সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১১ – উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | ASSEB Assam (Assamese Medium)

Class 7 Science Chapter 11 উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া Solutions | ASSEB Assam | Assamese Medium

সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১১ – উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (ASSEB Assam – Assamese Medium)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ একাদশ অধ্যায় ‘উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ জীৱবিজ্ঞানৰ এটা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন ASSEB (Assam State School Education Board) পাঠ্যক্ৰম আৰু নৱ্য শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 11 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।

‘উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া’ নামৰ এই পাঠটিত উদ্ভিদৰ দেহত পানী আৰু খনিজ লৱণ পৰিবহণ, খাদ্য প্ৰস্তুতি (সালোকসংশ্লেষণ), প্ৰস্বেদন (Transpiration) আৰু উদ্ভিদৰ বংশবৃদ্ধি আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ প্ৰতিটো ধাৰণা স্পষ্ট হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• উদ্ভিদৰ দেহত পানী, খনিজ লৱণ আৰু খাদ্যৰ পৰিবহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিস্তৃত পৰিচয়।
• সালোকসংশ্লেষণ আৰু প্ৰস্বেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ গুৰুত্ব আৰু কাৰ্যপ্ৰণালীৰ সহজ বিশ্লেষণ।
• উদ্ভিদৰ বংশবৃদ্ধি সম্পৰ্কে নিৰ্দোষ আৰু পৰীক্ষামুখী উত্তৰ।
• ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী (MCQ) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী সমাধান।
• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ (Additional Questions) সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া ASSEB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ দৰ্শোৱা প্ৰশ্ন আৰু MCQ ৰ বিশেষ সংকলন।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 SCERT, অসম — সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-11                                                 অস্পিন একাডেমী

উদ্ভিদৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

EXERCISE (অনুশীলনী)

1. Darken the circle of correct answer :
শুদ্ধ উত্তৰৰ গোলটো সম্পূৰ্ণকৈ পূৰ কৰা।
(i) সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত উদ্ভিদৰ কোন অংশই বায়ুৰ পৰা কাৰ্বন
ডাইঅক্সাইড লয়?
(a) মূলৰোম।
(b) পাতৰ সিৰা।
(c) পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
(d) বৃতি।
Answer: (c)

(ii) পাতসমূহ সেউজীয়া হোৱাৰ কাৰণ কি?
(a) পত্ৰহৰিৎ।

(b) জাইলেম।
(c) ফ্ল’ৱেম।
(d) পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
Answer: (a)

(iii) পত্ৰৰন্ধ্ৰৰ চাৰিওকাষে কেইটা ৰক্ষীকোষ থাকে?
(a) 4 

(b) 3
(c) 2 

(d) 5
Answer: (c)

(iv) সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত উদ্ভিদে কি কি ব্যৱহাৰ কৰে?
(a) নাইট্ৰ’জেন আৰু অক্সিজেন।
(b) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড আৰু পানী।
(c) অক্সিজেন, হাইড্ৰ’জেন, কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(d) পানী আৰু খনিজ লৱণ।
Answer: (b)

2. খালী ঠাই পূৰ কৰা।)
(a) উদ্ভিদে ______ ৰ পৰা শক্তি আহৰণ কৰি ______ প্ৰস্তুত কৰে।
Answer: সূৰ্যৰ পোহৰ, আহাৰ
(b) সালোক সংশ্লেষণত উদ্ভিদে ______ গ্ৰহণ কৰে আৰু ______ উলিয়াই দিয়ে।
Answer: কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছ, অক্সিজেন গেছ

3. তলত দিয়া বিৱৰণসমূহ সঁচানে মিছা লিখা—
(a) সালোক সংশ্লেষণত প্ৰ’টিন উৎপাদন নহয়।
Answer: শুদ্ধ
(b) ৰঙা ৰঙৰ পাত থকা উদ্ভিদত সালোক সংশ্লেষণ নহয়।
Answer: অশুদ্ধ

4. তলত দুটা বাক্য দিয়া হৈছে তাৰে এটা উক্তি আৰু আনটো কাৰণ
উক্তি : উদ্ভিদৰ পাতত থকা সেউজীয়া ৰঞ্জক পদাৰ্থক পত্ৰহৰিং বুলি কোৱা হয়।
যুক্তি : পত্ৰহৰিতৰ বাবে উদ্ভিদৰ পাতৰ বৰণ সেউজীয়া হয়।
তলৰ বিকল্পসমূহৰ পৰা শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা—
(a) উক্তি আৰু যুক্তি দুয়োটা শুদ্ধ আৰু যুক্তি, উক্তিৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
(b) উক্তি আৰু যুক্তি দুয়োটা শুদ্ধ কিন্তু যুক্তি, উক্তিৰ শুদ্ধ
ব্যাখ্যা নহয়।
(c) উক্তি শুদ্ধ কিন্তু যুক্তি শুদ্ধ নহয়।
(d) উক্তি অশুদ্ধ কিন্তু যুক্তি শুদ্ধ।
Answer: (a)

