সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান | ASSEB Assam (Assamese Medium)

Class 7 Science Chapter 12 পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য Solutions | ASSEB Assam | Assamese Medium

সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (ASSEB Assam – Assamese Medium)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ দ্বাদশ অধ্যায় ‘পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য’ জ্যোতির্বিজ্ঞান আৰু ভূ-বিজ্ঞানৰ এক অতি আকৰ্ষণীয় তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন ASSEB (Assam State School Education Board) পাঠ্যক্ৰম আৰু নৱ্য শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 12 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) পুংখানুপুংখ সমাধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।

‘পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য’ নামৰ এই পাঠটিত সৌৰজগতৰ এই তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ জ্যোতিষ্কৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক, চন্দ্ৰৰ কলা (Phases of the Moon), সূৰ্যগ্ৰহণ আৰু চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ (Solar and Lunar Eclipses) বিষয়ে সুন্দৰভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ প্ৰতিটো ধাৰণা স্পষ্ট হোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• পৃথিৱী, চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্যৰ গতি তথা সিহঁতৰ পাৰস্পৰিক অৱস্থানৰ বিস্তৃত পৰিচয়।
• চন্দ্ৰৰ কলাসমূহ আৰু গ্ৰহণ (সূৰ্যগ্ৰহণ আৰু চন্দ্ৰগ্ৰহণ) গঠন প্ৰক্ৰিয়াৰ সহজ বিশ্লেষণ।
• জ্যোতিষ্কসমূহৰ আকৰ্ষণ আৰু সিহঁতৰ প্ৰভাৱ সম্পर्कীয় নিৰ্দোষ আৰু পৰীক্ষামুখী উত্তৰ।
• ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী (MCQ) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী সমাধান।
• নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নৰ (Additional Questions) সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া ASSEB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ দৰ্শোৱা প্ৰশ্ন আৰু MCQ ৰ বিশেষ সংকলন।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 SCERT, অসম — সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-12                                                অস্পিন একাডেমী

পৃথীৱী চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

EXERCISE (অনুশীলনী)

1. খালী ঠাই পূৰ কৰা।
(i)পৃথিৱীখন ________ দিশৰ পৰা ________ দিশলৈ ঘূৰি থাকে।
Answer: পশ্চিম, পূব
(ii) এটা বস্তুৰ চাৰিওফালে আন এটা বস্তুৰ গতিক ________ বোলে।
Answer: পৰিভ্ৰমণ বা পৰিক্ৰমণ
(iii) যি কাল্পনিক ৰেখাৰ ওপৰত পৃথিৱীখন ঘূৰি থাকে সেই ডাল হ’ল ________।
Answer: ঘূৰ্ণন অক্ষ

3. তলত দিয়া বিৱৰণসমূহ সঁচানে মিছা লিখা—
(i) ঘূৰ্ণন বুলিলে কোনো এটা বস্তুৱে নিজ অক্ষত ঘূৰি থকাটো বুজায়। সঁচা/মিছা
Answer: সঁচা
(ii) পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন অক্ষ ইয়াৰ কক্ষপথৰ সাপেক্ষে উলম্ব। (সঁচা/মিছা
Answer: মিছা
(iii) প্ৰতি বছৰত সূৰ্যগ্ৰহণ হয়। সঁচা/মিছা
Answer: মিছা
(iv) চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ ঠিক পাছতেই “হীৰা আঙঠি” দেখা যায়। সঁচা/মিছা
Answer: মিছা

3. জানকীয়ে শীত সংক্রান্তিৰ মাজনিশা কোনো এটা তৰাৰ গোট লক্ষ্য কৰিলে। পাছৰ বছৰত তাই সেই দিনটোতে একেটা তৰাৰ গোটক দেখিবনে?
Answer: হয়, তাই পৰৱৰ্তী বছৰৰ একেটা দিনত সেই তৰাৰ গোটটো দেখিবলৈ পাব।)

