সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ দ্ৰৱ্যৰ পৰিবহণ (Transportation in Animals and Plants) – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | অসম জাতীয় বিদ্যালয় (AJB)

Class 7 Science Chapter 4 প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ দ্ৰৱ্যৰ পৰিবহণ Solutions | AJB Assam

সপ্তম শ্ৰেণী নতুন বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ দ্ৰৱ্যৰ পৰিবহণ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (AJB Assam)

সপ্তম শ্ৰেণীৰ নতুন বিজ্ঞান (Science) পাঠ্যক্ৰমৰ চতুৰ্থ অধ্যায় ‘প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ দ্ৰৱ্যৰ পৰিবহণ’ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। অসম জাতীয় বিদ্যালয়ৰ (AJB) শেহতীয়া নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 4 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত অনুশীলনীৰ সকলো প্ৰশ্নোত্তৰৰ লগতে অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ অতি সহজ আৰু নিৰ্ভুলভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ঘৰতে বহি সুন্দৰভাৱে বিজ্ঞানৰ অনুশীলন কৰিব পাৰে।

‘প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ দ্ৰৱ্যৰ পৰিবহণ’ নামৰ এই পাঠটিত তেজৰ সঞ্চালন, মানুহৰ তেজৰ সোঁত, হৃদযন্ত্ৰ, উদ্ভিদৰ শৰীৰত জল আৰু খনিজ লৱণৰ পৰিবহণ আদিৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বিজ্ঞানৰ ভেটি সৱল কৰিবলৈ এই পাঠৰ মূল ধাৰণাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে।

এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:

• প্ৰাণীৰ তেজৰ সঞ্চালন, হৃদযন্ত্ৰৰ কাৰ্য আৰু উদ্ভিদৰ পৰিবহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ স্পষ্ট ধাৰণা আৰু বিশ্লেষণ।
• পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰতিটো চমু আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষামুখী নিৰ্দোষ সমাধান।
• পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন (Additional Questions) আৰু তাৰ সহজ উত্তৰ।
• নতুন আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ বহু-বিকল্পী প্ৰশ্নৰ (MCQs) সম্পূৰ্ণ সমাধান।

অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:

• শেহতীয়া AJB নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
• ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল ভাষাত যুগুতোৱা উন্নত মানৰ বিজ্ঞানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
• পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সহজ-সৰল উত্তৰ।
• বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বঢ়াবলৈ ব্যৱহাৰিক উদাহৰণৰ সহায়ত বুজোৱা সমাধান।

ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।

 অসম জাতীয় বিদ্যালয়, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান

অধ্যায়-4                                                                          অস্পিন একাডেমী

প্রাণী আৰু উদ্ভিদত দ্ৰব্যৰ পৰিবহন

পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

1. খালী ঠাই পুৰ কৰা:

a) তেজ প্রধানকৈ_____অংশৰে গঠিত।

উত্তৰঃ তেজ প্রধানকৈ ২টা অংশৰে গঠিত।

b) _____সহায়ত হৃদস্পন্দনৰ শব্দ বর্ধিত ৰূপত শুনিব পাৰি।

উত্তৰঃ ষ্টেথ’স্ক’পৰ সহায়ত হৃদস্পন্দনৰ শব্দ বর্ধিত ৰূপত শুনিব পাৰি।

c) তেজৰ ৰঙা ৰঞ্জক পদার্থবিধ হ’ল_______।

উত্তৰঃ তেজৰ ৰঙা ৰঞ্জক পদার্থবিধ হ’ল হিম’গ্ল’বিন।

d)_____ আৰু ____ লগলাগি উদ্ভিদৰ সংবহনতন্ত্র গঠিত হৈছে।

উত্তৰঃ জাইলেম আৰু ফ্ল’ৱেম লগলাগি উদ্ভিদৰ সংবহনতন্ত্র গঠিত হৈছে।

e) মানুহৰ হৃদযন্ত্রত ______ কোঠালি থাকে।

উত্তৰঃ মানুহৰ হৃদযন্ত্ৰত চাৰিটা কোঠালি থাকে।

2. শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:

i) নিম্নলিখিত কোনবিধ উদ্ভিদ কলা পানী আৰু খনিজ লবণ পৰিবহণৰ লগত জড়িত?

