সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১০ – প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | ASSEB Assam (Assamese Medium)

Class 7 Science Chapter 10 প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া Solutions | ASSEB Assam | Assamese Medium

সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১০ – প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (ASSEB Assam – Assamese Medium)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ দশম অধ্যায় ‘প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ জীৱবিজ্ঞানৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন ASSEB (Assam State School Education Board) পাঠ্যক্ৰম আৰু নৱ্য শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 10 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।

‘প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ নামৰ এই পাঠটিত প্ৰাণীৰ দেহত চলি থকা বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া যেনে— পাচন (Digestion), শ্বসন (Respiration), পৰিবহণ বা ৰক্ত সঞ্চালন (Circulation) আৰু ৰেচন (Excretion) তন্ত্ৰৰ বিষয়ে সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ প্ৰতিটো ধাৰণা স্পষ্ট হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• প্ৰাণীৰ পাচন তন্ত্ৰ, শ্বসন তন্ত্ৰ, পৰিবহণ আৰু ৰেচন তন্ত্ৰৰ বিস্তৃত পৰিচয় আৰু কাৰ্যপ্ৰণালী।
• মানুহৰ হৃদযন্ত্ৰ, তেজৰ উপাদান আৰু বৃক্কৰ কাৰ্যৰ সহজ বিশ্লেষণ।
• জীৱন প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে নিৰ্দোষ আৰু পৰীক্ষামুখী উত্তৰ।
• ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী (MCQ) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী সমাধান।
• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ (Additional Questions) সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া ASSEB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ দৰ্শোৱা প্ৰশ্ন আৰু MCQ ৰ বিশেষ সংকলন।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১০ – প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (ASSEB Assam – Assamese Medium)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ দশম অধ্যায় ‘প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ জীৱবিজ্ঞানৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন ASSEB (Assam State School Education Board) পাঠ্যক্ৰম আৰু নৱ্য শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 10 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।

‘প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ নামৰ এই পাঠটিত প্ৰাণীৰ দেহত চলি থকা বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া যেনে— পাচন (Digestion), শ্বসন (Respiration), পৰিবহণ বা ৰক্ত সঞ্চালন (Circulation) আৰু ৰেচন (Excretion) তন্ত্ৰৰ বিষয়ে সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ প্ৰতিটো ধাৰণা স্পষ্ট হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• প্ৰাণীৰ পাচন তন্ত্ৰ, শ্বসন তন্ত্ৰ, পৰিবহণ আৰু ৰেচন তন্ত্ৰৰ বিস্তৃত পৰিচয় আৰু কাৰ্যপ্ৰণালী।
• মানুহৰ হৃদযন্ত্ৰ, তেজৰ উপাদান আৰু বৃক্কৰ কাৰ্যৰ সহজ বিশ্লেষণ।
• জীৱন প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে নিৰ্দোষ আৰু পৰীক্ষামুখী উত্তৰ।
• ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী (MCQ) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী সমাধান।
• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ (Additional Questions) সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া ASSEB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ দৰ্শোৱা প্ৰশ্ন আৰু MCQ ৰ বিশেষ সংকলন।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 SCERT, অসম — সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-10                                                                        অস্পিন একাডেমী

প্ৰাণীৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

EXERCISE (অনুশীলনী)

1. শ্বাস-প্ৰশ্বাস তন্ত্ৰৰ মাজেৰে বায়ুৰ পথ অনুসন্ধান কৰি তলৰ বাকচবোৰ সঠিক অংশৰে সম্পূৰ্ণ কৰা।

Air → Nose → [   ] → [   ] → [   ] → Alveoli
বায়ু → নাক → [   ] → [   ] → [   ] → বায়ুমোনা

Answer:
Air (বায়ু) → Nose (নাক) → Nasel passages (নাসাগহ্বৰ) → Wind pipe (শ্বাসনলী) → Branches of wind pipe (শ্বাসনলীৰ ডাল) → Alveoli (বায়ুমোনা)