4. পৃথিৱীখন পশ্চিমৰপৰা পুৱলৈ ঘূৰে। এনেকৈ গ্ৰহবোৰো পুৱ দিশলৈ গতি কৰে বুলি তুমি ভাবানে? যুক্তি দিয়া।
Answer: হয়, মই ভাবোঁ যে গ্ৰহবোৰে পৃথিৱীৰ দৰে পূব দিশলৈ গতি কৰে। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল, সৌৰজগতৰ গঠন হোৱা সময়ত এটা বৃহৎ, ঘূৰ্ণীয়মান ধূলি আৰু গেছৰ মণ্ডলৰ পৰা ইহঁতৰ জন্ম হৈছিল, যিটো একে দিশতেই ঘূৰি আছিল।

5. পৃথিৱীখন যদি নিজৰ অক্ষত হেলনীয়া নহ’লহেঁতেন তেন্তে কি পার্থক্য ঘটিলহেঁতেন?
Answer: যদি পৃথিৱীৰ অক্ষডাল হেলনীয়া নহৈ একেবাৰে পোন হৈ থাকিলহেঁতেন, তেন্তে আমাৰ গ্ৰহটোত ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ কোনো পৰিঘটনা দেখা নগ’লহেঁতেন।

6. তোমাক বন্ধু এজনে ক’লে, “কেৱল অমাবস্যাৰ সময়তহে সূৰ্যগ্ৰহণ হয়। তেতিয়াহ’লে প্ৰতিটো অমাবস্যাত সূৰ্যগ্ৰহণ নহয় কিয়?” অধ্যায়টোৰপৰা আহৰণ কৰা জ্ঞানৰ আধাৰত তেওঁক উত্তৰটো দিয়া।
Answer: প্ৰতি অমাবস্যা তিথিত সূৰ্যগ্ৰহণ নঘটে, কাৰণ পৃথিৱীয়ে সূৰ্যক প্ৰদক্ষিণ কৰা কক্ষপথৰ তুলনাত চন্দ্ৰৰ কক্ষপথ প্ৰায় 5º হেলনীয়া। এই কাৰণেই প্ৰতিটো অমাবস্যাত চন্দ্ৰ, পৃথিৱী আৰু সূৰ্য একেডাল সৰলৰেখাত অৱস্থান নকৰে।
7. শুদ্ধ উত্তৰৰ গোলটো সম্পূৰ্ণকৈ পূৰ কৰাঃ

(i) চন্দ্ৰৰ কোনটো অৱস্থাত সূৰ্যগ্ৰহণ হয় ?
(a) অমাৱস্যা
(b) পূৰ্ণিমা
(c) প্ৰথম চতুৰ্থাংশ অৱস্থা
(d) অন্তিম চতুৰ্থাংশ অৱস্থা
Answer: (a)

(ii) সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়ত সূৰ্য, পৃথিৱী, চন্দ্ৰৰ শুদ্ধ ক্ৰমটো কি ?
(a) পৃথিৱী সূৰ্য চন্দ্ৰ
(b) সূৰ্য চন্দ্ৰ পৃথিৱী
(c) পৃথিৱী চন্দ্ৰ সূৰ্য
(d) চন্দ্ৰ সূৰ্য পৃথিৱী
Answer: (b)

(iii) এদিন ৰাতিপুৱা মধুৰ্যই আমেৰিকাত থকা সম্পৰ্কীয় ভায়েকৰ লগত কথা পাতি আছিল, তাত ৰাতি হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ভায়েক শুবলৈ ওলাইছিল। সময়ৰ এনে পাৰ্থক্যৰ আঁৰৰ মূল কাৰণটো হ’ল-

(a) আমেৰিকা সূৰ্যৰপৰা বহু দূৰত।
(b) চন্দ্ৰই সূৰ্যৰ পোহৰ আমেৰিকা ঢুকি পোৱাত বাধা দিয়ে।
(c) পৃথিৱীৰ পৰিভ্ৰমণৰ কাৰণে দিন আৰু ৰাতি হয়।
(d) পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ কাৰণে বিভিন্ন অঞ্চল বিভিন্ন সময়ত সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থাকে।
Answer: (d)

