সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৫ – অম্ল ক্ষাৰক আৰু লৱণ (Acids, Bases and Salts) – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (Sankardev Sishu Vidya Niketan)
সপ্তম শ্ৰেণী বিজ্ঞান অধ্যায় ৫ – অম্ল ক্ষাৰক আৰু লৱণ (Acids, Bases and Salts) সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – Assamese Medium)
সপ্তম শ্ৰেণীৰ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ পঞ্চম অধ্যায় ‘অম্ল ক্ষাৰক আৰু লৱণ’ (Acids, Bases and Salts) হৈছে আমাৰ চাৰিওকাষৰ পদাৰ্থসমূহৰ ৰাসায়নিক প্ৰকৃতি আৰু সিহঁতৰ ধৰ্ম সম্পৰ্কে বুজিবলৈ এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু নতুন শিক্ষা নীতিৰ (NEP) শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN) ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 7 Science Chapter 5 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন, দীঘলীয়া প্ৰশ্ন, আৰু বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘অম্ল ক্ষাৰক আৰু লৱণ’ নামৰ এই পাঠটিত অম্ল (Acids) কি, ক্ষাৰক (Bases) কি, সূচকসমূহৰ ব্যৱহাৰ (Indicators जस्तै- লিটমাছ, হালধি, চীনা উভয়েল আদি), উদাসীনীকৰণ প্ৰক্ৰিয়া (Neutralisation), আৰু আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত উদাসীনীকৰণৰ প্ৰয়োগ আদিৰ বিশদ আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ পৰীক্ষাসমূহ বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- অম্ল আৰু ক্ষাৰকৰ ধৰ্ম, পাৰ্থক্য আৰু প্ৰাকৃতিক সূচকসমূহৰ কাৰ্যপ্ৰণালী।
- উদাসীনীকৰণ (Neutralisation) বিক্ৰিয়া আৰু দৈনন্দিন জীৱনত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বিশদ ব্যাখ্যা।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA objective type) আৰু ২-৩ নম্বৰৰ চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নৰ লগতে অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে শেহতীয়া আৰ্হিৰ MCQ প্ৰশ্নৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মুখস্থ কৰিবলৈ সহজ হোৱাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 7 Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- অম্ল ক্ষাৰক আৰু লৱণ পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 7 Science (বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 7 Science (বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest SVN syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, সপ্তম শ্ৰেণী: বিজ্ঞান
অম্ল, ক্ষাৰক আৰু লৱণ
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১ । অম্লৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ অম্লৰ প্ৰধান দুটা বৈশিষ্ট্য তলত উল্লেখ কৰা হ’ল-
(ক) অম্লসমূহ সাধাৰণতে সোৱাদত টেঙা হয়।
(খ) ই নীলা লিটমাছ কাগজৰ ৰং সলনি কৰি ৰঙা কৰে।
২ । ক্ষাৰকৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ ক্ষাৰকৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হৈছে-
(ক) ক্ষাৰকবোৰ খাবলৈ খাৰুৱা আৰু তিতা সোৱাদযুক্ত হয়।
(খ) এই পদাৰ্থবোৰে ৰঙা লিটমাছ কাগজৰ ৰং নীলালৈ পৰিৱৰ্তিত কৰে।
৩ । লিটমাছ দ্ৰৱ ক’ৰপৰা পোৱা যায়? ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কি?