4. স্তম্ভ I-ৰ শব্দবোৰৰ সৈতে স্তম্ভ II-ৰ শব্দবোৰৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা—

স্তম্ভ I	স্তম্ভ II
(i) পত্ৰহৰিৎ	(a) জাইলেম
(ii) পত্ৰৰন্ধ্ৰ	(b) পাত
(iii) সালোক সংশ্লেষণ	(c) ৰক্ষীকোষ
(iv) পানীৰ পৰিবহণ	(d) শ্বেতসাৰ

Answer:

স্তম্ভ I	স্তম্ভ II
(i) পত্ৰহৰিৎ	(b) পাত
(ii) পত্ৰৰন্ধ্ৰ	(c) ৰক্ষীকোষ
(iii) সালোক সংশ্লেষণ	(d) শ্বেতসাৰ
(iv) পানীৰ পৰিবহণ	(a) জাইলেম

5. তলত দুটা বাক্য দিয়া হৈছে তাৰে এটা উক্তি আৰু আনটো কাৰণ

উক্তি: উদ্ভিদৰ পাতত থকা ৰঞ্জক পদাৰ্থক পত্ৰহৰিৎ বুলি কোৱা হয়।

যুক্তি: পত্ৰহৰিতৰ বাবে উদ্ভিদৰ পাতৰ বৰণ সেউজীয়া হয়।

তলৰ বিকল্পসমূহৰ পৰা শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা

(a) উক্তি আৰু যুক্তি দুয়োটা শুদ্ধ আৰু যুক্তি, উক্তিৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।

(b) উক্তি আৰু যুক্তি দুয়োটা শুদ্ধ কিন্তু যুক্তি, উক্তিৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা নহয়।

(c) উক্তি শুদ্ধ কিন্তু যুক্তি শুদ্ধ নহয়।

(d) উক্তি অশুদ্ধ কিন্তু যুক্তি শুদ্ধ।

Answer: (a)

6. তলৰ প্ৰশ্ন কেইটাৰ চমু উত্তৰ লিখা —
(a) সালোক সংশ্লেষণত উৎপন্ন হোৱা কাৰ্ব’হাইড্ৰেটটোৰ নাম লিখা?
Answer: এই প্ৰক্ৰিয়াত সৃষ্টি হোৱা শৰ্কৰাবিধক গ্লুক’জ বুলি জনা যায়।
(b) উদ্ভিদত থকা ফ্ল’ৱেমৰ কাম কি?
Answer: উদ্ভিদৰ পাতত প্ৰস্তুত হোৱা পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহ গছজোপাৰ বিভিন্ন অংগলৈ কঢ়িয়াই নিয়াটোৱেই হৈছে ফ্ল’ৱেমৰ প্ৰধান কাৰ্য।

(c) উদ্ভিদৰ খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণৰ ক্ষেত্ৰত পাতত থকা পত্ৰৰন্ধ্ৰৰ ভূমিকা কি?
Answer: খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছ উদ্ভিদে এই পত্ৰৰন্ধ্ৰসমূহৰ মাজেৰেই বায়ুমণ্ডলৰ পৰা শুহি লয়।

(d) শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতিৰ পৰীক্ষা কেনেকৈ কৰিবা?
Answer: শ্বেতসাৰৰ অৱস্থিতি নিৰ্ণয় কৰিবলৈ প্ৰথমে এটা বিকাৰত পানী গৰম কৰি তাত এখিলা সতেজ সেউজীয়া পাত প্ৰায় ৫ মিনিটমান সময় সিজিবলৈ দিব লাগিব। তাৰ পিছত পাতখিলা পানীৰ পৰা তুলি আনি এটা পৰীক্ষানলীত ৰাখি সম্পূৰ্ণকৈ ডুব যোৱাকৈ এলক’হল ঢালিব লাগিব। পৰীক্ষানলীটো গৰম পানীৰ পাত্ৰ এটাত ৰাখি এলক’হলখিনি উতলিবলৈ দিলে পাতৰ পৰা পত্ৰহৰিৎখিনি ওলাই গৈ পাতখিলা বৰণহীন হৈ পৰিব। পাতখিলা এলক’হলৰ পৰা উলিয়াই পৰিষ্কাৰ পানীৰে ধুই এখন পেট্ৰিপ্লেটত ৰাখিব লাগে। তাৰ ওপৰত কেইটোপালমান লঘু আয়’ডিনৰ দ্ৰৱ দিলে যদি পাতখিলাৰ ৰং গাঢ় নীলা বা ক’লা হয়, তেন্তে ই শ্বেতসাৰ থকাটো প্ৰমাণ কৰে।