2. ৰীতাই ক্ৰমে ঘেঁহুৰ আটা, চেনি আৰু সিজোৱা আলু থকা তিনিটা পৰীক্ষা নলী A, B আৰু C ত আয়ডিনৰ দ্ৰৱ যোগ কৰিলে। প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে তাই কি ফলাফল পাব? কাৰণ দৰ্শোৱা।

Answer: আয়’ডিনৰ দ্ৰৱ যোগ কৰাৰ লগে লগে পৰীক্ষানলী A ত থকা ঘেঁহুৰ আটা আৰু পৰীক্ষানলী C ত থকা সিজোৱা আলুৰ ৰং সলনি হৈ নীলা-ক’লা হৈ পৰিব। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণ হ’ল আটা আৰু আলু দুয়োটাতে প্ৰচুৰ পৰিমাণে শ্বেতসাৰ (Starch) থাকে, আৰু আয়’ডিনে শ্বেতসাৰৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে বিক্ৰিয়া কৰি নীলা-ক’লা ৰং ধাৰণ কৰে। আনহাতে, পৰীক্ষানলী B ত থকা চেনিত আয়’ডিন যোগ কৰিলে ৰঙৰ কোনো ধৰণৰ পৰিৱৰ্তন নঘটে। কাৰণ চেনিত শ্বেতসাৰ নাথাকে আৰু ই আয়’ডিনৰ লগত কোনো ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া নকৰে।

3. শুদ্ধ উত্তৰৰ গোলটো সম্পূৰ্ণকৈ পূৰ কৰা।

(i) বৃহদন্ত্ৰৰ প্ৰাথমিক ভূমিকা কি?

(a) পৰিপোষক শোষণ কৰা।
(b) পানী আৰু লৱণ জাতীয় দ্ৰব্য শোষণ কৰা।
(c) প্ৰ’টিন হজম কৰা।
(d) এনজাইমৰ উৎপাদন কৰা।
Answer: (b)

(ii) হাঁওফাঁওত থকা বায়ুমোনাৰ কাম কি?

(a) হাঁওফাঁওত বায়ু পাম্প কৰা।
(b) উশাহৰ লগত লোৱা বায়ুৰ ধুলি পৰিস্ৰুত কৰা।
(c) অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ বিনিময় কৰা।
(d) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড জমা কৰা।
Answer: (c)

(iii) শ্বসনৰ সময়ত উশাহৰ তলৰ কোনটো গেছ আমি গ্ৰহণ কৰোঁ?

(a) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(b) নাইট্ৰ’জেন।
(c) অক্সিজেন।
(d) হাইড্র’জেন।
Answer: (c)

(iv) তলৰ কোনটো পেশীয়ে শ্বাস-প্ৰশ্বাসত সহায় কৰে?
(a) মধ্যচ্ছদা।
(b) হৃদযন্ত্র।
(c) কামিহাড়।
(d) পাকস্থলী।
Answer: (a)

4. খালী ঠাই পূৰ কৰা।
(a) পাচন আৰম্ভ হোৱা পাচনতন্ত্রৰ প্ৰথম অংশটো হ’ল ______
Answer: মুখ

(b) মুখ আৰু পাকস্থলী সংযোগ কৰা খাদ্যৰ নলীটোক ______ বোলে।
Answer: গ্ৰাসনলী

(c) ______ য়ে খাদ্য পাচন ৰসৰ সৈতে মিহলাই মন্থন কৰে আৰু তাক জমা কৰি ৰাখে।
Answer: পাকস্থলী

5. তলত দিয়া ক স্তম্ভৰ লগত খ স্তম্ভ মিলোৱা।

স্তম্ভ ক	স্তম্ভ খ
(i) অক্সিজেন	(a) শৰীৰে নিশাহত বৰ্জন কৰা গেছ
(ii) কার্বন ডাইঅক্সাইড	(b) হাওঁফাওঁত বায়ুৰ বিনিময়ৰ স্থান
(iii) বায়ুমোনা	(c) সংকোচন আৰু প্ৰসাৰণৰ দ্বাৰা উশাহ লোৱাত সহায় কৰে
(iv) মধ্যচ্ছদা	(d) অক্সিজেন লোৱা আৰু কার্বন ডাইঅক্সাইড উলিয়াই দিয়া প্রক্রিয়া
(v) শ্বাস-প্রশ্বাস	(e) শ্বাস-প্রশ্বাসৰ বাবে প্রয়োজনীয় গেছ