(iv) শিক্ষকে প্রশ্ন কৰিছিল, ‘মেৰু অঞ্চলত গ্ৰীষ্মকালত দীঘল দিন আৰু শীতকালত দীঘল ৰাতি হয় কিয় ? চাৰিজন ছাত্রই উত্তৰ দিলে। তোমাৰ মতে তলৰ কোনজন ছাত্ৰই শুদ্ধ উত্তৰ দিছে?
(a) গ্ৰীষ্মকালত সূর্য মেৰুৰ ওচৰলৈ গতি কৰে।
(b) শীতকালত সূৰ্য মেৰুৰপৰা বহু দূৰলৈ যায়।
(c) মেৰুৰ ওচৰত পৃথিৱী নিজৰ অক্ষত ঘূৰে।
(d) পৰিক্ৰমণৰ সময়ত পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়াই সূৰ্যৰ পোহৰত প্ৰভাৱ পেলায়।
Answer: (d)

8. পৃথিৱীৰ চিত্ৰটোত তলত দিয়াবোৰ চিহ্নিত কৰা।

(a)উত্তৰ মেৰু আৰু দক্ষিণ মেৰু।

(b)উত্তৰ গোলার্ধ।

(c)দক্ষিণ গোলার্ধ ।

(d)বিষুৱৰেখা ।

Answer: 

9. চিত্ৰ অংকন কৰি চিহ্নিত কৰা।
(a) চন্দ্ৰগ্ৰহণ) ।

(b) সূৰ্যগ্ৰহণ।

 

Answer: (a)চন্দ্ৰগ্ৰহণ

(b) Solar eclipse (সূৰ্যগ্ৰহণ)

10. সূৰ্যগ্ৰহণ চাব বিচাৰিলে নিজকে কেনেকৈ সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিবা?
Answer: সূৰ্যগ্ৰহণ নিৰাপদে দৰ্শন কৰিবলৈ আমি প্ৰমাণিত গ্ৰহণ কাঁচ বা বিশেষ সৌৰ ফিল্টাৰ ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। খালি চকুৰে, সাধাৰণ ছানগ্লাছ পিন্ধি বা বাইন’কুলাৰ আৰু টেলিস্কোপৰ দৰে যন্ত্ৰৰে পোনপটীয়াকৈ সূৰ্যগ্ৰহণ চোৱাটো অত্যন্ত বিপদজনক আৰু ইয়াৰ পৰা বিৰত থকা উচিত।

11. যদি তোমাৰ বয়স এতিয়া 11 বছৰ, পৃথিৱীয়ে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে এবাৰ পৰিভ্ৰমণ সম্পূর্ণ কৰাৰ পাছত তোমাৰ বয়স কিমান হ’ব। ব্যাখ্যা কৰা।
Answer: যেতিয়া পৃথিৱীয়ে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ইয়াৰ পৰিক্ৰমা এবাৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব, তেতিয়া মোৰ বয়স 12 বছৰলৈ বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল, সূৰ্যক এবাৰ প্ৰদক্ষিণ কৰিবলৈ পৃথিৱীক প্ৰায় 36514 দিন সময় লাগে, আৰু এই সমগ্ৰ সময়ছোৱাকে আমি এক বছৰ বুলি গণ্য কৰোঁ।

12. Find the odd one out and justify your answer
(অমিলটো বিচাৰি উলিওৱা আৰু তোমাৰ উত্তৰৰ সমৰ্থনত যুক্তি দিয়া।)
(a) চন্দ্র, বুধ, শুক্র
(b) দিন, বছৰ, মাহ, গ্ৰহণ

Answer: (a) চন্দ্ৰ। ইয়াত অমিলটো হ’ল চন্দ্ৰ, কাৰণ চন্দ্ৰ পৃথিৱীৰ এটা প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহ, আনহাতে বুধ আৰু শুক্ৰ হৈছে সূৰ্যক প্ৰদক্ষিণ কৰা গ্ৰহ।

(b) গ্ৰহণ। ইয়াত গ্ৰহণ শব্দটো অমিল, কাৰণ ই মহাকাশৰ এক বিশেষ পৰিঘটনাক বুজায়। আনহাতে, দিন, মাহ আৰু বছৰ হৈছে সময় জোখাৰ সাধাৰণ একক।

