সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১৬ – অৰণ্য আমাৰ জীৱন ৰেখা (Forests: Our Lifeline) – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ১৬ – অৰণ্য আমাৰ জীৱন ৰেখা (Forests: Our Lifeline) সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – Assamese Medium)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ ষোড়শ তথা অন্তিম অধ্যায় ‘অৰণ্য আমাৰ জীৱন ৰেখা’ (Forests: Our Lifeline) হৈছে আমাৰ পৰিৱেশত অৰণ্যৰ গুত্ব, উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতা সম্পৰ্কে বুজিবলৈ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু নতুন শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN) ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 16 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘অৰণ্য আমাৰ জীৱন ৰেখা’ নামৰ এই পাঠটিত অৰণ্যৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বৈচিত্ৰ্য, খাদ্য শৃংখল (Food Chain), অৰণ্যৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰ, বতাহ আৰু জলবায়ু নিয়ন্ত্ৰণত অৰণ্যৰ ভূমিকা, তথা অৰণ্য ধ্বংসৰ কুফল আদিৰ বিশদ আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ প্রয়োজনীয়তা বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- অৰণ্যৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰ, উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ বিশদ বিশ্লেষণ।
- অৰণ্যই আমাৰ বায়ুমণ্ডল আৰু জলবায়ুৰ ওপৰত পেলোৱা প্ৰভাৱ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নৰ লগতে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অৰণ্য আমাৰ জীৱন ৰেখা পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
অৰণ্য আমাৰ জীৱনৰেখা
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । খালী ঠাই পূৰণ কৰা –
(ক) পতঙ্গ, পখিলা, মৌমাখি আৰু চৰায়ে সপুষ্পক উদ্ভিদৰ_____সহায় কৰে।
উত্তৰঃ বংশবৃদ্ধিত।
(খ) অৰণ্য হ’ল_____ আৰু ____ৰ বিশুদ্ধি কাৰক।
উত্তৰঃ বায়ু, মাটিৰ।
(গ) অৰণ্যৰ_____ স্তৰটো গুল্ম আৰু ঘাঁহ-বনেৰে গঠিত।
উত্তৰঃ নিম্ন।
(ঘ) পঁচা পাত আৰু প্ৰাণীৰ বিষ্ঠাবোৰে অৰণ্যত______ ৰ বৃদ্ধি কৰে।
উত্তৰঃ পোষক দ্রব্য।
২ । চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) বিয়োজক কি?
উত্তৰঃ বিয়োজক হৈছে এনে কিছুমান অণুজীৱ, যিয়ে মৃত তথা পঁচি যোৱা উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীক হিউমাছলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
(খ) অৰণ্যৰ সামগ্ৰীৰ পৰা উৎপাদিত পাঁচবিধ বস্তুৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ আঠা, ধূপ-ধূণা, মেট (পাটি), খৈৰ আৰু লা আদি।
(গ) চন্দ্রতাপ সদৃশ গছ (Canopy) ক’ত পোৱা যায়?
উত্তৰঃ গভীৰ আৰু ডাঠ অৰণ্যসমূহত চন্দ্ৰতাপ সদৃশ গছবোৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়।
(ঘ) উৎপাদক কাক বোলে?
উত্তৰঃ স্বপোষী সেউজীয়া উদ্ভিদবোৰে সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰে নিজৰ আহাৰ নিজে তৈয়াৰ কৰে আৰু পৃথিৱীৰ অন্যান্য প্ৰাণীবোৰ এই উদ্ভিদসমূহৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল। এই কাৰণেই স্বপোষী উদ্ভিদসমূহক উৎপাদক বুলি কোৱা হয়।
৩ । দীঘলীয়া উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
(a) অৰণ্যত বাস কৰা প্ৰাণীয়ে কেনেকৈ অৰণ্যখনৰ বৃদ্ধি আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰে।