Answer: 

স্তম্ভ ক	স্তম্ভ খ
(i) অক্সিজেন	(e) শ্বাস-প্রশ্বাসৰ বাবে প্রয়োজনীয় গেছ
(ii) কার্বন ডাইঅক্সাইড	(a) শৰীৰে নিশাহত বৰ্জন কৰা গেছ
(iii) বায়ুমোনা	(b) হাওঁফাওঁত বায়ুৰ বিনিময়ৰ স্থান
(iv) মধ্যচ্ছদা	(c) সংকোচন আৰু প্ৰসাৰণৰ দ্বাৰা উশাহ লোৱাত সহায় কৰে
(v) শ্বাস-প্রশ্বাস	(d) অক্সিজেন লোৱা আৰু কার্বন ডাইঅক্সাইড উলিয়াই দিয়া প্রক্রিয়া

6. অনন্যাই সহপাঠী মাধুৰ্য্যক ক’লে যে সকলো জীৱ-জন্তুরে হাওঁফাওঁৰ জৰিয়তে উশাহ লয়। “কিছুমান প্ৰাণীয়ে যে উশাহ-নিশাহৰ বাবে ফুল বা ছাল ব্যৱহাৰ কৰে”— সেই কথাটো বুজাবলৈ তাইৰ বন্ধু মাধুৰ্য্যই তাইক কি কি প্রশ্ন সুধিব পাৰে?
Answer: মাধুৰ্য্যই অনন্যাক তাইৰ ভুল ধাৰণাটো আঁতৰাবলৈ তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহ সুধিব পাৰে—
(i) যদি সকলোৱে হাওঁফাওঁৰে উশাহ লয়, তেন্তে পানীত থকা মাছ আৰু ভেকুলীৰ লালুকীবোৰে পানীৰ তলত কেনেকৈ উশাহ-নিশাহ লয়?
(ii) পূৰ্ণাংগ ভেকুলীবোৰে যেতিয়া পানীৰ তলত থাকে, তেতিয়া সিহঁতে উশাহ-নিশাহৰ বাবে কি ব্যৱহাৰ কৰে?
(iii) কেঁচুবোৰৰ দেখোন হাওঁফাওঁ নাথাকে, তেন্তে সিহঁতে মাটিৰ তলত কেনেকৈ উশাহ-নিশাহ লয়?

7. তলৰ উক্তিবোৰ পঢ়া আৰু সেইবোৰ শুদ্ধ হয় নে নহয় কোৱা। তোমাৰ উত্তৰটোৰ সমৰ্থনত মতামত আগবঢ়োৱা।
উক্তিসমূহ :
(a) সঠিক পাচনৰ বাবে খাদ্য চোবাই খোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই।
(b) ক্ষুদ্রান্ত্ৰই হৈছে পৰিপোষক শোষণৰ মূল স্থান।
Answer: (a) এই উক্তিটো অশুদ্ধ। কিয়নো খাদ্য ভালদৰে চোবাই খোৱাটো পাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাথমিক স্তৰ। চোবালে কঠিন আৰু ডাঙৰ খাদ্যবস্তুবোৰ ভাঙি একেবাৰে সৰু সৰু টুকুৰাত পৰিণত হয়। ইয়াৰ ফলত খাদ্যৰ পৃষ্ঠকালি বৃদ্ধি পায় আৰু পাচন ৰস তথা এনজাইমবোৰে খাদ্যৰ ওপৰত সহজে আৰু সুচাৰুৰূপে ক্ৰিয়া কৰি পাচনত সহায় কৰিব পাৰে।)