13. ক-স্তম্ভৰ লগত খ- স্তম্ভ মিলোৱা-

ক-স্তম্ভ	খ-স্তম্ভ
(i) ঋতু
(ii)সূৰ্যগ্ৰহণ
(iii) দিন আৰু ৰাতি
(iv) চন্দ্রগ্রহণ

Answer:

ক-স্তম্ভ	খ-স্তম্ভ
(i) ঋতু	(b) পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়া আৰু পৰিভ্ৰমণৰ ফল
(ii) সূৰ্যগ্ৰহণ	(a) চন্দ্ৰই সূৰ্যৰ পোহৰক বাধা দিয়ে
(iii) দিন আৰু ৰাতি	(d) পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ ফল
(iv)চন্দ্রগ্রহণ	(c) পৃথিৱীয়ে চন্দ্ৰক ঢাকি ৰাখে

20 Multiple Choice Questions (MCQs) with Answers

1. পৃথিৱীখন ইয়াৰ অক্ষত কোন দিশৰ পৰা কোন দিশলৈ ঘূৰে?
(A) পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ।
(B) উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ।
(C) পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ।
(D) দক্ষিণৰ পৰা উত্তৰলৈ।
Answer: (C)

2. সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৃথিৱীয়ে গতি কৰা পথটোক কি বোলা হয়?
(A) অক্ষ।
(B) কক্ষপথ।
(C) বিষুৱৰেখা।
(D) গোলাৰ্ধ।
Answer: (B)

3. সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ মাজত পৃথিৱী আহিলে কি মহাজাগতিক পৰিঘটনা ঘটে?
(A) সূৰ্যগ্ৰহণ।
(B) চন্দ্ৰগ্ৰহণ।
(C) পূৰ্ণিমা।
(D) উল্কাপাত।
Answer: (B)

4. পৃথিৱীয়ে নিজ অক্ষত এবাৰ ঘূৰিবলৈ কিমান সময় লয়?
(A) ১২ ঘণ্টা।
(B) ২৪ ঘণ্টা।
(C) ৩৬৫ দিন।
(D) ১ মাহ।
Answer: (B)

5. পৃথিৱীক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধত ভাগ কৰা কাল্পনিক ৰেখাডালক কি বোলে?
(A) অক্ষ।
(B) কক্ষপথ।
(C) বিষুৱৰেখা।
(D) মেৰু।
Answer: (C)

6. আমাৰ পৃথিৱীত ঋতু পৰিৱৰ্তন কিয় হয়?
(A) পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে।
(B) চন্দ্ৰৰ পৰিভ্ৰমণৰ বাবে।
(C) পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়া অৱস্থা আৰু পৰিভ্ৰমণৰ বাবে।
(D) সূৰ্যগ্ৰহণৰ বাবে ।
Answer: (C)

7. চন্দ্ৰৰ কোনটো অৱস্থাত চন্দ্ৰগ্ৰহণ হয়?
(A) অমাৱস্যা।
(B) পূৰ্ণিমা।
(C) অৰ্ধচন্দ্ৰ।
(D) প্ৰথম চতুৰ্থাংশ।
Answer: (B)

8. পৃথিৱীত দিন আৰু ৰাতি কিহৰ বাবে হয়?
(A) পৃথিৱীৰ পৰিভ্ৰমণ।
(B) পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়া অৱস্থা।
(C) পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন।
(D) চন্দ্ৰৰ পৰিভ্ৰমণ।
Answer: (C)

9. সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৃথিৱীয়ে এবাৰ পৰিভ্ৰমণ কৰিবলৈ প্ৰায় কিমান দিন সময় লয়?
(A) ৩৬৫ দিন।
(B) (৩৬৫১৪ দিন।
(C) (৩৬৬ দিন।
(D) (৩৬৪ দিন।
Answer: (B)

10. কক্ষপথৰ সমতলৰ সাপেক্ষে পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়া কোণটো প্ৰায় কিমান?
(A) ২৩.৫
(B) ৬৬.৫
(C) ৯০
(D) ০
Answer: (B)

11. কোনটো মহাজাগতিক পদাৰ্থ পৃথিৱীৰ এক প্ৰাকৃতিক উপগ্ৰহ?
(A) সূৰ্য।
(B) শুক্ৰ।
(C) মঙ্গল।
(D) চন্দ্ৰ।
Answer: (D)