(e) সালোক সংশ্লেষণত যে অক্সিজেন ওলায় সেয়া দেখুৱাবলৈ এটা পৰীক্ষা কৰা।
Answer:

(পানীৰে পূৰ্ণ এটা ডাঙৰ বিকাৰত হাইড্ৰিলাৰ দৰে জলজ উদ্ভিদৰ কেইডালমান ডাল কাটি পানীৰ তলত ৰখা হ’ল। কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ যোগান ধৰিবলৈ তাত সামান্য চ’ডাপানী মিহলাই দিয়া হ’ল। তাৰ পিছত এটা কাঁচৰ চুপিৰে হাইড্ৰিলাৰ ডালবোৰ ঢাকি দিয়া হ’ল। এটা পৰীক্ষানলী পানীৰে পূৰ্ণ কৰি চুপিটোৰ নলীডালৰ ওপৰত সাৱধানে ওভোটাই ৰখা হ’ল যাতে হাইড্ৰিলাৰ কটা মূৰবোৰ নলীডালৰ ফালে ওপৰমুখাই থাকে। এতিয়া এই সমগ্ৰ ব্যৱস্থাটো প্ৰখৰ সূৰ্যৰ পোহৰত প্ৰায় ৩ ঘণ্টামান সময় ৰখা হ’ল। পোহৰ পৰাৰ লগে লগে গছৰ কটা মূৰবোৰৰ পৰা সৰু সৰু গেছৰ বুৰবুৰণি ওলাই ওপৰলৈ উঠা দেখা যাব আৰু পানীখিনি তললৈ ঠেলি দি পৰীক্ষানলীটোৰ ওপৰৰ অংশত জমা হ’ব। পৰীক্ষানলীটো সাৱধানে তুলি আনি তাৰ মুখত এডাল জ্বলি থকা জুইশলা কাঠি ধৰিলে দেখা যাব যে গেছটোৱে কাঠিডাল উজ্জ্বলভাৱে জ্বলাই তুলিছে। ইয়াৰ পৰা প্ৰমাণ হয় যে জমা হোৱা গেছখিনি অক্সিজেন, আৰু ই সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত নিৰ্গত হয়।)

(f) Write the word equation of photosynthesis and respiration. (সালোক সংশ্লেষণ আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ শব্দ সমীকৰণ লিখা।)

Answer: 

Word equation outlining photosynthesis:

Word equation outlining respiration :
Glucose + Oxygen Carbon dioxide + Water + Energy
সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ শব্দ সমীকৰণ :

শ্বাস-প্রশ্বাস প্ৰক্ৰিয়াৰ শব্দ সমীকৰণ :
গ্লুক’জ + অক্সিজেন কাৰ্বন ডাই অক্সাইড + পানী + শক্তি

7. এনে এটা পৰিস্থিতি কল্পনা কৰা য’ত সালোক সংশ্লেষণ কৰা সকলো উদ্ভিদৰ লগতে ক্ষুদ্র সেউজীয়া জীৱবোৰ পৃথিৱীৰ পৰা হঠাতে নোহোৱা হৈ গৈছে। আমি উশাহ লোৱা বায়ু আৰু পৃথিৱীত থকা জীৱবোৰৰ ওপৰত ইয়াৰ কি প্রভাব হ’ব পাৰে?
Answer: আমাৰ বায়ুমণ্ডললৈ অক্সিজেন যোগান ধৰা একমাত্ৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াই হৈছে সালোক সংশ্লেষণ। সেয়েহে, সালোক সংশ্লেষণকাৰী গছ-গছনি আৰু অণুজীৱসমূহ নোহোৱা হৈ গ’লে আমি উশাহ ল’বলৈ বায়ুত অক্সিজেনৰ তীব্ৰ নাটনি ঘটিব। অক্সিজেনৰ অবিহনে উশাহ-নিশাহ ল’ব নোৱাৰাৰ ফলত পৃথিৱীৰ বুকুত থকা সকলো জীৱকুল সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হ’ব।)

8. চিত্ৰ 11.14 ত দেখুওৱা পাতখিলাৰ কোনটো পৃষ্ঠত অধিক পত্ৰৰন্ধ্ৰ থাকিব পাৰে?

