Class 8 Science Chapter 18 – তৰা আৰু সৌৰজগত (Stars and The Solar System) – All Textual Solutions | ASSEB/SEBA Assam (Assamese Medium)
Class 8 Science Chapter 18 তৰা আৰু সৌৰজগত Solutions | ASSEB Assam | Assamese MediumClass 8 Science (বিজ্ঞান) PDF Solutions 2026-27 | SCERT Assam
Download Class 8 Science (বিজ্ঞান) PDF with MCQs, textbook solutions, and extra questions for SCERT Assam 2025-26.
Class 8 Science
পাঠ – ১৮ Ospin Academy
তৰা আৰু সৌৰজগত
১) তলৰ কোনটো সৌৰজগতৰ সদস্য নহয় ?
ক) গ্ৰহানুপুঞ্জ ।
খ) উপগ্ৰহ ।
গ) তাৰকাপুঞ্জ ।
ঘ) ধূমকেতু ।
উত্তৰ:- গ) তাৰকাপুঞ্জ ।
২) তলৰ কোনটো সূৰ্যৰ গ্ৰহ নহয় ?
ক) লুব্ধক ।
খ) বুধ ।
গ) শনি ।
ঘ) পৃথিৱী ।
উত্তৰ:- ক) লুব্ধক ।
৩) চন্দ্ৰৰ কলাৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ –
ক) আমাৰ পিনে পোহৰ প্ৰতিফলন কৰা চন্দ্ৰৰ অংশটোহে দেখা পাওঁ ।
খ) চন্দ্ৰৰ পৰা আমাৰ দূৰত্ব সলনি হৈ থাকে ।
গ) পৃথিৱীৰ প্ৰচ্ছায়াই চন্দ্ৰ পৃষ্ঠৰ এটা অংশহে ঢাকি ৰাখে।
ঘ) চন্দ্ৰৰ বায়ু মণ্ডলৰ ঘনত্ব স্থিৰ নহয় ।
উত্তৰ:- ক) আমাৰ পিনে পোহৰ প্ৰতিফলন কৰা চন্দ্ৰৰ অংশটোহে দেখা পাওঁ ।
৪) খালী ঠাই পূৰ কৰা ।
ক) সূৰ্যৰ পৰা আটাইতকৈ দূৰত থকা গ্ৰহটো হল ………………………… ।
উত্তৰ:- নেপচুন ।
খ) ৰঙা ৰঙৰ গ্ৰহটো হল ………………………. ।
উত্তৰ:- মংগল ।
গ) আকাশত বিশিষ্ট ৰূপ গঠন কৰা তৰাৰ সমষ্টিক ………………………. বোলে ।
উত্তৰ:- তাৰকাপুঞ্জ ।
ঘ) গ্ৰহৰ চাৰিওফালে পৰিভ্ৰমণ কৰি থকা নভোমণ্ডলীয় বস্তুক …………………………. বোলে ।
উত্তৰ:- উপগ্ৰহ ।
ঙ) পপীয়া তৰা বোৰ প্ৰকৃততে ………………………… নহয় ।
উত্তৰ:- তৰা ।
চ) …………………….. আৰু ………………………. ৰ কক্ষ পথৰ মাজত গ্রহানুপুঞ্জ সমূহ পোৱা যায় ।
উত্তৰ:- মংগল আৰু বৃহস্পতি ।
৫) তলৰ বাক্য সমূহ সত্য ( স ) আৰু অসত্য ( অ ) হিচাপে চিনাক্ত কৰা ।
ক) ধ্ৰুৱ তৰা সৌৰজগতৰ সদস্য ।
উত্তৰ:- অসত্য।
খ) বুধ সৌৰজগতৰ ক্ষুদ্ৰতম গ্ৰহ ।
উত্তৰ:- সত্য ।
গ) ইউৰেনাছ সৌৰজগতৰ আটাইতকৈ দূৰত থকা গ্ৰহ ।