12. পৃথিৱীয়ে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে এবাৰ ঘূৰিবলৈ লোৱা সময়খিনিক কি বোলা হয়?
(A) দিন।
(B) মাহ।
(C) বছৰ।
(D) শতিকা।
Answer: (C)

13. প্ৰতি মাহত সূৰ্যগ্ৰহণ কিয় নহয়?
(A) পৃথিৱী সূৰ্যৰ পৰা বহুত দূৰত থাকে।
(B) চন্দ্ৰৰ কক্ষপথ হেলনীয়া।
(C) চন্দ্ৰ বহুত সৰু।
(D) সূৰ্য বহুত উজ্জ্বল।
Answer: (B)

14. সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়ত চন্দ্ৰৰ অৱস্থান ক’ত থাকে?
(A) সূৰ্যৰ পিছফালে।
(B) পৃথিৱীৰ পিছফালে।
(C) সূৰ্য আৰু পৃথিৱীৰ মাজত।
(D) উত্তৰ মেৰুত।
Answer: (C)

15. পৃথিৱী যিডাল কাল্পনিক অক্ষৰ চাৰিওফালে ঘূৰে, তাৰ একেবাৰে ওপৰৰ বিন্দুটোক কি বোলে?
(A) দক্ষিণ মেৰু।
(B) বিষুৱৰেখা।
(C) উত্তৰ মেৰু।
(D) কক্ষপথ।
Answer: (C)

16. সূৰ্যগ্ৰহণ চোৱাৰ আটাইতকৈ নিৰাপদ উপায় কি?
(A) বাইন’কুলাৰেৰে চোৱা।
(B) সাধাৰণ ছানগ্লাছ পিন্ধি চোৱা।
(C) খালি চকুৰে চোৱা।
(D) প্ৰমাণিত সৌৰ ফিল্টাৰ ব্যৱহাৰ কৰি চোৱা।
Answer: (D)

17. তলৰ কোনটো এটা নভোমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ উদাহৰণ?
(A) দিন।
(B) মাহ।
(C) গ্ৰহণ।
(D) বছৰ।
Answer: (C)

18. পৃথিৱী ঘূৰি থকা সময়ত, সূৰ্যৰ বিপৰীত দিশত থকা আধা অংশত কি হয়?
(A) গ্ৰীষ্মকাল।
(B) শীতকাল।
(C) দিন।
(D) ৰাতি।
Answer: (D)

19. পৃথিৱীৰ অক্ষৰ একেবাৰে তলৰ বিন্দুটো হ’ল:
(A) বিষুৱৰেখা।
(B) দক্ষিণ মেৰু।
(C) উত্তৰ মেৰু।
(D) কক্ষপথ।
Answer: (B)

20. যদি উত্তৰ গোলাৰ্ধত গ্ৰীষ্মকাল হয়, তেন্তে দক্ষিণ গোলাৰ্ধত কোনটো ঋতু চলি থাকে?
(A) গ্ৰীষ্মকাল ।
(B) শীতকাল।
(C) বসন্তকাল।
(D) শৰৎকাল।
Answer: (B)

B. 15 Long Questions with Answers

1. পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন আৰু পৰিভ্ৰমণৰ মাজৰ পাৰ্থক্য বাখ্যা কৰা।
Answer: ঘূৰ্ণন বুলিলে পৃথিৱীয়ে ইয়াৰ নিজৰ কাল্পনিক অক্ষৰ চাৰিওফালে অহৰহ ঘূৰি থকা কাৰ্যক বুজায়, যিটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ প্ৰায় ২৪ ঘণ্টা সময় লাগে আৰু ইয়াৰ ফলতেই দিন আৰু ৰাতিৰ চক্ৰ সৃষ্টি হয়। আনহাতে, পৰিভ্ৰমণ হৈছে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৃথিৱীয়ে কৰা পৰিক্ৰমা, যিটো সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ প্ৰায় ৩৬৫১৪ দিনৰ প্ৰয়োজন হয়। পৃথিৱীৰ অক্ষৰ হেলনীয়া অৱস্থাৰ সৈতে মিলিত হৈ এই গতিৰ বাবেই ঋতু পৰিৱৰ্তন ঘটে।