(b) এই উক্তিটো সম্পূৰ্ণ শুদ্ধ। কাৰণ ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ ভিতৰৰ বেৰখন বিশেষভাৱে শোষণৰ বাবে গঠিত। ইয়াত ‘ভিলাই’ নামৰ অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ, আঙুলি সদৃশ প্ৰৱৰ্ধৰ এখন আৱৰণ থাকে। এই ভিলাইবোৰে ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ আভ্যন্তৰীণ পৃষ্ঠকালি বহুগুণে বঢ়াই দিয়ে, যাৰ ফলত পাচন হোৱা খাদ্যৰ পৰা পৰিপোষক দ্ৰব্যসমূহ অতি ফলপ্ৰসূভাৱে আৰু দ্ৰুতগতিত তেজত শোষিত হ’ব পাৰে। সেয়েহে ই পৰিপোষক শোষণৰ মূল কেন্দ্ৰ।)

8. জুইৰ ধোঁৱা উশাহত লওঁতে আমি প্রায়ে কাহ মাৰোঁ। ইয়াৰ সম্ভাৱ্য ব্যাখ্যা কি হ’ব পাৰে?
Answer: জুইৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা ধোঁৱাত বিভিন্ন গেছৰ উপৰিও অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ কাৰ্বনৰ কণা, ধূলি আৰু অন্যান্য ক্ষতিকাৰক ৰাসায়নিক দূষক পদাৰ্থ মিহলি হৈ থাকে। উশাহৰ লগত যেতিয়া এই ধোঁৱা আমাৰ শৰীৰৰ ভিতৰলৈ যায়, তেতিয়া এই ক্ষুদ্ৰ কণাবোৰে আমাৰ স্পৰ্শকাতৰ শ্বাসনলী আৰু হাওঁফাওঁত প্ৰৱেশ কৰি খজুৱতি বা জ্বলনৰ সৃষ্টি কৰে। তেতিয়া আমাৰ শৰীৰৰ প্ৰাকৃতিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাই এই অপ্ৰয়োজনীয় আৰু ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থবোৰক বাহিৰলৈ উলিয়াই পঠিয়াবলৈ লগে লগে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰে, যাৰ ফলত আমি স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে কাহ মাৰোঁ।

9. সীতাই কাৰ্ব’হাইড্ৰেটৰ ওপৰত লালটিৰ ক্রিয়া নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ এটা পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰিলে। M আৰু N নামৰ দুটা পৰীক্ষানলীত চাউলৰ গুড়ি আৰু পানী যোগ কৰিলে। পৰীক্ষানলী N ত পুনৰ অলপ লালটি মিহলাই দি দুয়োটা পৰীক্ষা নলী 35 মিনিট সময় ৰাখিলে। তাৰ পাছত দুয়োটা পৰীক্ষা নলীত আয়’ডিন দ্ৰৱ যোগ কৰি তাই ৰঙৰ পৰিৱৰ্তন পর্যবেক্ষণ কৰিলে। সীতাই কি পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰিছিল বুলি তুমি ভাবিছা?
Answer: এই পৰীক্ষাটোৰ জৰিয়তে সীতাই মূলতঃ মানুহৰ লালটিত থকা পাচন ক্ষমতাৰ বিষয়ে অনুসন্ধান কৰিব বিচাৰিছিল। বিশেষকৈ, লালটিত থকা এনজাইমে (এমাইলেজ) চাউলৰ গুড়িত থকা জটিল কাৰ্ব’হাইড্ৰেট বা শ্বেতসাৰক ভাঙি সৰল চেনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰে নে নোৱাৰে, সেই কথাটোৱেই তাই প্ৰমাণ কৰি চাব বিচাৰিছিল।