(a) জাইলেম

(b) ফ্ল’রেম

(c) ক্লৰ’প্লাষ্ট

(d) পত্ৰৰন্ধ্ৰ

উত্তৰঃ (a) জাইলেম

ii) তেজত কোনবিধ কোষৰ উপস্থিতিৰ বাবে ইয়াৰ বৰণ ৰঙা হয়?

(a) শ্বেতবক্ত

(b) অনুচক্রিকা

(c) লোহিত ৰক্তকণিকা

(d) ওপৰৰ আটাইবোৰ।

উত্তৰঃ (c) লোহিত ৰক্ত কণিকা

iii) মানুহৰ হৃদযন্ত্ৰৰ কোঠালি কেইটা?

(a) এটা

(b) দুটা

(c) তিনিটা

(d) চাৰিটা

উত্তৰঃ (b) দুটা

iv) প্রস্বেদন কোনবিধ অংগৰ দ্বাৰা সম্পাদন হয়?

(a) শিপা

(b) পাত

(c) জাইলেম

(d) ফুল

উত্তৰঃ (b) পাত

v) মানুহৰ মূত্ৰত প্রধানকৈ কি থাকে?

(a) কার্বন ডাই অক্সাইড

(b) এম’নিয়া

(c) ইউৰিয়া

(d) শৰ্কৰা

উত্তৰঃ (c) ইউৰিয়া

3. প্ৰক্ৰিয়াটোৰ নাম লিখাঁ:

a) তেজৰপৰা কৃত্রিম উপায়ে বৰ্জিত দ্রব্য আঁতৰোৱা প্রক্রিয়া।

উত্তৰঃ যন্ত্ৰৰ সহায়ত বা কৃত্ৰিমভাৱে তেজৰ পৰা দূষিত পদাৰ্থসমূহ নিষ্কাসন কৰা প্ৰক্ৰিয়াক অপোহন বুলি কোৱা হয়।

b) অধিক গাঢ়তাৰপৰা কম গাঢ়তালৈ হোৱা দ্রব্যৰ গতি।

উত্তৰঃ বেছি গাঢ়তা থকা স্থানৰ পৰা কম গাঢ়তা থকা স্থানলৈ দ্ৰব্যৰ যি গতি হয়, তাক অপোহণ বোলা হয়।

c) পাতৰ তলৰ অংশত থকা ছিদ্রই অতিৰিক্ত পানীভাগ উলিয়াই পঠিওৱা পদ্ধতিটো।

উত্তৰঃ গছৰ পাতৰ নিম্নাংশত অৱস্থিত ৰন্ধ্ৰৰ মাজেৰে অতিৰিক্ত পানীখিনি বাহিৰলৈ উলিয়াই দিয়া কাৰ্যটোক প্ৰস্বেদন বুলি জনা যায়।

d) জাইলেমৰ মাজেৰে জাইলেম ৰসৰ ঊর্দ্ধমুখী গতি।

উত্তৰঃ জাইলেম নলীকাৰ মাজেৰে জাইলেম ৰস ওপৰলৈ গতি কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোৰ নাম হৈছে ৰসোত্তোলন।

e) কৃত্রিম উপায়ে যন্ত্ৰৰ সহায়ত তেজৰপৰা বৰ্জিত দ্রব্য অপসাৰণ কৰি তেজ পৰিশোধন।

উত্তৰঃ যন্ত্ৰপাতিৰ জৰিয়তে কৃত্ৰিমভাৱে তেজত থকা অলাগতিয়াল তথা দূষিত পদাৰ্থসমূহ আঁতৰাই তেজ পৰিষ্কাৰ কৰা কাৰ্যকেই অপোহন বোলা হয়।

4. উত্তৰ লিখাঁ:

a) পৰিবহন তন্ত্র বুলিলে কি বুজা? ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি?