2. পৃথিৱীত দিন আৰু ৰাতি কেনেকৈ সংঘটিত হয়?
Answer: আমাৰ গ্ৰহটোৱে যেতিয়া ইয়াৰ হেলনীয়া অক্ষত পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ ঘূৰে, তেতিয়া ইয়াৰ পৃষ্ঠৰ বিভিন্ন অংশ সূৰ্যৰ পোহৰৰ সন্মুখলৈ আহে। সূৰ্যৰ ৰশ্মি পৰা পৃথিৱীৰ আধা অংশত দিন হয়, আনহাতে গ্ৰহটোৰ ছাঁত লুকাই থকা বিপৰীত আধা অংশত ৰাতি হয়। এই অহৰহ ঘূৰ্ণনৰ বাবেই গোটেই পৃথিৱীজুৰি দিনৰ পাছত ৰাতি হোৱাটো সুনিশ্চিত হয়।

3. সূৰ্যগ্ৰহণৰ সময়ত মহাজাগতিক পিণ্ডবোৰৰ অৱস্থান কেনে হয় বৰ্ণনা কৰা।
Answer: সূৰ্যগ্ৰহণ কেৱল অমাবস্যা তিথিতহে সংঘটিত হয় যেতিয়া চন্দ্ৰ সূৰ্য আৰু পৃথিৱীৰ একেবাৰে মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। এই নিৰ্দিষ্ট সৰলৰৈখিক অৱস্থানত, চন্দ্ৰই সূৰ্যৰ পোহৰক বাধা দিয়ে আৰু ইয়াৰ ক’লা ছাঁটো পৃথিৱী পৃষ্ঠৰ নিৰ্দিষ্ট কিছুমান অঞ্চলত পেলায়, যাৰ ফলত দিনৰ ভাগতো সেই ঠাইবোৰ সাময়িকভাৱে অন্ধকাৰত ডুব যায়।

4. প্ৰতিটো পূৰ্ণিমা তিথিত কিয় চন্দ্ৰগ্ৰহণ নঘটে?
Answer: চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ বাবে পূৰ্ণিমা তিথি আৰু সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ মাজত পৃথিৱীৰ অৱস্থান প্ৰয়োজনীয় যদিও, ই প্ৰতি মাহে নঘটে কাৰণ পৃথিৱীৰ কক্ষপথৰ সমতলৰ তুলনাত চন্দ্ৰৰ কক্ষপথ প্ৰায় ৫ ডিগ্ৰী হেলনীয়া। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, বেছিভাগ পূৰ্ণিমাতেই চন্দ্ৰ পৃথিৱীৰ ছাঁৰ পৰা সামান্য ওপৰত বা তলত অৱস্থান কৰে।

5. পৃথিৱীত ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ কি?
Answer: ঋতু পৰিৱৰ্তন প্ৰধানকৈ দুটা কাৰণত ঘটে: সূৰ্যৰ চাৰিওফালে পৃথিৱীৰ বাৰ্ষিক পৰিভ্ৰমণ আৰু ইয়াৰ প্ৰায় ২৩.৫ ডিগ্ৰী হেলনীয়া অক্ষ। এই স্থায়ী হেলনীয়া অৱস্থাৰ বাবে, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধ পৰ্যায়ক্ৰমে সূৰ্যৰ ফালে হালি থাকে বা সূৰ্যৰ পৰা আঁতৰি থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ বিভিন্ন সময়ত ইহঁতে পোৱা সূৰ্যৰ পোহৰৰ প্ৰখৰতা আৰু সময়কাল সলনি হয়।

6. অধিবৰ্ষ বা লিপ ইয়েৰৰ ধাৰণাটো বাখ্যা কৰা।
Answer: এটা সাধাৰণ বৰ্ষপঞ্জীৰ বছৰত ৩৬৫ দিন থাকে, কিন্তু পৃথিৱীয়ে এটা পৰিক্ৰমা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ প্ৰকৃততে ৩৬৫১৪ দিন সময় লয়। এই পাৰ্থক্য দূৰ কৰিবলৈ, অতিৰিক্ত চাৰিভাগৰ এভাগ দিনবোৰ চাৰি বছৰ ধৰি যোগ কৰি এটা সম্পূৰ্ণ অতিৰিক্ত দিন গঠন কৰা হয়, যাক ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ লগত যোগ দিয়া হয় আৰু ইয়াৰ ফলত ৩৬৬ দিনীয়া অধিবৰ্ষ বা লিপ ইয়েৰৰ সৃষ্টি হয়।