10. এজন ছাত্রই দুটা পৰীক্ষানলীত চূণৰ পানী ল’লে। তেওঁ এটা নলীত হাওঁফাওঁৰ পৰা ওলাই যোৱা বায়ু নাকেৰে এৰি দিলে আৰু আনটো নলীত কোঠাৰ বায়ু পাৰ হৈ যাবলৈ দিলে। কিছু সময়ৰ পাছত তেওঁ এটা পার্থক্য দেখিলে। ইয়াত কি ধাৰণা পৰীক্ষা কৰা হৈছে আৰু তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে কেনেকৈ নিশ্চিত হ’ব পাৰে?
Answer: এই পৰীক্ষাটোৰ জৰিয়তে পৰীক্ষা কৰিব বিচৰা মূল বৈজ্ঞানিক ধাৰণাটো হ’ল— আমি উশাহত গ্ৰহণ কৰা বায়ুতকৈ নিশাহত বাহিৰলৈ এৰি দিয়া বায়ুত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছৰ পৰিমাণ বহুত বেছি থাকে।
ছাত্ৰজনে চূণপানীৰ ৰঙৰ পৰিৱৰ্তন পৰ্যবেক্ষণ কৰি নিজৰ সিদ্ধান্তত সম্পূৰ্ণ নিশ্চিত হ’ব পাৰে। কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছে চূণপানীৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি তাক গাখীৰৰ দৰে বগা কৰি পেলায়। যিটো পৰীক্ষানলীত তেওঁ হাওঁফাওঁৰ পৰা নিশাহত ওলোৱা বায়ু সুমুৱাই দিছিল, সেই চূণপানীখিনি অতি সোনকালেই বগা হৈ পৰিব, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে তাত প্ৰচুৰ কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড আছে। আনহাতে, যিটো নলীত কেৱল কোঠাৰ সাধাৰণ বায়ু সোমাবলৈ দিয়া হৈছিল, তাৰ চূণপানীৰ ৰং সলনি নহ’ব, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে সাধাৰণ বায়ুত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ পৰিমাণ তেনেই নগণ্য।

11. তলত দিয়া অংগবোৰ নামৰ সৈতে মিলোৱা?

Answer: 

A. 20 MCQs with Answers

1. শ্বাস-প্ৰশ্বাসত বায়ু নাকৰ পাছত প্ৰথমে ক’ত যায়?
(A) পাকস্থলী।
(B) নাসাগহ্বৰ ।
(C) বৃহদন্ত্ৰ ।
(D) যকৃৎ 
Answer: (B) নাসাগহ্বৰ ।

2. বায়ুমোনাৰ মূল কাম কি?
(A) খাদ্য জমা কৰা।
(B) অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ বিনিময় ।
(C) পানী শোষণ।
(D) খাদ্য চোবোৱা।
Answer: (B) অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ বিনিময় ।

3. শ্বসনৰ সময়ত আমি কোনটো গেছ গ্ৰহণ কৰোঁ?
(A) অক্সিজেন।
(B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(C) নাইট্ৰোজেন ।
(D) হাইড্ৰ’জেন।
Answer: (A) অক্সিজেন ।

4. তলৰ কোনটো পেশীয়ে শ্বাস-প্ৰশ্বাসত সহায় কৰে?
(A) হৃদযন্ত্র ।
(B) মধ্যচ্ছদা ।
(C) যকৃৎ।
(D) পাকস্থলী।
Answer: (B) মধ্যচ্ছদা ।

5. খাদ্যনালীৰ আন নাম কি?
(A) শ্বাসনলী   ।
(B) গ্ৰাসনলী ।
(C) বৃহদন্ত্ৰ।
(D) ক্ষুদ্রান্ত্ৰ ।
Answer: (B) গ্ৰাসনলী ।

6. পাচন আৰম্ভ হোৱা অংগ কোনটো?
(A) মুখ ।
(B) পাকস্থলী
(C) ক্ষুদ্রান্ত্ৰ।
(D) বৃহদন্ত্ৰ।
Answer: (A) মুখ ।