উত্তৰঃ জীৱদেহৰ প্ৰতিটো কোষলৈ আৱশ্যকীয় উপাদানসমূহ সৰবৰাহ কৰিবলগীয়া হয়। একেদৰে, কোষত সৃষ্টি হোৱা অপ্ৰয়োজনীয় তথা দূষিত পদাৰ্থবোৰ শৰীৰৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা ৰেচন অংগসমূহলৈ কঢ়িয়াই আনিব লাগে। যিটো তন্ত্ৰৰ জৰিয়তে জীৱদেহৰ ভিতৰত এই দ্ৰব্যসমূহ এঠাইৰ পৰা আন এঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়, সেই তন্ত্ৰটোকে পৰিবহণ তন্ত্ৰ বুলি কোৱা হয়।

জীৱৰ দেহত পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম। আমি খোৱা আহাৰৰ পৰা যি শক্তি উৎপন্ন হয়, সেই শক্তি পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ মাধ্যমতেই দেহৰ সকলোবোৰ কোষ আৰু অংগ-প্ৰত্যংগলৈ বিয়পি পৰে। তদুপৰি, শৰীৰত উৎপন্ন হোৱা বৰ্জিত পদাৰ্থসমূহ দেহৰ পৰা নিষ্কাসন কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিবহণ তন্ত্ৰই এক অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰে।

b) মানৱ দেহত হৃদযন্ত্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ মানুহৰ শৰীৰত হৃদযন্ত্ৰ হৈছে এক অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ইয়াৰ ভিতৰত চাৰিটা কোঠালি অৱস্থিত— সোঁ অলিন্দ, বাঁও অলিন্দ, সোঁ নিলয় আৰু বাঁও নিলয়। দেহৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা অশুদ্ধ তেজখিনি প্ৰথমে সোঁ অলিন্দত প্ৰৱেশ কৰে। ঠিক একে সময়তে, হাঁওফাঁওত পৰিষ্কাৰ হোৱা অক্সিজেনযুক্ত বিশুদ্ধ তেজ ক্লোম শিৰাৰ মাজেৰে আহি বাঁও অলিন্দত সোমায়। তাৰ পিছতেই দুয়োটা অলিন্দ একেলগে কোঁচ খায় আৰু তেজখিনি তলৰ নিলয় দুটালৈ গতি কৰে। অৰ্থাৎ, সোঁ অলিন্দৰ পৰা অশুদ্ধ তেজ সোঁ নিলয়লৈ আৰু বাঁও অলিন্দৰ পৰা বিশুদ্ধ তেজ বাঁও নিলয়লৈ যায়।

ইয়াৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত নিলয় দুটাৰ সংকোচন ঘটে। তেতিয়া সোঁ নিলয়ৰ পৰা অশুদ্ধ তেজখিনি পৰিষ্কাৰ হ’বলৈ ক্লোম ধমনীৰে হাঁওফাঁওলৈ যায়, আনহাতে বাঁও নিলয়ৰ পৰা বিশুদ্ধ তেজখিনি প্ৰধান ধমনীৰ জৰিয়তে গোটেই শৰীৰলৈ বিয়পি পৰে। তেজ যাতে ওলোটা দিশত ব’ব নোৱাৰে, তাৰ বাবে অলিন্দ আৰু নিলয়ৰ মাজৰ বিন্ধাবোৰত কপাট বা ভাল্ভ থাকে। হৃদযন্ত্ৰটো কোঁচ খালে তেজৰ ওপৰত চাপ পৰে আৰু ৰক্তচাপ বাঢ়ি যায়, আকৌ ই প্ৰসাৰিত হ’লে ৰক্তচাপ কমি আহে। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোৰ জৰিয়তেই হৃদযন্ত্ৰই মানৱদেহত অনবৰতে নিজৰ কাৰ্য সম্পাদন কৰি থাকে।