উত্তৰঃ প্ৰাকৃতিকভাৱে লিটমাছ দ্ৰৱ লাইকেন (Lichen) বা ছত্ৰক শৈৱালৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়। ৰাসায়নিক পৰীক্ষাত লিটমাছক এবিধ সাধাৰণ সূচক হিচাপে প্ৰয়োগ কৰা হয়।
৪ । অম্ল আৰু ক্ষাৰক চিনাক্ত কৰিব পৰা দুবিধ সূচকৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ কোনো পদাৰ্থ অম্ল নে ক্ষাৰক, সেয়া চিনাক্ত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা দুবিধ সূচকৰ নাম হৈছে-
(ক) লিটমাছ
(খ) ফেনলফ্থেলিন (Phenolphthalein)।
৫ । সূচকবোৰ কি? ইয়াৰ ব্যৱহাৰ লিখা।
উত্তৰঃ আম্লিক বা ক্ষাৰকীয় পৰিৱেশত নিজৰ ৰং সলনি কৰি ভিন ভিন ৰং প্ৰদৰ্শন কৰা পদাৰ্থবোৰকেই সূচক বোলা হয়। ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ বিজ্ঞানাগাৰত বিভিন্ন ৰাসায়নিক পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পন্ন কৰিবৰ অৰ্থে এই সূচকসমূহ অত্যন্ত দৰকাৰী।
৬ । প্রশমন বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ যি প্ৰক্ৰিয়াত কোনো এটা মিশ্ৰণত অম্লৰ আম্লিক গুণ আৰু ক্ষাৰকৰ ক্ষাৰকীয় গুণ সম্পূৰ্ণৰূপে নোহোৱা হৈ যায়, সেই প্ৰক্ৰিয়াটোক প্ৰশমন বোলা হয়। নিৰ্দিষ্ট অনুপাতত অম্ল আৰু ক্ষাৰক একত্ৰিত কৰিলে এক সম্পূৰ্ণ প্ৰশমন বিক্ৰিয়া সংঘটিত হয়।
৭ । মানুহৰ পাকস্থলীত কি অম্ল থাকে?
উত্তৰঃ মানুহৰ পাকস্থলীৰ ভিতৰত হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিড নামৰ অম্লবিধ উৎপন্ন হয়।
৮ । দৈ গাখীৰ কিয় টেঙা সোৱাদযুক্ত হয়?
উত্তৰঃ দৈ গাখীৰত লেকটিক এছিড নামৰ এবিধ অম্ল প্ৰাকৃতিকভাৱে থাকে, যাৰ কাৰণেই ইয়াৰ সোৱাদ টেঙা লগা হয়।
৯ । লবণ কি? দুবিধ লৱণৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ অম্ল আৰু ক্ষাৰকৰ মাজত সংঘটিত হোৱা প্ৰশমন বিক্ৰিয়াৰ ফলশ্ৰুতিত যি এবিধ নতুন পদাৰ্থৰ সৃষ্টি হয়, তাকেই লৱণ বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
দুবিধ সাধাৰণ লৱণৰ নাম হ’ল-
(i) NaCl ছ’ডিয়াম ক্ল’ৰাইড (খোৱা লৱণ)
(ii) Na₂CO₃ ছ’ডিয়াম কাৰ্বনেট (চ’ডা)
১০ । বিছাই ডাকিলে আৰাম পাবৰ বাবে চূণ ঘঁহি দিয়া হয়। ইয়াৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ বিছাই শুং মাৰিলে আমাৰ ছালৰ ভিতৰলৈ ফৰ্মিক এছিড নামৰ এবিধ অম্ল সুমুৱাই দিয়ে। এই ফৰ্মিক এছিডবিধ বিষাক্ত হোৱা হেতুকে ছালত খজুৱতি আৰু পোৰণিৰ সৃষ্টি হয়। বিছাই ডকা ঠাইত চূণ সানি দিয়াৰ প্ৰধান কাৰণটো হ’ল, চূণ এবিধ ক্ষাৰকীয় পদাৰ্থ। এই ক্ষাৰকবিধ লগালে ই ফৰ্মিক এছিডৰ সৈতে ৰাসায়নিকভাৱে প্ৰশমন বিক্ৰিয়া কৰে আৰু এছিডৰ বিষক্ৰিয়া নষ্ট কৰি দিয়ে। ইয়াৰ ফলতেই আমি বিষৰ পৰা আৰাম লাভ কৰোঁ।
১১ । সোণৰ অলংকাৰ পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা তৰলবিধ কি?