Answer: সাধাৰণতে ‘B’ পৃষ্ঠত বেছি পৰিমাণৰ পত্ৰৰন্ধ্ৰ থাকে।

9. তলৰ চিত্ৰ দুখন ভালদৰে চোৱা। চিত্র 11.15 (a)-ত আলু গছৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া আৰু চিত্ৰ 11.15 (b)-ত আলুৰ চকল এটাৰ ওপৰত কৰা এটা পৰীক্ষা দেখুওৱা হৈছে।

তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া –

(i) পৰীক্ষাটোত দেখুওৱা ৰঙৰ এই পৰিবৰ্তনে আলুত সঞ্চিত হৈ থকা পদাৰ্থৰ বিষয়ে আমাক কি কয়?
Answer: ৰঙৰ এই নীলা-ক’লা পৰিৱৰ্তনে আলুত যে শ্বেতসাৰ জমা হৈ আছে, সেই কথাটোকেই প্ৰতিপন্ন কৰে।

(ii) এই সঞ্চিত পদাৰ্থবিধ আলুৰ ভিতৰত প্ৰস্তুত নহয়। ই আলুৰ ভিতৰলৈ ক’ৰ পৰা আহে?
Answer: আলুৰ ভিতৰত থকা এই পদাৰ্থবিধ আচলতে গছজোপাৰ পাতৰ পৰাহে তললৈ নামি আহে।

(iii) উদ্ভিদজোপাৰ কোনটো অংশত খাদ্য প্ৰস্তুত হয়? উদ্ভিদজোপাৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোৰ নাম কি?
Answer: খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণৰ কাৰ্যটো গছৰ পাতত সম্পন্ন হয়। খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা এই গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়াটোক সালোক সংশ্লেষণ বুলি কোৱা হয়।

(iv) প্ৰস্তুত হোৱা অংশৰ পৰা সঞ্চিত হোৱা অংশ (আলু) লৈ উদ্ভিদৰ খাদ্যৰ পৰিক্ৰমা বৰ্ণনা কৰা। এই খাদ্য কঢ়িয়াই নিয়া গঠনটোৰ নাম লিখা।

Answer: পাতত প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্যখিনি এবিধ বিশেষ নলীসদৃশ কলাৰ মাজেৰে গতি কৰি মাটিৰ তলত থকা আলুলৈ আহে আৰু তাতে জমা হয়। খাদ্য কঢ়িয়াই অনা এই বিশেষ কলাবিধৰ নাম হৈছে ফ্ল’ৱেম।

10. ৰিতুৰে বায়ৰুদ্ধ বন্ধ কাঁচৰ জাৰত গঁজালি ওলোৱা বুটৰ সৈতে চিত্ৰ 11.16-ত দেখুওৱাৰ দৰে এটা পৰীক্ষা কৰিলে। কিছুদিনৰ পাছত তেওঁ মন কৰিলে যে চূণৰ পানীখিনি গাখীৰৰ দৰে হৈ পৰিছে।

প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া :
(i) এই পৰীক্ষাটোৰ জৰিয়তে ৰিতুৰে কোনটো ধাৰণাৰ বিষয়ে অনুসন্ধান কৰাৰ সম্ভাৱনা আটাইতকৈ বেছি?

Answer: এই পৰীক্ষাটোৰ জৰিয়তে ৰিতুৱে সম্ভৱতঃ উদ্ভিদৰ শ্বসন প্ৰক্ৰিয়াত যে কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছ নিৰ্গত হয়, সেই ধাৰণাটোকেই প্ৰমাণ কৰিব বিচাৰিছে।

(ii) চূণৰ পানীৰ এই পৰিৱৰ্তনে কি সুচাইছে?

Answer: চূণপানীৰ এই গাখীৰৰ দৰে বৰণ হোৱা ঘটনাই জাৰৰ ভিতৰত কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড উৎপন্ন হোৱাটো প্ৰমাণ কৰে।

(iii) অংকুৰিত বুটবোৰত সংঘটিত কোনটো জীৱন প্রক্রিয়া এই পৰিৱর্তনৰ বাবে দায়ী?
Answer: অংকুৰিত হৈ থকা বুটমাহত অহৰহ চলি থকা শ্বসন প্ৰক্ৰিয়াই হৈছে এই পৰিৱৰ্তনৰ মূল কাৰণ।

(iv) যদি ৰিতুৱে গজালি ওলোৱা বুটৰ সলনি শুকান বুট ব্যৱহাৰ কৰিলেহেঁতেন তেন্তে ফলাফল একেই হ’লহেঁতেননে? তোমাৰ উত্তৰৰ সপক্ষে যুক্তি দিয়া?
Answer: যদি গজালি ওলোৱা বুটৰ পৰিৱৰ্তে শুকান বুট ব্যৱহাৰ কৰা হ’লহেঁতেন, তেন্তে একে ফলাফল পোৱা নগ’লহেঁতেন। কাৰণ, সজীৱ অংকুৰিত গুটিৰ তুলনাত শুকান গুটিৰ শ্বসনৰ হাৰ প্ৰায় নাই বুলিব পাৰি। ফলস্বৰূপে, উৎপন্ন হোৱা অকনমান কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডে চূণপানীখিনি গাখীৰৰ দৰে বগা কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন।