c) তেজ কি? তেজক কিয় সংবহন কলা বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰঃ তেজ হৈছে প্লাজমা নামৰ এবিধ জুলীয়া পদাৰ্থ আৰু তাত ভাঁহি থকা বিভিন্ন ৰক্তকণিকাৰে গঠিত এক প্ৰকাৰৰ তৰল পদাৰ্থ। প্ৰকৃততে তেজ হ’ল আমাৰ শৰীৰৰ এটা প্ৰধান পৰিবহণ মাধ্যম। ই দেহৰ বিভিন্ন অংশলৈ পুষ্টিকৰ দ্ৰৱ্য, খনিজ লৱণ, পানী আৰু বিভিন্ন গেছীয় পদাৰ্থ (যেনে- অক্সিজেন লগতে কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড) কঢ়িয়াই নিয়ে আৰু অপ্ৰয়োজনীয় বৰ্জিত দ্ৰৱ্যসমূহ নিষ্কাসনৰ বাবে কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই সমগ্ৰ পৰিবহণ কাৰ্য ৰক্তনলীৰ মাজেৰে সম্পন্ন হয় আৰু ই দেহৰ বিভিন্ন অংশক সংযোগ কৰে, সেয়েহে তেজক এবিধ সংবহন কলা হিচাপে আখ্যা দিয়া হয়।

d) তেজত থকা ৰক্ত কণিকাবোৰৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ মানুহৰ তেজত ঘাইকৈ তিনি বিধ ৰক্ত কণিকা দেখিবলৈ পোৱা যায়। সেইবোৰ হ’ল ক্ৰমে— লোহিত ৰক্ত কণিকা, শ্বেত ৰক্ত কণিকা আৰু অনুচক্ৰিকা।

লোহিত ৰক্ত কণিকা: এই প্ৰকাৰৰ ৰক্ত কণিকাসমূহৰ আকৃতি ঘূৰণীয়া আৰু চেপেটা ধৰণৰ। ইয়াৰ ভিতৰত হিম’গ্ল’বিন নামৰ এবিধ বিশেষ ৰঞ্জক পদাৰ্থ নিহিত হৈ থাকে। শৰীৰত অক্সিজেন সৰবৰাহ কৰাটোৱেই হৈছে হিম’গ্ল’বিনৰ মূল কাৰ্য। ইহঁতে অক্সিজেনৰ সৈতে লগ লাগি অক্সিহিম’গ্ল’বিন  অৱস্থাত অক্সিজেনখিনি শৰীৰৰ বিভিন্ন কোষলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে।

শ্বেত ৰক্ত কণিকা: এই ৰক্ত কণিকাসমূহ কোষকেন্দ্ৰযুক্ত হয়। ইহঁতৰ কোষপ্ৰৰসত কোনো ধৰণৰ ৰঞ্জক পদাৰ্থ নাথাকে বাবে ইহঁত বৰণহীন। বাহিৰৰ পৰা অহা বিভিন্ন ৰোগৰ বীজাণুক ধ্বংস কৰি শৰীৰক নিৰোগী কৰি ৰখাত এই কণিকাবোৰে পহৰীয়াৰ দৰে কাম কৰে।

অনুচক্ৰিকা: অনুচক্ৰিকাসমূহ প্ৰকৃততে কোষপ্ৰৰসৰ কিছুমান সৰু সৰু খণ্ড বা অংশবিশেষ। আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ শৰীৰৰ কোনো অংশ কাটি গ’লে তাৰ পৰা তেজ ওলাবলৈ ধৰে। কিন্তু কিছু সময়ৰ অন্তত তেজখিনি আপোনা-আপুনি গোট মাৰে আৰু তেজ ওলোৱা বন্ধ হৈ পৰে। এনেদৰে আঘাতপ্ৰাপ্ত স্থানত তেজ গোট মৰোৱা কাৰ্যত এই অনুচক্ৰিকাসমূহে বিশেষভাৱে সহায় কৰে।

e) হিম’গ্লবিন কি? ইয়াৰ কাম কি?