7. সূৰ্যগ্ৰহণ পৰ্যবেক্ষণ কৰাৰ সময়ত কি কি সুৰক্ষামূলক ব্যৱস্থা লোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়?
Answer: সূৰ্যগ্ৰহণ চোৱাৰ সময়ত চকুৰ ৰেটিনাৰ স্থায়ী ক্ষতি ৰোধ কৰিবলৈ কঠোৰ সুৰক্ষামূলক ব্যৱস্থা লোৱাটো প্ৰয়োজনীয়। দৰ্শকসকলে কেৱল আই এছ অ’ (ISO) প্ৰমাণিত সৌৰ দৰ্শন কাঁচ বা যন্ত্ৰপাতিৰ লগত বিশেষ সৌৰ ফিল্টাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। নিৰাপত্তাবিহীন চকুৰে, সাধাৰণ ছানগ্লাছেৰে, বা ফিল্টাৰ নথকা টেলিস্কোপ বা কেমেৰাৰ দৰে আলোকীয় যন্ত্ৰৰে পোনপটীয়াকৈ গ্ৰহণ লগা সূৰ্যলৈ চোৱাটো কেতিয়াও উচিত নহয়।

8. শীতকালৰ তুলনাত গ্ৰীষ্মকালত কিয় বেছি গৰম হয়?
Answer: যেতিয়া কোনো এটা গোলাৰ্ধ সূৰ্যৰ ফালে হালি থাকে তেতিয়া তাত গ্ৰীষ্মকাল হয়, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ ৰশ্মি পৃথিৱীপৃষ্ঠত অধিক পোনপটীয়াকৈ পৰে আৰু দিনৰ পোহৰৰ সময় দীঘলীয়া হয়, যিয়ে ঘনীভূত উত্তাপ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে, শীতকালত গোলাৰ্ধটো সূৰ্যৰ পৰা আঁতৰি থাকে, যাৰ ফলত চুটি দিনবোৰত হেলনীয়া ৰশ্মি পৰে আৰু ফলস্বৰূপে তাপ শক্তিৰ তীব্ৰতা কম হয়।

9. পৃথিৱীয়ে ঘূৰ্ণন বন্ধ কৰি দিলে কি হ’ব?
Answer: যদি পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন হঠাতে বন্ধ হৈ যায়, তেন্তে দিন আৰু ৰাতিৰ চক্ৰও বন্ধ হৈ পৰিব। স্থায়ীভাৱে সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থকা অংশটোৱে চিৰস্থায়ী, প্ৰখৰ উত্তাপৰ দিন অনুভৱ কৰিব, আনহাতে বিপৰীত ফালে থকা অংশটো এক অন্তহীন, বৰফশীতল ৰাতিৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিব, যাৰ ফলত গ্ৰহটো বৰ্তমানৰ জীৱসমূহৰ বাবে বসবাসৰ অনুপযোগী হৈ পৰিব।

10. চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত হোৱা সৰলৰৈখিক অৱস্থান বৰ্ণনা কৰা।
Answer: চন্দ্ৰগ্ৰহণ কেৱল পূৰ্ণিমা তিথিতহে সংঘটিত হয় যেতিয়া পৃথিৱীখন ঠিক সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ মাজত অৱস্থান কৰে। এই সজ্জাত, আমাৰ গ্ৰহটোৱে চন্দ্ৰপৃষ্ঠক পোহৰোৱা পোনপটীয়া সূৰ্যৰ ৰশ্মিক বাধা দিয়ে, যাৰ ফলত চন্দ্ৰটো মহাকাশত থকা পৃথিৱীৰ বিশাল ছাঁটোৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যাবলগীয়া হয়।