উত্তৰঃ বনাঞ্চলত থকা প্ৰাণীবোৰে অৰণ্য এখনৰ শ্ৰীবৃদ্ধি আৰু পুনৰুজ্জীৱিতকৰণত কেবাটাও দিশত অৰিহণা যোগায়- অৰণ্যৰ মাটিত পৰি থকা জীৱ-জন্তুৰ মল-মূত্ৰৰ দ’মবোৰত অসংখ্য কীট-পতংগই আশ্ৰয় লয়। জন্তুৰ বিষ্ঠাৰ লগত ওলাই অহা গছৰ গুটিবোৰে তাতেই গজালি মেলি ডাঙৰ দীঘল হয়। এনেদৰেই বন্যপ্ৰাণীবোৰে বিভিন্ন উদ্ভিদৰ গুটি বিস্তাৰ কৰি অৰণ্যখনৰ বৃদ্ধি আৰু পুনৰুজ্জীৱিতকৰণত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। তদুপৰি, জীৱ-জন্তুৰ পঁচা গোবৰে গছপুলিসমূহৰ বৃদ্ধিত সাৰ বা পোষক দ্ৰব্য হিচাপেও কাম কৰে।
অৰণ্যখনে বিবিধ প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদক ধৰি ৰাখি তৃণভোজী জীৱ-জন্তুৰ কাৰণে খাদ্য আৰু বাসস্থানৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থা কৰে। তৃণভোজী প্ৰাণীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱা মানেই মাংসভোজী প্ৰাণীবোৰৰ বাবেও পৰ্যাপ্ত খাদ্য উপলব্ধ হোৱাটো বুজায়। এইদৰেই সকলো প্ৰকাৰৰ প্ৰাণীয়ে বনাঞ্চল এখনৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰু বিকাশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰিহণা যোগায়।
(b) অৰণ্যই কেনেদৰে বানপানী প্ৰতিৰোধ কৰে লিখা।
উত্তৰঃ অৰণ্যৰ মাটিভাগ প্ৰাকৃতিক শোষকৰ দৰে কাম কৰি বৰষুণৰ পানীক নিজৰি নিজৰি ভূ-গৰ্ভলৈ সোমাই যোৱাত সুবিধা কৰি দিয়ে। ইয়াৰ ফলত গোটেই বছৰটোৱেই মাটিৰ তলৰ জলপৃষ্ঠ অটুট থাকে। বনাঞ্চলে কেৱল বানপানী প্ৰতিৰোধ কৰাতেই যে সহায় কৰে তেনে নহয়, ই জান-জুৰি আৰু নদীবোৰত পানীৰ সোঁত নিয়মীয়াকৈ বজাই ৰখাতো অৰিহণা যোগায়, যাৰ পৰা আমি প্ৰয়োজনীয় পানী লাভ কৰোঁ। ইয়াৰ বিপৰীতে, যদি গছ-গছনি নাথাকিলহেঁতেন, তেন্তে বৰষুণৰ পানী পোনপটীয়াকৈ মাটিত পৰিলহেঁতেন আৰু চাৰিওকাষৰ অঞ্চলত বানপানীৰ সৃষ্টি হ’লহেঁতেন। অত্যাধিক বৰষুণৰ ফলত মাটিৰ গুণাগুণো নষ্ট হোৱাৰ আশংকা থাকে। গছৰ শিপাবোৰে মাটিখিনি টানকৈ খামুচি ধৰি ৰাখে, কিন্তু গছৰ অভাৱত পানীয়ে মাটি উটুৱাই নি সহজে খহনীয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
(c) বিয়োজক কি? দুবিধ বিয়োজকৰ নাম লিখা অৰণ্যত সিহঁতে কি কৰে।
উত্তৰঃ যিবোৰ অণুজীৱই মৃত প্ৰাণী আৰু গেলি-পচি যোৱা উদ্ভিদক হিউমাছলৈ সলনি কৰে, সেইবোৰকেই বিয়োজক বুলি কোৱা হয়।
দুবিধ প্ৰধান বিয়োজকৰ নাম হৈছে বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰ।
বিয়োজকসমূহে অৰণ্যৰ পৰিৱেশত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে; সিহঁতে হিউমাছ প্ৰস্তুত কৰে আৰু গছ-গছনিয়ে শিপাৰ জৰিয়তে মাটিৰ পৰা এই পুষ্টিকৰ দ্ৰব্যসমূহ শুহি লয়। ইয়াৰ উপৰিও বনাঞ্চলত কোনো জন্তুৰ মৃত্যু হ’লে, শিয়াল, কাউৰী, শগুন আৰু বিভিন্ন পোক-পতংগই মৃতদেহটো ভক্ষণ কৰে আৰু অৱশিষ্ট অংশখিনি এই অণুজীৱবোৰে পঁচাই মাটিৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে মিহলাই দিয়ে।
(d) অৰণ্যত কিয় সামগ্ৰীৰ অপচয় নহয় বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ অৰণ্যৰ পৰিৱেশত অণুজীৱসমূহৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। ভেঁকুৰ আৰু বেক্টেৰিয়াৰ দৰে অণুজীৱবোৰে সৰি পৰা পাত, উদ্ভিদৰ কলা আৰু মৃত জীৱ-জন্তুৰ অৱশিষ্টসমূহ পঁচাই গাঢ় বৰণৰ হিউমাছলৈ সলনি কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত উদ্ভিদৰ শিপাই মাটিৰ পৰা এই হিউমাছক পুষ্টিকৰ দ্ৰব্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ লগতে, অৰণ্যত কোনো জন্তু মৰিলে তাৰ মৃতদেহটো শিয়াল, শগুন, কাউৰী আৰু কীট-পতংগই খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু ৰৈ যোৱা অংশখিনি অণুজীৱবোৰে পঁচাই মাটিৰ লগত একাকাৰ কৰি পেলায়। এনেদৰেই অৰণ্যৰ পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহ এটা চক্ৰৰ মাজেৰে ঘূৰি থাকে। সেইকাৰণেই অৰণ্যত প্ৰাকৃতিক সামগ্ৰীৰ কোনো অপচয় বা লোকচান নহয়।