(v) পৰীক্ষাটো চলি থাকোঁতে, কেইদিনমানৰ পাছতো যদি পানীখিনি গাখীৰৰ দৰে নহয়, তেন্তে ব্যৱস্থাটোত থাকিব পৰা দুটা সম্ভাব্য ভুল কি হ’ব পাৰে?
Answer: পৰীক্ষাটোত থাকিব পৰা দুটা সম্ভাব্য ত্ৰুটি হ’ব পাৰে—

(a) কাঁচৰ জাৰটোৰ মুখখন সম্পূৰ্ণৰূপে বায়ুৰুদ্ধ হোৱা নাছিল, যাৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা CO₂ গেছ বাহিৰলৈ ওলাই গৈছিল।

(b) জাৰটো যদিও বায়ুৰুদ্ধ আছিল, কিন্তু আৰম্ভণিতে শ্বসন কাৰ্য চলাই নিবলৈ তাৰ ভিতৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ অক্সিজেন মজুত নাছিল।
(vi) এই পৰীক্ষাই উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত শ্বাস-প্রশ্বাসৰ ভূমিকা বুজিবলৈ আমাক কেনেদৰে সহায় কৰে?
Answer: এই পৰীক্ষাটোৱে দেখুৱায় যে শ্বসন প্ৰক্ৰিয়াত অক্সিজেনৰ সহায়ত গ্লুক’জ খণ্ডিত হৈ কার্বন ডাইঅক্সাইড, পানী আৰু শক্তি মুকলি হয়। গ্লুক’জৰ পৰা মুকলি হোৱা এই শক্তিক গছ-গছনিয়ে কোষৰ বিভাজন, পুষ্টি আহৰণ, আঘাতপ্ৰাপ্ত কলাৰ মেৰামতি আৰু বিভিন্ন দৰকাৰী অণুৰ সৃষ্টিৰ কামত লগায়। এই সকলোবোৰ কাৰ্যই উদ্ভিদৰ দ্ৰুত বিকাশত সহায় কৰে।

20 Multiple Choice Questions (MCQs) with Answers

1. সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত পোহৰ শক্তি শোষণ কৰা মূল উপাদানটো কি?
(A) জাইলেম।
(B) পত্ৰহৰিৎ।
(C) ফ্ল’ৱেম।
(D) পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
Answer: (B)

2. সকলো জীৱৰ বাবে শক্তিৰ মূল উৎস কি?
(A) মাটি।
(B) পানী।
(C) সূৰ্য ।
(D) বায়ু।
Answer: (C)

3. উদ্ভিদে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক কি বোলা হয়?
(A) পাচন।
(B) শ্বসন।
(C) সালোক সংশ্লেষণ ।
(D) প্ৰস্বেদন।
Answer: (C)

4. সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত উদ্ভিদে কোনটো গেছ গ্ৰহণ কৰে?
(A) অক্সিজেন।
(B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(C) নাইট্ৰ’জেন।
(D) হাইড্ৰ’জেন।
Answer: (B)

5. সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত কোনটো গেছ নিৰ্গত হয়?
(A) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(B) মিথেন ।
(C) নাইট্ৰ’জেন।
(D) অক্সিজেন ।
Answer: (D)

6. মাটিৰ পৰা পানী আৰু খনিজ লৱণ শোহন কৰা অংশটো হ’ল:
(A) পাত।
(B) শিপা।
(C) ফুল।
(D) কাণ্ড।
Answer: (B)

7. শিপাৰ পৰা পাতলৈ পানী আৰু খনিজ লৱণ পৰিবহণ কৰে কোনে?
(A) ফ্ল’ৱেম।
(B) পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
(C) জাইলেম।
(D) মূলৰোম।
Answer: (C)

8. সালোক সংশ্লেষণত উৎপন্ন হোৱা কাৰ্ব’হাইড্ৰেটত প্ৰধানকৈ কি থাকে?
(A) কাৰ্বন, হাইড্ৰ’জেন, অক্সিজেন।
(B) কাৰ্বন, নাইট্ৰ’জেন, অক্সিজেন।
(C) নাইট্ৰ’জেন, হাইড্ৰ’জেন, অক্সিজেন।
(D) কাৰ্বন, লো, অক্সিজেন।
Answer: (A)

9. পাতত শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতি পৰীক্ষা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:
(A) এলক’হল।
(B) আয়’ডিনৰ দ্ৰৱ।
(C) পানী।
(D) এচিড।
Answer: (B)

10. পত্ৰৰন্ধ্ৰ কেইটা ৰক্ষীকোষৰ দ্বাৰা আৱৰি থাকে?
(A) এটা।
(B) দুটা।
(C) তিনিটা।
(D) চাৰিটা।
Answer: (B)