উত্তৰঃ সোণৰ আ-অলংকাৰসমূহ চাফা বা চিকচিকিয়া কৰিবৰ বাবে প্ৰয়োগ কৰা ৰাসায়নিক তৰলবিধৰ নাম হৈছে নাইট্ৰিক এছিড।
১২ । অধিক ৰাসায়নিক সাৰ প্ৰয়োগ কৰা মাটিৰ উৰ্বৰতা এটা সময়ত হ্রাস পায়। ইয়াৰ কাৰণ কি? ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰাৰ বাবে কি ব্যৱস্থা কৰা হয়?
উত্তৰঃ কৃষিকাৰ্যত অতিমাত্ৰা ৰাসায়নিক সাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত সাৰত থকা অতিৰিক্ত আম্লিক অথবা ক্ষাৰকীয় উপাদানে মাটিৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ নষ্ট কৰে, যাৰ বাবে মাটিৰ উৰ্বৰতা কমি যায় আৰু গছ-গছনিৰ শ্ৰীবৃদ্ধি বাধাপ্ৰাপ্ত হয়। মাটিখিনি যদি বেছি আম্লিক হৈ পৰে, তেন্তে তাত পোৰা চূণ (কেলছিয়াম অক্সাইড) বা শিথিলিত চূণ (কেলছিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড) প্ৰয়োগ কৰি সেই আম্লিক গুণ কমোৱা হয়। একেদৰে, মাটিখিনি অতিমাত্ৰা ক্ষাৰকীয় হ’লে তাত বিভিন্ন আম্লিক পদাৰ্থ বা জৈৱ সাৰ প্ৰয়োগ কৰা হয়। এই জৈৱ পদাৰ্থবোৰে মাটিৰ লগত মিহলি হৈ অম্ল নিৰ্গত কৰে আৰু মাটিৰ অতিৰিক্ত ক্ষাৰকীয় গুণখিনি প্ৰশমিত কৰি উৰ্বৰতা ঘূৰাই আনে।
১৩ । বৰলে বিন্ধিলে আমাৰ শৰীৰত এৰি দিয়া ৰাসায়নিক দ্রব্যবিধৰ নাম কি?
উত্তৰঃ বৰলে শুং মাৰিলে আমাৰ দেহত সুমুৱাই দিয়া ৰাসায়নিক এছিডবিধৰ নাম হৈছে ফৰ্মিক এছিড।
১৪ । এচিড বৰষুণ কি? ইয়াৰ কেনেদৰে সৃষ্টি হয় ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ বায়ুমণ্ডলত থকা ছালফাৰ-ডাই-অক্সাইড আৰু নাইট্ৰ’জেন-ডাই-অক্সাইডৰ দৰে প্ৰদূষক গেছবোৰে বায়ুৰ জলীয় বাষ্পৰ সৈতে বিক্ৰিয়া ঘটি ছালফিউৰিক এছিড আৰু নাইট্ৰিক এছিডৰ সৃষ্টি কৰে। এইদৰে উৎপন্ন হোৱা এছিডবোৰে বৰষুণৰ পানীক আম্লিক কৰি তোলে, আৰু এনেধৰণৰ বৰষুণকেই এছিড বৰষুণ বুলি কোৱা হয়।
আমাৰ চৌপাশে থকা বিভিন্ন কল-কাৰখানা যেনে- তেল শোধনাগাৰ, ৰাসায়নিক উদ্যোগ, ৰবৰ উদ্যোগ, আৰু লগতে অত্যধিক যান-বাহনৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা ধোঁৱাত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ছালফাৰ-ডাই-অক্সাইড আৰু নাইট্ৰ’জেন-ডাই-অক্সাইড গেছ থাকে। এই দূষিত গেছসমূহে আকাশলৈ গৈ তাত থকা জলীয় বাষ্পৰ লগত ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া কৰাৰ ফলশ্ৰুতিত নাইট্ৰিক এছিড আৰু ছালফিউৰিক এছিড তৈয়াৰ হয়। পাছত এই এছিডসমূহ বৰষুণৰ পানীৰ সৈতে পৃথিৱীৰ বুকুলৈ নামি আহি এছিড বৰষুণৰ সৃষ্টি কৰে।