উত্তৰ:- অসত্য ।
ঘ) ইনছেট এটা কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ ।
উত্তৰ:- সত্য ।
ঙ) সৌৰজগতত নটা গ্ৰহ আছে ।
উত্তৰ:- অসত্য ।
চ) কাল পুৰুষ তাৰকাপুঞ্জ কেৱল দূৰবীক্ষনেৰেহে দেখা পায় ।
উত্তৰ:- অসত্য ।
৬) ‘ক’ স্তম্ভৰ পদ সমূহৰ সৈতে ‘খ’ স্তম্ভৰ এক বা একাধিক পদৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা ।
উত্তৰ:- (i) অন্তঃ গ্ৰহ – (g) মংগল (e) পৃথিৱী ।
(ii) বহিঃ গ্ৰহ – (a) শনি ।
(iii) তাৰকাপুঞ্জ – (c) সপ্তৰ্ষিমণ্ডল (f) কালপুৰুষ ।
(iv) পৃথিৱীৰ উপগ্ৰহ – (d) চন্দ্ৰ ।
৭) সন্ধ্যা তৰা হিচাপে দৃষ্টি গোচৰ হোৱা শুক্ৰ গ্ৰহটো আকাশৰ কোণ অংশত বিচাৰি পাবা ?
উত্তৰ:- সন্ধ্যা তৰা হিচাপে দৃষ্টি গোচৰ হোৱা শুক্ৰ গ্ৰহটো আকাশৰ পশ্চিম অংশত বিচাৰি পাম ।
৮) সৌৰজগতৰ বৃহত্তম গ্ৰহ টোৰ নাম লিখা ।
উত্তৰ:- সৌৰজগতৰ বৃহত্তম গ্ৰহ টোৰ নাম হল – বৃহস্পতি ।
৯) তাৰকাপুঞ্জ মানে কি ? যিকোনো দুটা তাৰকাপুঞ্জৰ নাম লিখা ।
উত্তৰ:- যিবিলাক তৰাই থুপ বান্ধি একোটা বিশেষ আকৃতি লাভ কৰে সেইবোৰ তৰাৰ থুপক তাৰকাপুঞ্জ বোলে ।
দুটা তাৰকাপুঞ্জৰ নাম হল –
ক) সপ্তৰ্ষিমণ্ডল ।
খ) কালপুৰুষ ।
১০) (ক) সপ্তৰ্ষিমণ্ডল আৰু (খ) কালপুৰুষ তাৰকাপুঞ্জৰ বিশিষ্ট তৰা বোৰৰ আপেক্ষিক অৱস্থান দেখুৱাই চিত্ৰ আঁকা ।
উত্তৰ:- (ক) সপ্তৰ্ষিমণ্ডল আৰু (খ) কালপুৰুষ তাৰকাপুঞ্জৰ বিশিষ্ট তৰা বোৰৰ আপেক্ষিক অৱস্থান আৰু চিত্ৰ তলত দিয়া হল –

১১) গ্ৰহৰ বাহিৰে আন দুটা সৌৰজগতৰ সদস্যৰ নাম লিখা ।
উত্তৰ:- গ্ৰহৰ বাহিৰে আন দুটা সৌৰজগতৰ সদস্যৰ নাম হল–
ক) ধূমকেতু ।
খ) গ্ৰহানু ।
১২) সপ্তৰ্ষিমণ্ডলৰ সহায়ত তুমি কেনেকৈ ধ্ৰুৱ তৰা বিচাৰি উলিয়াবা ব্যাখ্যা কৰা ।
উত্তৰ:- সপ্তৰ্ষিমণ্ডলৰ সহায়ত ধ্ৰুৱ তৰা চিনাক্ত কৰিব পাৰি । সপ্তৰ্ষিমণ্ডলৰ তৰা বোৰে এটা প্ৰশ্ন বোধক চিহ্নৰ দৰে আকৃতিত থাকে। প্ৰশ্ন বোধক চিনটোৰ শেষৰ ফালে থকা তৰা দুটাৰ মাজেৰে এডাল সৰল ৰেখা কল্পনা কৰা হয় ।