11. উদ্ভিদে প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য কি ৰূপত সঞ্চিত হৈ থাকে?
(A) প্ৰ’টিন।
(B) চৰ্বি।
(C) শ্বেতসাৰ।
(D) ভিটামিন।
Answer: (C)

12. ফ্ল’ৱেম কলাৰ প্ৰধান কাৰ্য কি?
(A) পানী পৰিবহণ কৰা।
(B) খনিজ লৱণ পৰিবহণ কৰা।
(C) প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য পৰিবহণ কৰা।
(D) সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ কৰা।
Answer: (C)

13. আলু গছৰ কোনটো অংশত সাধাৰণতে শ্বেতসাৰ জমা হয়?
(A) পাত।
(B) কাণ্ড/আলু।
(C) শিপা।
(D) ফুল।
Answer: (B)

14. পাতৰ পৃষ্ঠত থকা ক্ষুদ্ৰ বিন্ধাবোৰক কি বোলা হয়?
(A) ক্ল’ৰ’প্লাষ্ট ।
(B) জাইলেম।
(C) পত্ৰৰন্ধ্ৰ।
(D) সিৰা।
Answer: (C)

15. অংকুৰিত গুটিত হোৱা শ্বসনৰ ফলত উৎপন্ন হয়:
(A) অক্সিজেন।
(B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(C) গ্লুক’জ।
(D) শ্বেতসাৰ।
Answer: (B)

16. কিহৰ উপস্থিতিত চূণপানী গাখীৰৰ দৰে বগা হয়?
(A) অক্সিজেন।
(B) নাইট্ৰ’জেন।
(C) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(D) কাৰ্বন মন’ক্সাইড।
Answer: (C)

17. উদ্ভিদৰ সালোক সংশ্লেষণৰ বাবে তলৰ কোনটো অপৰিহাৰ্য?
(A) অন্ধকাৰ।
(B) পত্ৰহৰিৎ।
(C) অক্সিজেন।
(D) ভেঁকুৰ।
Answer: (B)

18. সালোক সংশ্লেষণৰ শব্দ সমীকৰণত পানীৰ লগত আন কোনটো বিক্ৰিয়ক থাকে?
(A) অক্সিজেন।
(B) কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড।
(C) সূৰ্যৰ পোহৰ।
(D)গ্লুক’জ।
Answer: (B)

19. কোনটো জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত শক্তি মুকলি হয়?
(A) সালোক সংশ্লেষণ।
(B)প্ৰস্বেদন।
(C) শ্বসন।
(D) শোষণ।
Answer: (C)

20. আয়’ডিনৰে পৰীক্ষা কৰিলে শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতি কি ৰঙে বুজায়?
(A) ৰঙা।
(B) সেউজীয়া।
(C) হালধীয়া।
(D) নীলা-ক’লা।
Answer: (D)

B. 15 Long Questions with Answers

1. উদ্ভিদৰ সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াটো বৰ্ণনা কৰা।
Answer: সালোক সংশ্লেষণ হৈছে এনে এক জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়া যাৰ জৰিয়তে সেউজীয়া উদ্ভিদে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰে। পত্ৰহৰিৎৰ সহায়ত সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ কৰি, উদ্ভিদে বায়ুমণ্ডলৰ পৰা লোৱা কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড আৰু শিপাই শোষণ কৰা পানী ব্যৱহাৰ কৰি গ্লুক’জ উৎপন্ন কৰে। এই বিক্ৰিয়াৰ সময়ত উপজাত দ্ৰব্য হিচাপে অক্সিজেন বায়ুমণ্ডললৈ নিৰ্গত হয়।
2. উদ্ভিদৰ বাবে পত্ৰহৰিৎ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
Answer: পত্ৰহৰিৎ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ই সূৰ্যৰ পৰা পোহৰ শক্তি শোষণ কৰা প্ৰধান ৰঞ্জক পদাৰ্থ হিচাপে কাম কৰে। এই শক্তিৰ অবিহনে পানী আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড লগ হৈ গ্লুক’জ প্ৰস্তুত কৰা ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াটো সংঘটিত হ’ব নোৱাৰে, যাৰ ফলত খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো বন্ধ হৈ পৰে।