উত্তৰঃ হিম’গ্ল’বিন হৈছে লোহিত ৰক্ত কণিকাত থকা এবিধ বিশেষ ৰঞ্জক পদাৰ্থ। এই হিম’গ্ল’বিন থকাৰ কাৰণেই আমাৰ তেজৰ বৰণ ৰঙা হয়। আমাৰ শৰীৰৰ বিভিন্ন কোষলৈ অক্সিজেন গেছ কঢ়িয়াই নিয়াটোৱেই হৈছে হিম’গ্ল’বিনৰ প্ৰধান কাৰ্য।

f) ৰক্তবাহিকা কেই প্ৰকাৰৰ? প্রতিবিধৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ ৰক্তবাহিকাসমূহক ঘাইকৈ তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি। সেয়া হ’ল— ধমনী, সিৰা আৰু কোশিকা বা কৈশিক নলী।

ধমনী: যিসমূহ ৰক্তবাহিকা নলীয়ে হৃদযন্ত্ৰৰ পৰা ওলোৱা তেজ দেহৰ বেলেগ বেলেগ অংগলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে, তাক ধমনী বোলে। ধমনীৰ গঠন মঙহাল আৰু ইয়াৰ আৱৰণ তিনিটা তৰপেৰে গঠিত। ইয়াৰ বেৰখন যথেষ্ট ডাঠ প্ৰকৃতিৰ হয়, যাৰ বাবে ইয়াৰ মাজেৰে তেজ উচ্চ চাপত প্ৰবাহিত হ’ব পাৰে।

সিৰা: যিবোৰ ৰক্তবাহিকাৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা তেজ পুনৰ হৃদযন্ত্ৰলৈ ঘূৰি আহে, সেইবোৰক সিৰা বুলি জনা যায়। ধমনীৰ দৰেই সিৰাসমূহো মঙহাল আৰু তিনি তৰপীয়া আৱৰণেৰে গঠিত।

কোশিকা বা কৈশিক নলী: কোশিকাসমূহৰ বেৰখন মাত্ৰ এটা কোষৰ তৰপেৰেহে গঠিত, অৰ্থাৎ ই অতিশয় পাতল। এই নলীসমূহে শৰীৰৰ অংগবোৰত এখন জালৰ নিচিনা গাঁথনি তৈয়াৰ কৰে। দৰাচলতে কোশিকাসমূহ হৈছে ধমনী আৰু সিৰাৰ মাজৰ এক সংযোগকাৰী মাধ্যম। ধমনীৰ মাজেৰে অহা তেজ এই কোশিকাসমূহৰ মাজেদিয়ে পাৰ হৈ পিছত সিৰাৰ যোগেদি হৃদযন্ত্ৰলৈ উভতি যায়। কোশিকাৰ বেৰ পাতল হোৱা হেতুকে ইয়াৰ মাজেৰেই কোষ আৰু তেজৰ মাজত বিভিন্ন গেছ লগতে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টিদ্ৰব্যৰ আদান-প্ৰদান সম্পন্ন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অক্সিজেন এই নলীৰ মাজেৰেই তেজৰ পৰা কলা কোষলৈ স্থানান্তৰিত হয়।

g) মানুহৰ ৰেচন তন্ত্ৰ কিহৰ দ্বাৰা গঠিত?

উত্তৰঃ মানৱদেহৰ ৰেচন তন্ত্ৰটো প্ৰধানকৈ এযোৰ বৃক্ক, এযোৰ মূত্ৰনলী, এটা মূত্ৰাশয় লগতে এটা মূত্ৰপথ লগ লাগি গঠিত হৈছে।