এই কাল্পনিক ৰেখা ডালক তৰা দুটাৰ মাজৰ দূৰত্ব প্ৰায় পাঁচগুন উত্তৰ দিশলৈ বঢ়াই নিলে ই এটা উজ্বল তৰাক স্পৰ্শ কৰিব । এই তৰা টোৱে ধ্ৰুৱ তৰা । ধ্ৰুৱ তৰাই হল পৃথিৱীৰ উত্তৰ মেৰু। ইয়াৰ অৱস্থান সলনি নহয় ।
১৩) আকাশত সকলো তৰাই গতি কৰেনে ? ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:- আকাশত সকলো তৰাই আচলতে গতি নকৰে । কিন্তু ইহঁতক পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ গতি কৰা যেন লাগে । ইয়াৰ কাৰণ হল পৃথিৱীয়ে পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰি থাকে । সেয়ে ইহঁতক পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ গতি কৰা যেন লাগে । কিন্তু ধ্ৰুৱ তৰা সদায়েই স্থিৰ দেখা যায় । কাৰণ ধ্ৰুৱ তৰাই পৃথিৱীৰ উত্তৰ মেৰুত অক্ষ ৰেখাৰ ওপৰতে আছে ।
১৪) তৰাৰ মাজৰ দূৰত্ব আলোক বৰ্ষত কিয় প্ৰকাশ কৰা হয় ? ‘ পৃথিৱীৰ পৰা এটা তৰাৰ দূৰত্ব আঠ আলোক বৰ্ষ’ , এই উক্তিয়ে কি বুজায় ?
উত্তৰ:- তৰাৰ মাজৰ দূৰত্ব অতি বেছি । ইয়াক সাধাৰণ একক ( কি. মি. ) ত প্ৰকাশ কৰিলে বহু ডাঙৰ সংখ্যা হয় । উদাহৰণস্বৰূপে – সূৰ্যৰ পিছতে ই আমাৰ ওচৰত থকা তৰা আলফা ছেন্টউৰি দূৰত্ব হল ৪০,০০০,০০০,০০০,০০০ কি. মি. ।
সেইবাবে এই অসুবিধাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ এনে অধিক দূৰত্বৰ বাবে জ্যোৰ্তিবিদসকলে আলোক বৰ্ষ (Light year ( LY ) নামৰ এটা একক ব্যৱহাৰ কৰে । ইয়াৰ মান হল এক বছৰত অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব । ‘পৃথিৱীৰ পৰা এটা তৰাৰ দূৰত্ব আঠ আলোক বৰ্ষ ‘ । ইয়াৰ অৰ্থ হল সেই তৰাটোৰ পৰা পৃথিৱীলৈ পোহৰ আহিবলৈ আঠ বছৰ সময় লাগে।
১৫) বৃহস্পতিৰ ব্যাসাৰ্ধ পৃথিৱীৰ ব্যাসাৰ্ধৰ ১১ গুণ । বৃহস্পতি আৰু পৃথিৱীৰ আয়তনৰ অনুপাত নিৰ্ণয় কৰা । বৃহস্পতিয়ে কেইখন পৃথিৱী ধাৰণ কৰিব পাৰিব ?
উত্তৰ:-

দেখা গল যে বৃহস্পতিৰ আয়তন পৃথিৱীৰ আয়তনতকৈ ১৩৩১ গুণ । গতিকে বৃহস্পতিয়ে প্ৰায় ১৩০০ খন পৃথিৱী ধাৰণ কৰিব পাৰিব ।
১৬) প্ৰজ্ঞানে তলত দিয়া ধৰণে সৌৰজগতৰ চিত্ৰ আঁকিছিল ( চিত্ৰ – ১৭.২৩ ) । ছবিখন শুদ্ধনে ? যদি নহয়, শুদ্ধ কৰা ।
উত্তৰ:- ছবিখন শুদ্ধ নহয় ।