3. পত্ৰৰন্ধ্ৰৰ গঠন আৰু কাৰ্য বৰ্ণনা কৰা।
Answer: পত্ৰৰন্ধ্ৰ হৈছে সাধাৰণতে পাতৰ তলৰ ফালে থকা অণুবীক্ষণিক বিন্ধা। প্ৰতিটো পত্ৰৰন্ধ্ৰ দুটা বিশেষ ৰক্ষীকোষৰ দ্বাৰা আৱৰি থাকে যিয়ে ইয়াৰ খোলা আৰু বন্ধ হোৱা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্য হৈছে গেছৰ বিনিময় কৰা, যাৰ জৰিয়তে সালোক সংশ্লেষণৰ বাবে কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড সোমাব পাৰে আৰু অক্সিজেন বাহিৰলৈ ওলাই যাব পাৰে।
4. জাইলেম আৰু ফ্ল’ৱেমৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা।
Answer: জাইলেম হৈছে এনে এবিধ নলীকা কলা যিয়ে শিপাৰ পৰা পানী আৰু খনিজ লৱণ পাতলৈ ওপৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে। ইয়াৰ বিপৰীতে, ফ্ল’ৱেম হৈছে এনে এবিধ কলা যিয়ে পাতত প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্য (গ্লুক’জ) গছজোপাৰ আন সকলো সজীৱ অংশ, যেনে শিপা আৰু সঞ্চয় অংগলৈ তললৈ পৰিবহণ কৰে।)
5. উদ্ভিদে নিজৰ শিপাই প্ৰয়োজনীয় শক্তি পোৱাটো কেনেকৈ নিশ্চিত কৰে?
Answer: যদিও শিপা মাটিৰ তলত থাকে আৰু সালোক সংশ্লেষণ কৰিব নোৱাৰে, ইহঁতে ফ্ল’ৱেমৰ জৰিয়তে শক্তি লাভ কৰে। সূৰ্যৰ পোহৰ পৰা পাতত প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্য ফ্ল’ৱেম নলীৰে গৈ শিপা পায়গৈ, য’ত কোষীয় শ্বসনৰ জৰিয়তে ই খণ্ডিত হৈ শক্তি মুকলি কৰে।
6. উদ্ভিদৰ পৰীক্ষাত আয়’ডিন পৰীক্ষাৰ তাৎপৰ্য কি?
Answer: শ্বেতসাৰৰ উপস্থিতি ধৰা পেলাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক মান্য জৈৱ-ৰাসায়নিক পদ্ধতি হৈছে আয়’ডিন পৰীক্ষা। বৰণহীন কৰা পাত এখিলাত আয়’ডিন দিলে ই সঞ্চিত শ্বেতসাৰৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি এক স্পষ্ট নীলা-ক’লা যৌগ গঠন কৰে, যিয়ে চাক্ষুষভাৱে প্ৰমাণ কৰে যে সালোক সংশ্লেষণ হৈছে আৰু খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
7. সালোক সংশ্লেষণ আৰু শ্বসনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক বাখ্যা কৰা।
Answer: সালোক সংশ্লেষণ আৰু শ্বসন হৈছে পৰস্পৰ পৰিপূৰক জৈৱিক চক্ৰ। সালোক সংশ্লেষণে গ্লুক’জ অণুত সৌৰশক্তি সঞ্চয় কৰে আৰু অক্সিজেন মুকলি কৰে। শ্বসনে মূলতঃ ইয়াৰ ওলোটা কাম কৰে, ই অক্সিজেন ব্যৱহাৰ কৰি গ্লুক’জ খণ্ডিত কৰে, যাৰ ফলত কোষীয় কাৰ্যৰ বাবে সঞ্চিত শক্তি মুকলি হয় আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড আৰু পানী পুনৰ পৰিৱেশলৈ নিৰ্গত হয়।
8. গছৰ পাতবোৰ ডাঠ তেলেৰে সম্পূৰ্ণকৈ প্ৰলেপ দিলে গছজোপা কিয় মৰি যায়?
Answer: পাতবোৰত তেলৰ প্ৰলেপ দিলে পত্ৰৰন্ধ্ৰবোৰ বন্ধ হৈ পৰে, যাৰ ফলত গেছ বিনিময় সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড সোমাব নোৱাৰিলে উদ্ভিদে সালোক সংশ্লেষণ কৰিব নোৱাৰে। তদুপৰি, আৱদ্ধ অক্সিজেন আৰু জলীয় বাষ্প এৰি দিব নোৱাৰাৰ ফলত স্বাভাৱিক বিপাকীয় কাৰ্যবোৰ বাধাপ্ৰাপ্ত হয়, যাৰ ফলত গছজোপা অনাহাৰত ভোগে আৰু অৱশেষত মৰি যায়।
9. গছৰ কাণ্ডত থকা ফ্ল’ৱেম কলা সম্পূৰ্ণৰূপে কাটি গ’লে কি হ’ব?
Answer: যদি ফ্ল’ৱেম কাটি যায়, তেন্তে পাতৰ পৰা খাদ্যৰ অধোগামী পৰিবহণ বন্ধ হৈ পৰে। প্ৰয়োজনীয় পুষ্টি আৰু শক্তিৰ পৰা বঞ্চিত হৈ শিপাবোৰ অৱশেষত মৰি যাব। এবাৰ শিপা মৰি গৈ পানী শোষণ কৰিব নোৱাৰা হ’লে সমগ্ৰ গছজোপা শুকাই যাব আৰু অলপ পিছতে মৰি যাব।
10. অংকুৰিত হওঁতে গুটিয়ে যে শ্বসন কৰে তাক প্ৰমাণ কৰিবলৈ এটা পৰীক্ষা বৰ্ণনা কৰা।
Answer: কিছুমান গজালি ওলোৱা বুটমাহ এটা টানকৈ বন্ধ কৰা কাঁচৰ জাৰৰ ভিতৰত ৰখা হয় লগতে সতেজ চূণপানী থকা এটা সৰু বিকাৰো ৰখা হয়। পৰীক্ষাটো কেইদিনমানৰ বাবে লৰচৰ নকৰাকৈ থৈ দিয়া হয়। লাহে লাহে চূণপানীখিনি গাখীৰৰ দৰে বগা হৈ পৰিব, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে অংকুৰিত গুটিবোৰে সক্ৰিয়ভাৱে শ্বসন কৰিছে আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গেছ উৎপন্ন কৰিছে।
11. প্ৰকৃতিৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাত সালোক সংশ্লেষণ কিয় অতি প্ৰয়োজনীয়?
Answer: সালোক সংশ্লেষণে পৃথিৱীৰ প্ৰধান বায়ু বিশুদ্ধকৰণ আৰু খাদ্যৰ উৎস হিচাপে কাম কৰে। ই বায়ুমণ্ডলৰ পৰা সেউজগৃহ গেছ কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড আঁতৰায় আৰু একে সময়তে সকলো প্ৰাণীয়ে উশাহ ল’বলৈ প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেনৰ যোগান ধৰে। তদুপৰি, ই প্ৰায় সকলো পাৰিস্থিতিক খাদ্য শৃংখলৰ আধাৰ গঠন কৰে।
12.সালোক সংশ্লেষণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচা সামগ্ৰীবোৰ পাতলৈ কেনেদৰে গৈ পায়?
Answer: কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড পত্ৰৰন্ধ্ৰ নামৰ ক্ষুদ্ৰ বিন্ধাৰে চৌপাশৰ বায়ুৰ পৰা পোনে পোনে পাতত প্ৰৱেশ কৰে। আনহাতে, পানী আৰু প্ৰয়োজনীয় খনিজ লৱণ শিপাৰ মূলৰোমে মাটিৰ পৰা শোষণ কৰে আৰু জাইলেম তন্ত্ৰৰ ধাৰাবাহিক কেশিকা-সদৃশ নলীৰে মধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ বিপৰীতে ওপৰলৈ টানি নিয়া হয়।
13. সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যাখ্যা কৰা।
Answer: সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত, সূৰ্যই নিৰ্গত কৰা পোহৰ শক্তি উদ্ভিদৰ কোষত থকা পত্ৰহৰিৎ অণুবোৰে আৱদ্ধ কৰে। এই সৌৰশক্তিৰ ৰূপান্তৰ ঘটে আৰু শেষত নতুনকৈ প্ৰস্তুত হোৱা গ্লুক’জ অণুৰ পাৰমাণৱিক বান্ধনিত ৰাসায়নিক স্থিতিশক্তি হিচাপে সঞ্চিত হয়।