(e) বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেন আৰু কার্বন-ডাই-অক্সাইডৰ মাজত সমতা ৰক্ষা কৰাত অৰণ্যৰ ভূমিকা কি ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ সালোক-সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে সেউজীয়া গছ-গছনিয়ে নিজৰ আহাৰ তৈয়াৰ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটো চলি থাকোঁতে উদ্ভিদে বতাহৰ পৰা কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড শুহি লয় আৰু অক্সিজেন গেছ বাহিৰলৈ এৰি দিয়ে। এনেদৰে নিৰ্গত হোৱা অক্সিজেনখিনিয়েই প্ৰাণীকুলক উশাহ-নিশাহ লোৱাত সহায় কৰে। এইদৰেই বনাঞ্চলৰ উদ্ভিদৰাজিয়ে বায়ুমণ্ডলত থকা অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইডৰ মাজত এক সুন্দৰ ভাৰসাম্য অটুট ৰাখে। এই বিশেষ অৱদানৰ বাবেই অৰণ্যক পৃথিৱীৰ ‘সেউজীয়া হাঁওফাঁও’ বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
(f) অৰণ্যৰ সামগ্ৰীৰ পৰা উৎপাদিত পাঁচবিধ বস্তুৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ অৰণ্যৰ পৰা পোৱা সামগ্ৰীৰে উৎপন্ন হোৱা পাঁচবিধ বস্তুৰ নাম হৈছে— আঠা, তেল, মছলা, লা, আৰু মৌ।
(g) অৰণ্যত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদ থকাতো কিয় প্রয়োজনীয় বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ অৰণ্য এখনৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ প্ৰধানকৈ স্বপোষী, পৰপোষী আৰু মৃতপোষী জীৱসমূহৰ জৰিয়তে গঢ় লৈ উঠে। আমি জানো যে, স্বপোষী গছ-গছনিয়ে সালোক সংশ্লেষণৰ সহায়ত নিজৰ খাদ্য নিজেই বনায়, আনহাতে পৰপোষী প্ৰাণীবোৰ (তৃণভোজী বা মাংসভোজী যিয়েই নহওক) প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে খাদ্যৰ কাৰণে উদ্ভিদৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰ কৰে। যিবোৰ জীৱই গছ-বন খায়, সিহঁতক আকৌ আন জীৱই খায় আৰু এই চক্ৰটো নিৰন্তৰ চলি থাকে। উদাহৰণস্বৰূপে— পতংগই ঘাঁহ খায়, পতংগক ভেকুলীয়ে খায়, ভেকুলীক সাপে গিলি থয় আৰু সাপক আকৌ ঈগলে চিকাৰ কৰে। পাছত এই সকলো প্ৰাণী বা উদ্ভিদৰ বৰ্জিত অংশ অণুজীৱবোৰে পঁচাই মাটিত মিহলায়, য’ৰ পৰা গছৰ শিপাই পুনৰ খনিজ লৱণ শুহি লয়। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোকেই খাদ্য-শৃংখল বোলে।
বনাঞ্চল এখনত এনে বহুতো খাদ্য-শৃংখল একেলগে চলি থাকে আৰু এই আটাইবোৰৰে মাজত পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক থাকে। ইয়াৰে এটা খাদ্য-শৃংখলত আউল লাগিলে আনবোৰতো ইয়াৰ বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰে। অৰণ্যৰ প্ৰতিটো উপাদানেই ইটোৱে সিটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। যদি আমি ইয়াৰ পৰা যিকোনো এটা উপাদান, ধৰা হওক গছ-গছনি একেবাৰে নোহোৱা কৰি দিওঁ, তেন্তে বাকী সকলো জীৱ-জন্তুৰ জীৱনলৈ সংকট নামি আহিব। সেয়েহে এখন সুস্থ অৰণ্যৰ বাবে বিবিধ প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ উপস্থিতি অতিকৈ প্ৰয়োজনীয়।
৪ । তলৰ উক্তিবোৰ সত্য নে অসত্য লিখাঃ
(a) মাটিয়ে অৰণ্য বৃদ্ধি আৰু পুনৰুজ্জীৱিত কৰাত সহায় কৰে।
উত্তৰঃ সত্য।
(b) অৰণ্যই মাটিৰ খহনীয়া ৰোধ কৰে।
উত্তৰঃ সত্য।
(c) অৰণ্যৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী এটাৰ ওপৰত আনটো নিৰ্ভৰশীল নহয়।
উত্তৰঃ অসত্য।
(d) অৰণ্যই জলবায়ী আৰু জলচক্ৰত প্ৰভাৱ পেলায়।
উত্তৰঃ সত্য
(e) অণুজীৱই মৃত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ ওপৰত ক্ৰিয়া কৰি হিউমাছ প্রস্তুত কৰে।
উত্তৰঃ সত্য।