11. বিষুৱৰেখা কি আৰু ই পৃথিৱীক কেনেদৰে ভাগ কৰে?
Answer: বিষুৱৰেখা হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বহল মধ্যভাগৰ চাৰিওফালে অঁকা এটা কাল্পনিক আনুভূমিক বৃত্ত, যিটো ঘূৰ্ণন অক্ষৰ সম্পূৰ্ণ লম্বভাৱে অৱস্থান কৰে। ই এক ভৌগোলিক ভিত্তিৰেখা হিচাপে কাম কৰে, যিয়ে গ্ৰহটোক দুটা সমান সমমিতীয় ভাগত বিভক্ত কৰে: ইয়াৰ ওপৰত অৱস্থিত উত্তৰ গোলাৰ্ধ আৰু তলত অৱস্থিত দক্ষিণ গোলাৰ্ধ।

12. মেৰু অঞ্চলত কিয় প্ৰায় ছমাহ ধৰি একেৰাহে দিন আৰু ছমাহ ৰাতি হয়?
Answer: পৃথিৱীৰ ২৩.৫ ডিগ্ৰীৰ তীব্ৰ হেলনীয়া অক্ষৰ বাবে, ই পৰিভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত এটা মেৰু কক্ষপথৰ আধা সময় অহৰহ সূৰ্যৰ ফালে হালি থাকে, যাৰ ফলত তাত একেৰাহে দিনৰ পোহৰ থাকে। ইয়াৰ বিপৰীতে, একে সময়তে সেই ছমাহৰ বাবে বিপৰীত মেৰুটো পৃথিৱীৰ ছাঁত সূৰ্যৰ পৰা আঁতৰি হালি থাকে, যাৰ ফলত তাত ধাৰাবাহিক অন্ধকাৰ বিৰাজ কৰে।

13. পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত দিনৰ সময় কেনেকৈ ভিন ভিন হয়?
Answer: যিহেতু পৃথিৱীখন গোলাকাৰ আৰু ই অহৰহ পূব দিশলৈ ঘূৰি থাকে, সেয়েহে সূৰ্যৰ পোহৰ বিভিন্ন ভৌগোলিক দ্ৰাঘিমাংশত বিভিন্ন সময়ত আহি পৰে। যেতিয়া সূৰ্যৰ ফালে মুখ কৰি থকা অঞ্চলবোৰত দুপৰীয়া হয়, বিপৰীত বক্ৰত থকা স্থানবোৰত মাজনিশা হয়, যাৰ ফলতেই গোলকীয়ভাৱে বিভিন্ন সময় অঞ্চল (টাইম জ’ন) আৰু স্থানীয় সময়ৰ সৃষ্টি হয়।

14. সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰগ্ৰহণ সংঘটিত হোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চন্দ্ৰৰ অৱস্থাসমূহ চিনাক্ত কৰা।
Answer: সূৰ্যগ্ৰহণ ঘটিবলৈ চন্দ্ৰটো অমাবস্যা অৱস্থাত থাকিব লাগিব, কাৰণ ই পৃথিৱী আৰু সূৰ্যৰ মাজত অৱস্থান কৰিব লাগিব। আনহাতে, চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ বাবে কেৱল পূৰ্ণিমা তিথিৰ প্ৰয়োজন, কাৰণ এই সময়ত পৃথিৱীখন সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ ঠিক মাজত কেন্দ্ৰীয়ভাৱে অৱস্থান কৰিব লাগিব।

15. সূৰ্যটো পূবত ওলাই পশ্চিমত মাৰ যোৱা যেন কিয় লাগে?
Answer: আমাৰ আকাশত সূৰ্যৰ দৈনন্দিন দৃশ্যমান গতি আমাৰ গ্ৰহটোৰ ঘূৰ্ণনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা এক দৃষ্টিভ্ৰম মাত্ৰ। যিহেতু পৃথিৱীয়ে ইয়াৰ নিজৰ অক্ষত পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ ঘূৰে, সেয়েহে ই সূৰ্যৰ দৰে স্থিৰ মহাজাগতিক পিণ্ডবোৰক এনেকুৱা দেখুৱায় যেন সেইবোৰ পূব দিগন্তত উদয় হৈ পশ্চিম দিগন্তত মাৰ গৈছে।