14. মানুহ বা প্ৰাণীয়ে কিয় সালোক সংশ্লেষণ কৰিব নোৱাৰে?
Answer: প্ৰাণী আৰু মানুহৰ দেহত ক্ল’ৰ’প্লাষ্ট নামৰ বিশেষ কোষীয় অংগাণু নাথাকে য’ত পত্ৰহৰিৎ থাকে। এই বিশেষ ৰঞ্জক পদাৰ্থবিধৰ অবিহনে, পানী আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ পৰা গ্লুক’জ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া চলাবলৈ আমাৰ কোষবোৰ সূৰ্যৰ পোহৰ আৱদ্ধ আৰু ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সম্পূৰ্ণ অক্ষম।
15. How is respiration different in germinating seeds compared to dry seeds? (শুকান গুটিৰ তুলনাত গজালি ওলোৱা গুটিত শ্বসন কেনেদৰে পৃথক?)
Answer: অংকুৰিত গুটিবোৰক দ্ৰুত কোষ বিভাজন আৰু সক্ৰিয় শাৰীৰিক বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰচুৰ পৰিমাণৰ শক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়, সেয়েহে সিহঁতৰ শ্বসনৰ হাৰ অতি বেছি। শুকান, সুপ্ত অৱস্থাত থকা গুটিবোৰক কেৱল জীয়াই থাকিবলৈ প্ৰায় একো শক্তিৰ প্ৰয়োজন নহয়, সেয়েহে সিহঁতৰ কোষীয় শ্বসনৰ হাৰ অতি লেহেমীয়া আৰু ধৰিব নোৱাৰা বিধৰ।