৰত
(ii) কাপোৰ বা চামৰাৰ সামগ্ৰীত
(iii) গেলা-পচা অথবা মৃত বস্তুত
(iv) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোতে।
উত্তৰঃ (iv) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোতে।