7. লালটিয়ে কাৰ্ব’হাইড্ৰেটৰ ওপৰত কি কাম কৰে?
(A) সিহঁতক চৰ্বিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে ।
(B) সিহঁতক সৰল চেনিলৈ ভাঙে ।
(C) সিহঁতক প্ৰ’টিনলৈ ৰূপান্তৰ কৰে ।
(D) সিহঁতক পানীলৈ ৰূপান্তৰ কৰে।
Answer: (B) সিহঁতক সৰল চেনিলৈ ভাঙে ।

8. আয়ডিন দ্ৰৱে শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতিত কি ৰং দিয়ে?
(A) ৰঙা।
(B) সেউজীয়া ।
(C) নীলা-ক’লা।
(D) হালধীয়া।
Answer: (C) নীলা-ক’লা ।

9. ঘেঁহুৰ আটা আৰু সিজোৱা আলুত আয়ডিন দিলে কি হয়?
(A) ৰং সলনি নহয়।
(B) নীলা-ক’লা হয় ।
(C) ৰঙা হয়।
(D) সেউজীয়া হয়।
Answer: (B) নীলা-ক’লা হয়।

10. চেনিত আয়ডিন দিলে কি হয়?
(A) নীলা-ক’লা হয়।
(B) ৰঙৰ কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়।
(C) বগা হয়।
(D) গাঢ় নীলা হয়।
Answer: (B) ৰঙৰ কোনো পৰিৱৰ্তন নহয় ।

11. বৃহদন্ত্ৰৰ মুখ্য কাম কি?
(A) পৰিপোষক শোষণ।
(B) পানী আৰু লৱণ শোষণ
(C) খাদ্য চোবোৱা ।
(D) অক্সিজেন শোষণ।
Answer: (B) পানী আৰু লৱণ শোষণ ।

12. ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ ভিতৰৰ বেৰত থকা ক্ষুদ্ৰ আঙুলি সদৃশ গঠনবোৰক কি বোলে?
(A) ভিলাই।
(B) বায়ুমোনা
(C) পেশী।
(D) নাসাগহ্বৰ
Answer: (A) ভিলাই   ।

13. তলৰ কোনটো অংগে খাদ্য জমা কৰি মিহলাই মন্থন কৰে?
(A) মুখ ।
(B) পাকস্থলী।
(C) হাওঁফাওঁ।
(D) নাক ।
Answer: (B) পাকস্থলী 

14. মাছে সাধাৰণতে কোন অংগৰ জৰিয়তে উশাহ লয়?
(A) হাওঁফাওঁ ।
(B) ছাল ।
(C) ফুল ।
(D) পাকস্থলী।
Answer: (C) ফুল  ।

15. কেঁচুবোৰে উশাহ ল’বলৈ কি ব্যৱহাৰ কৰে?
(A) ছাল।
(B) ফুল।
(C) নাক।
(D) হাওঁফাওঁ।
Answer: (A) ছাল ।

16. জুইৰ ধোঁৱা উশাহত ল’লে কিয় কাহ মাৰোঁ?
(A) ধোঁৱাই খাদ্য হজম কৰে
(B) ধোঁৱাত উত্তেজক ক্ষুদ্ৰ কণা থাকে
(C) ধোঁৱাই তেজ বঢ়ায়
(D) ধোঁৱাই পানী সৃষ্টি কৰে
Answer: (B) ধোঁৱাত উত্তেজক ক্ষুদ্ৰ কণা থাকে ।

17. নিশাহত বাহিৰলৈ ওলোৱা বায়ুত কি গেছ বেছি থাকে?
(A) অক্সিজেন ।
(B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড ।
(C) নাইট্ৰোজেন।
(D) হাইড্ৰ’জেন ।
Answer: (B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড ।

18. চূণপানী কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ সৈতে কি কৰে?
(A) ৰং নীৰৱে থাকে।
(B) গাঢ় নীলা হয়।
(C) গাখীৰৰ দৰে বগা হয়।
(D) সেউজীয়া হয়।
Answer: (C) গাখীৰৰ দৰে বগা হয় ।