h) বৃক্কৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ মানুহৰ ৰেচন তন্ত্ৰত বৃক্কই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হিচাপে কাৰ্য নিৰ্বাহ কৰে। শৰীৰত উৎপন্ন হোৱা ঘাই ৰেচন পদাৰ্থবিধ হৈছে ইউৰিয়া, যিটো কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড আৰু এম’নিয়াৰ ৰাসায়নিক মিলনৰ ফলত সৃষ্টি হয়। তেজৰ জৰিয়তে শৰীৰৰ বৰ্জিত পদাৰ্থখিনি বৃক্কলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। প্ৰতিটো বৃক্কতেই অসংখ্য নেফ্ৰন অৱস্থিত। এই বৃক্কতেই তেজৰ পৰিশোধন কাৰ্য সম্পন্ন হয়। পৰিস্ৰাৱণ নামৰ এক বিশেষ প্ৰক্ৰিয়াৰ যোগেদি তেজত থকা অপ্ৰয়োজনীয় পদাৰ্থবোৰ পৃথক কৰি পেলোৱা হয়।

ইয়াৰ পিছত ছেকি লোৱা তৰলখিনিৰ পৰা দৰকাৰী উপাদানসমূহ তেজে আকৌ এবাৰ শুহি লয়। শেষত, পানীত মিহলি হৈ থকা বৰ্জিত পদাৰ্থখিনি মূত্ৰ বা প্ৰস্ৰাৱ হিচাপে বৃক্কৰ পৰা মূত্ৰনলীৰ মাজেৰে গৈ মূত্ৰাশয়ত জমা হয়গৈ।

i) উদ্ভিদৰ পৰৰিবহন তন্ত্ৰৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখাঁ।

উত্তৰঃ গছ-গছনিয়ে মাটিৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় পানী লগতে খনিজ লৱণ শুহি লয়। এনেদৰে সংগ্ৰহ কৰা পানী আৰু লৱণখিনি জাইলেম নামৰ এবিধ বিশেষ কলাৰ জৰিয়তে গছৰ ডাল আৰু পাতলৈ প্ৰবাহিত হয়। আনহাতে, গছৰ পাতত অৱস্থিত পত্ৰহৰিতে সূৰ্যৰ ৰশ্মি আৱদ্ধ কৰি সালোকসংশ্লেষণ প্ৰণালীৰে নিজৰ বাবে আহাৰ তৈয়াৰ কৰে। পাতত প্ৰস্তুত হোৱা এই আহাৰ বা গ্লুক’জখিনি ফ্লোৱেম নামৰ আন এবিধ কলাৰ যোগেদি উদ্ভিদজোপাৰ বিভিন্ন অংগলৈ বিতৰণ কৰা হয়। এনেদৰেই জাইলেম আৰু ফ্লোৱেম কলাৰ সহায়ত উদ্ভিদৰ দেহত পৰিবহণ তন্ত্ৰ গঢ় লৈ উঠিছে।

j) প্রস্বেদন কাক বোলে? ইয়াৰ গুৰুত্ব কি?

উত্তৰঃ গছৰ পাতৰ নিম্নভাগত লগতে কুমলীয়া কাণ্ডত বহুতো ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ বিন্ধা দেখিবলৈ পোৱা যায়, যিবোৰক পত্ৰৰন্ধ্ৰ বুলি কোৱা হয়। উদ্ভিদে নিজৰ দেহত থকা অতিৰিক্ত পানীখিনি জলীয় বাষ্পৰ অৱস্থাত এই পত্ৰৰন্ধ্ৰবোৰৰ মাজেৰেই বাহিৰলৈ নিষ্কাশন কৰে। পানী উলিয়াই দিয়াৰ এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোকেই প্ৰস্বেদন বুলি জনা যায়।

উদ্ভিদৰ জীৱন চক্ৰত প্ৰস্বেদনৰ গুৰুত্ব অতিকৈ বেছি। গছৰ শিপাই প্ৰতিদিনে মাটিৰ পৰা বুজন পৰিমাণৰ পানী শুহি লয়। তাৰে যিখিনি গছজোপাৰ বাবে আৱশ্যকীয়, সেয়া ব্যৱহাৰ কৰে আৰু অলাগতিয়াল পানীখিনি প্ৰস্বেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে বায়ুমণ্ডললৈ এৰি দি শৰীৰত পানীৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰে।