সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – উদ্ভিদৰ প্ৰজনন (Reproduction in Plants) – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১২ – উদ্ভিদৰ প্ৰজনন (Reproduction in Plants) সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – Assamese Medium)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ দ্বাদশ অধ্যায় ‘উদ্ভিদৰ প্ৰজনন’ (Reproduction in Plants) হৈছে উদ্ভিদৰ বংশ বিস্তাৰ আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া সম্পר্কে বুজিবলৈ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু নতুন শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN) ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 12 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘উদ্ভিদৰ প্ৰজনন’ নামৰ এই পাঠটিত উদ্ভিদৰ অজৈব প্ৰজনন (Asexual Reproduction) আৰু যৌন প্ৰজনন (Sexual Reproduction), ফুলৰ গঠন, পৰাগযোগ (Pollination), নিষেচন (Fertilisation), তথা ফল আৰু বীজৰ বিস্তাৰ আদিৰ বিশদ আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা আৰু প্ৰজননৰ বিভিন্ন পদ্ধতিসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- উদ্ভিদৰ অজৈব আৰু যৌন প্ৰজননৰ প্ৰকাৰসমূহৰ বিশদ বিশ্লেষণ।
- পৰাগযোগ, নিষেচন আৰু বীজ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ সঠিক ধাৰণা।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নৰ লগতে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- উদ্ভিদৰ প্ৰজনন পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
উদ্ভিদৰ প্ৰজনন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । বাওঁফালৰ স্তম্ভৰ (ক) লগত সোঁফালৰ স্তম্ভ (খ) মিলাই সজোৱা।
|
স্তম্ভ (ক) |
স্তম্ভ (খ) |
|
(ক) বংশবৃদ্ধি প্রক্রিয়াটোক (খ) ফুল (গ) পুংজননকোষ আৰু স্ত্রীজনন কোষৰ মিলনক (ঘ) অংগজ প্রজনন (ঙ) পৰাগৰেণু চ) ডিম্বক |
নিষেচন বোলে। উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংগৰপৰা হয়। পৰাগধানীৰ ভিতৰত থাকে। উদ্ভিদৰ প্ৰজনন অংগ। গৰ্ভাশয়ৰ ভিতৰত থাকে। প্রজনন বোলে। |
উত্তৰঃ
|
স্তম্ভ (ক) |
স্তম্ভ (খ) |
|
(ক) বংশবৃদ্ধি প্রক্রিয়াটোক (খ) ফুল (গ) পুংজননকোষ আৰু স্ত্রীজনন কোষৰ মিলনক (ঘ) অংগজ প্রজনন (ঙ) পৰাগৰেণু চ) ডিম্বক |
প্রজনন বোলে। উদ্ভিদৰ প্ৰজনন অংগ। নিষেচন বোলে। উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংগৰপৰা হয়। পৰাগধানীৰ ভিতৰত থাকে। গৰ্ভাশয়ৰ ভিতৰত থাকে। |
২ । খালী ঠাই পূৰণ কৰা-
(ক) উদ্ভিদৰ ডাল, কাণ্ড, পাত, মুকুল আদি অংগৰ পৰা এজোপা নতুন উদ্ভিদৰ সৃষ্টি হোৱাকে ____বোলে।
উত্তৰঃ অংগজ প্রজনন।
(খ) এপাহ ফুলতে পুংস্তৱক আৰু স্ত্রীস্তৱক একেলগে থাকিলে এনেকুৱা ফুলক ______বোলে।
উত্তৰঃ উভয়লিংগী ফুল।
(গ) পুং আৰু স্ত্রীজনন কোষৰ মিলনক ______বোলে।
উত্তৰঃ নিষেচন।
(ঘ) পৰাগধানীৰ পৰা পৰাগৰেণু আহি গৰ্ভমুণ্ডত থিতাপি লোৱাকে_____বোলে।
উত্তৰঃ পৰাগযোগ।
৩ । চমু উত্তৰ দিয়াঃ
(ক) ফুল উদ্ভিদৰ কি অংগ?
উত্তৰঃ গছ-গছনি বা উদ্ভিদৰ ক্ষেত্ৰত ফুল হৈছে প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰধান অংগ।
(খ) অংগজ প্রজনন কেনেকৈ হয়?
উত্তৰঃ সপুষ্পক (ফুল ফুলা) উদ্ভিদৰ দেহৰ বিভিন্ন অংশ, যেনে— কাণ্ড, ডাল, পাত, শিপা আৰু মুকুল আদি হৈছে উদ্ভিদজোপাৰ অংগজ অংশ। যেতিয়া মূল বা ঘাই উদ্ভিদজোপাৰ পৰা এই অংগসমূহ এৰাই গৈ সম্পূৰ্ণ নতুন এজোপা গছৰ জন্ম দিয়ে, তেতিয়া সেই প্ৰক্ৰিয়াটোক অংগজ প্ৰজনন বোলা হয়।
(গ) ইষ্টৰ অংগজ প্রজননটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ইষ্টৰ দেহত সংঘটিত হোৱা অংগজ প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াটোক “মুকুলোদ্গম” (Budding) বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
(ঘ) স্ত্রী কেশৰডালৰ ওপৰৰ চেপেটা অংশটোক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ স্ত্ৰীকেশৰৰ একেবাৰে ওপৰত থকা চেপেটা আকৃতিৰ অংশটোক গৰ্ভমুণ্ড নাইবা গৰ্ভপীঠ বুলি জনা যায়।
(ঙ) সহবাসী উদ্ভিদ কাক বোলে?
উত্তৰঃ যদিহে একলিংগী ফুলসমূহ একেজোপা উদ্ভিদৰ দেহতেই ফুলা দেখা যায়, তেন্তে তেনে উদ্ভিদক সহবাসী উদ্ভিদ বোলা হয়।
(চ) ভিন্নবাসী উদ্ভিদ কাক বোলে?
উত্তৰঃ আনহাতে, একলিংগী ফুলসমূহ যদি বেলেগ বেলেগ উদ্ভিদৰ দেহত ফুলে, তেতিয়া তেনে উদ্ভিদক ভিন্নবাসী উদ্ভিদ বুলি কোৱা হয়।
(ছ) একলিংগ ফুল এপাহৰ উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ অমিতা ফুল।
(জ) পূৰ্ণনৱাৰ বীজবোৰ আঠালেটীয়া কিয় হয়।
উত্তৰঃ পূৰ্ণনৱা গছৰ বীজবোৰ আঠালেটীয়া হোৱাৰ কাৰণ হ’ল, ইয়াৰ ফলত বীজবোৰ সহজে জীৱ-জন্তুৰ শৰীৰত লাগি ধৰে আৰু বহু দূৰ-দূৰণিলৈ বিয়পি পৰে। এইদৰেই উদ্ভিদবিধৰ বীজৰ বিস্তাৰণ ঘটিবলৈ সুবিধা হয়।
৪ । উদ্ভিদৰ প্ৰজনন বুলিলে কি বুজা? প্রজনন কেই প্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
উত্তৰঃ প্ৰতিবিধ জীৱই নিজৰ নিচিনা নতুন প্ৰজন্মৰ সৃষ্টি কৰি বংশবৃদ্ধি কৰাটো হৈছে এক প্ৰাকৃতিক নিয়ম। বংশ বিস্তাৰ কৰাৰ এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোকেই প্ৰজনন বুলি কোৱা হয়।
সাধাৰণতে উদ্ভিদৰ ক্ষেত্ৰত তিনি ধৰণৰ প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়া পৰিলক্ষিত হয়—
(ক) অংগজ প্ৰজনন।
(খ) অযৌন প্ৰজনন।
(গ) যৌন প্ৰজনন।
৫ । অংগজ প্রজনন বুলিলে কি বুজা বহলাই লিখা।
উত্তৰঃ সপুষ্পক গছৰ বিভিন্ন শাৰীৰিক অংগ, যেনে— ডাল, কাণ্ড, পাত, শিপা আৰু মুকুল আদিৰ পৰা প্ৰাকৃতিক বা কৃত্ৰিমভাৱে নতুন এজোপা উদ্ভিদৰ জন্ম হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোকেই অংগজ প্ৰজনন বোলা হয়।
যেনে— ৰেংগন, নেমু আদি গছৰ ডাল এটা হাউলাই তাৰ ওপৰত মাটি জাপি দিলে কিছু সপ্তাহৰ পাছত সেই পোত খাই থকা অংশৰ পৰা নতুন শিপা গজি উঠে। পাছত শিপাসহ সেই ডালটো কাটি সুকীয়াকৈ ৰুলে এজোপা নতুন উদ্ভিদ পোৱা যায়। ইয়াক জাপা কলম বোলে।
একেদৰে আদা, আলু, পিয়াঁজ আৰু ওল আদিৰ দৰে মাটিৰ তলত থকা কাণ্ডৰ গাত কিছুমান ক্ষুদ্ৰ মুকুল থাকে, যাৰ পৰা সহজে একোজোপা নতুন গছৰ সৃষ্টি হয়।
সেইদৰে দুপৰটেঙা আৰু বিগ’নিয়াৰ দৰে গছৰ পাতত থকা মুকুলৰ পৰা, লগতে মিঠা আলু, পটল, জিকা আৰু ভাতকেৰেলা আদিৰ শিপাত থকা মুকুলৰ জৰিয়তেও নতুন উদ্ভিদৰ বিস্তাৰ ঘটে।
ইয়াৰ উপৰিও ইষ্ট, বেক্টেৰিয়াৰ দৰে এককোষী জীৱ আৰু সৰ্পিল শেলাই, মাটি শেলাই তথা মিউকৰ জাতীয় বহুকোষী ভেঁকুৰৰ শৰীৰটো দ্বি-বিভাজন বা বহু-বিভাজন প্ৰক্ৰিয়াৰে বিভক্ত হৈ প্ৰতিটো খণ্ডৰ পৰাই নতুন অপত্য উদ্ভিদৰ সৃষ্টি হয়।
৬ । উদ্ভিদৰ যৌন প্রজনন আৰু অযৌন প্রজনন বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ
যৌন প্ৰজনন: যৌন প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াত পুংজনন কোষ আৰু স্ত্ৰীজনন কোষ পৰস্পৰৰ লগত মিলিত হৈ এটা যোজন কোষৰ (Zygote) গঠন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত এই যোজন কোষটোৰ পৰাই নতুন উদ্ভিদৰ বংশবৃদ্ধি হয়। সাধাৰণতে ফুল ফুলা বা সপুষ্পক উদ্ভিদৰ মাজত এই যৌন প্ৰজনন দেখা যায়। এই প্ৰক্ৰিয়াত ফুলপাহেই হৈছে মুখ্য প্ৰজনন অংগ আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন অংশসমূহ প্ৰজনন কাৰ্যত পোনপটীয়াকৈ জড়িত থাকে।
অযৌন প্ৰজনন: অযৌন প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াত ৰেণুৰ (Spores) জৰিয়তে বংশ বিস্তাৰ কৰা হয়। অপুষ্পক বা ফুল নুফুলা উদ্ভিদৰ দেহৰ কোনো এক বিশেষ অংগ মোনা বা থলীৰ দৰে আকৃতিলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। এই মোনাসদৃশ থলীটোৰ ভিতৰতে কিছুমান একক সৃষ্টি হয়, যাক ৰেণু বুলি কোৱা হয়। ৰেণুসমূহ ধৰি ৰখা এই বিশেষ থলীখনক ৰেণুথলী বা ৰেণুধানী বোলা হয়। যেতিয়া ৰেণুসমূহ পূৰঠ হয়, তেতিয়া এই থলীখন ফাটি যায় আৰু ৰেণুবোৰ চাৰিওফালে বিয়পি পৰে। এই ৰেণুবোৰে অনুকূল পৰিৱেশ বা উপযুক্ত স্থান পালে তাৰ পৰাই নতুন উদ্ভিদৰ সৃষ্টি হয়।
৭ । এপাহ সম্পূর্ণ ফুল আঁকি প্রজনন অংগসমূহ চিহ্নিত কৰা।
উত্তৰঃ *(শিক্ষাৰ্থীয়ে ইয়াত পাঠ্যপুথিৰ সহায় লৈ এপাহ সম্পূৰ্ণ ফুলৰ চিত্ৰ অংকন কৰি ইয়াৰ পুংকেশৰ আৰু স্ত্ৰীকেশৰ চক্ৰসমূহ সুন্দৰকৈ চিহ্নিত কৰিব লাগিব।)*
৮ । পৰাগযোগ বুলিলে কি বুজা? ইতৰ পৰাগযোগ আৰু স্বপৰাগযোগৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ফুলৰ পৰাগধানীৰ পৰা ওলোৱা পৰাগৰেণু গৈ গৰ্ভমুণ্ডত পৰা প্ৰক্ৰিয়াটোকেই পৰাগযোগ বুলি জনা যায়।
যেতিয়া এপাহ ফুলৰ পৰাগৰেণু সেই একেপাহ ফুলৰেই গৰ্ভমুণ্ডত গৈ পৰে, তেতিয়া তাক স্ব-পৰাগযোগ বোলা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, যেতিয়া এপাহ ফুলৰ পৰাগৰেণু একেজোপা গছৰ বেলেগ এপাহ ফুলৰ গৰ্ভমুণ্ডত নাইবা একে প্ৰজাতিৰ আন এজোপা গছৰ ফুলৰ গৰ্ভমুণ্ডত পতিত হয়, তেন্তে সেই প্ৰক্ৰিয়াটোক ইতৰ পৰাগযোগ বুলি কোৱা হয়।