19. খাদ্যনলীৰ মাজেৰে খাদ্য ক’ৰ পৰা ক’লৈ যায়?
(A) নাকৰ পৰা হাওঁফাওঁলৈ ।
(B) মুখৰ পৰা পাছৰ অংশলৈ ।
(C) যকৃৎৰ পৰা পাকস্থলীলৈ।
(D) কিডনীৰ পৰা হৃদযন্ত্ৰলৈ।
Answer: (B) মুখৰ পৰা পাছৰ অংশলৈ 

20. শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু পাচন — এই দুয়োটা কিয় গুৰুত্বপূর্ণ?
(A) কেবল চলাচলৰ বাবে।
(B) শৰীৰক শক্তি আৰু জীৱনধাৰণৰ বাবে।
(C) কেৱল ঘূমত সহায় কৰে।
(D) কেৱল পানী ৰাখে।
Answer: (B) শৰীৰক শক্তি আৰু জীৱনধাৰণৰ বাবে ।

B. 15 Long Questions and Answers

1. শ্বাস-প্ৰশ্বাস তন্ত্ৰৰ মাজেৰে বায়ুৰ পথ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ বায়ু প্ৰথমে নাকৰ মাজেৰে শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পাছত ই নাসাগহ্বৰ, শ্বাসনলী, শ্বাসনলীৰ ডাল আৰু শেষত বায়ুমোনালৈ যায়। বায়ুমোনাত অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ বিনিময় ঘটে।

2. বায়ুমোনাৰ কাম কি? কিয় ই অতি গুৰুত্বপূর্ণ?
উত্তৰঃ বায়ুমোনাই হাওঁফাওঁত অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ বিনিময় কৰে। ই অতি গুৰুত্বপূর্ণ, কাৰণ শৰীৰক অক্সিজেনৰ প্ৰয়োজন আৰু বৰ্জিত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড বাহিৰ কৰি দিব লাগে।

3. শ্বাস-প্ৰশ্বাসত মধ্যচ্ছদাৰ ভূমিকা লিখা।
উত্তৰঃ মধ্যচ্ছদা হৈছে শ্বাস-প্ৰশ্বাসত সহায় কৰা এক বিশেষ পেশী। ই সংকুচিত হ’লে হাওঁফাওঁত বায়ু সোমায় আৰু প্ৰসাৰিত হ’লে বায়ু বাহিৰ ওলাই যায়।
4. পাচনত লালটিয়ে কেনেদৰে সহায় কৰে?
উত্তৰঃ লালটিয়ে খাদ্যক ভিজায় আৰু নৰম কৰে। ইয়াত থকা এনজাইমে কাৰ্ব’হাইড্ৰেট বা শ্বেতসাৰ ভাঙি সৰল চেনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ আৰম্ভ কৰে।

5. আয়ডিন পৰীক্ষাৰ সহায়ে কেনেকৈ শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতি নিৰ্ণয় কৰা হয়?
উত্তৰঃ খাদ্যবস্তুত আয়ডিন দ্ৰৱ দিলে যদি ৰং নীলা-ক’লা হয়, তেন্তে তাত শ্বেতসাৰ আছে বুলি ধৰা হয়। যদি ৰং সলনি নহয়, তেন্তে শ্বেতসাৰ নাই বুলিব পাৰি।

6. ক্ষুদ্রান্ত্ৰ কিয় পৰিপোষক শোষণৰ মূল স্থান?
উত্তৰঃ ক্ষুদ্রান্ত্ৰৰ ভিতৰৰ বেৰখন ভিলাই নামৰ অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ প্ৰৱৰ্ধৰে আবৃত। এইবোৰে পৃষ্ঠকালি বহুগুণে বৃদ্ধি কৰে, যাৰ বাবে পাচন হোৱা খাদ্যৰ পৰা পৰিপোষক দ্ৰব্য সহজে তেজত শোষিত হয়।

7. বৃহদন্ত্ৰৰ কাম সংক্ষেপে বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ বৃহদন্ত্ৰই অবশিষ্ট খাদ্যৰ পৰা পানী আৰু লৱণ শোষণ কৰে। ইয়াৰ ফলত অপদ্ৰব্য কঠিন হৈ মলৰ ৰূপ লয়।
8. কিয় সকলো প্ৰাণীয়ে হাওঁফাওঁৰে উশাহ নলয়? উদাহৰণসহ বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ সকলো প্ৰাণীৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ অংগ একে নহয়। মাছবোৰে ফুলৰ জৰিয়তে, কেঁচুবোৰে ছালৰ জৰিয়তে, আৰু বহু স্থলজ প্ৰাণীয়ে হাওঁফাওঁৰ জৰিয়তে উশাহ লয়। সেয়ে সকলোৰে বাবে হাওঁফাওঁ সম্ভৱ নহয়।
9. জুইৰ ধোঁৱা কাহৰ সৃষ্টি কিয় কৰে?
উত্তৰঃ জুইৰ ধোঁৱাত ক্ষুদ্ৰ কাৰ্বনৰ কণা আৰু বিভিন্ন ক্ষতিকাৰক গেছ থাকে। এইবোৰে শ্বাসনলীত উত্তেজনা সৃষ্টি কৰে, সেয়ে শৰীৰে কাহৰ জৰিয়তে সেইবোৰ বাহিৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।

10. নিশাহত ওলোৱা বায়ুত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড বেছি বুলি কেনেকৈ প্ৰমাণ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ যদি নিশাহত ওলোৱা বায়ু চূণপানীত এৰা হয়, তেন্তে চূণপানী গাখীৰৰ দৰে বগা হৈ যায়। ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে উশাহত ওলোৱা বায়ুত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড বেছি।

11. খাদ্য চোবাই খোৱা কিয় জৰুৰী?
উত্তৰঃ খাদ্য চোবালে ডাঙৰ টুকুৰাবোৰ সৰু হৈ যায়। ইয়াৰ ফলত পাচন ৰসে খাদ্যৰ ওপৰত সহজে ক্ৰিয়া কৰিব পাৰে আৰু পাচন ভালদৰে হয়।

12. খাদ্যনলী আৰু শ্বাসনলী পৃথক অংগ — এই কথাটো কিয় জৰুৰী?
উত্তৰঃ খাদ্যনলীয়ে খাদ্য পাকস্থলীলৈ নিয়ে আৰু শ্বাসনলীয়ে বায়ু হাওঁফাওঁলৈ নিয়ে। যদি দুয়োটা একে হ’লেহেঁতেন, তেন্তে খাদ্য শ্বাসনলীত সোমাই বিপদ ঘটিব পাৰিলেহেঁতেন।

13. খাদ্যৰ পাচনত পাকস্থলীৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ পাকস্থলীয়ে খাদ্য জমা কৰি ৰাখে আৰু পাচন ৰসৰ সৈতে মিহলাই মন্থন কৰে। ইয়াৰ ফলত খাদ্য অধিক সহজে পৰৱৰ্তী পাচনৰ বাবে সাজু হয়।

14. মধুৰ্য্যই অনন্যাক কিয় সুধিব পাৰে যে কেঁচুৰ হাওঁফাওঁ নাই?
উত্তৰঃ কেঁচুবোৰ মাটিৰ তলত বাস কৰে আৰু সিহঁতৰ হাওঁফাওঁ নাথাকে। সিহঁতে ছালৰ জৰিয়তে উশাহ লয়। এই উদাহৰণে দেখুৱাই যে সকলো প্ৰাণীয়ে হাওঁফাওঁ ব্যৱহাৰ নকৰে।

15. আমাৰ শৰীৰৰ বাবে শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু পাচন কিয় দুয়োটা প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ পাচনে খাদ্যক সৰল কৰি শৰীৰে ব্যৱহাৰযোগ্য পদাৰ্থলৈ ৰূপান্তৰ কৰে, আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসে সেই শক্তি উৎপাদনত সহায় কৰে। দুয়োটাই শৰীৰক শক্তি, বৃদ্ধি আৰু জীৱনধাৰণৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়।