অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ৩ – বসতি – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN)
অষ্টম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ৩ – বসতি সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – SVN)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ তৃতীয় অধ্যায় ‘বসতি’ ভূগোল খণ্ডৰ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Social Science Chapter 3 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) আৰু পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘বসতি’ নামৰ এই পাঠটিত মানুহৰ বসতি স্থাপনৰ প্ৰক্ৰিয়া, বসতিৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আৰু শ্ৰেণীবিভাজন, বসতি স্থাপনত প্ৰভাৱ পেলোৱা ভৌগোলিক আৰু আৰ্থ-সামাজিক কাৰকসমূহ আদিৰ ওপৰত বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা আৰু তাৎপৰ্য বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে সহায়ক হোৱাকৈ অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- মানৱ বসতিৰ প্ৰকাৰ, ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য আৰু বসতি গঢ়ি উঠাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ভূমিকাৰ বিস্তৃত বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) আৰু চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- বসতিৰ বিভিন্ন আৰ্হিৰ পাৰ্থক্য আৰু ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- ‘বসতি’ পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQs ৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest SVN New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, অষ্টম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
বসতি
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১। মানুহে কৃষিক কেন্দ্ৰ কৰি স্থায়ীভাবে বসতি আৰম্ভ কৰাৰ কাৰণ কি বুলি ভাবা লিখা।
উত্তৰঃ যাযাবৰী জীৱনৰ সমাপ্তি: প্ৰাচীন কালত মানুহে আহাৰ বিচাৰি এখন ঠাইৰ পৰা আন এখন ঠাইলৈ ঘূৰি ফুৰি যাযাবৰী জীৱন কটাইছিল।
জনসংখ্যাৰ বিস্তাৰ: পৰিয়ালৰ সদস্য সংখ্যা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে অনবৰতে ঘূৰি পকি আহাৰ গোটোৱা কাৰ্যটো যথেষ্ট কষ্টকৰ হৈ পৰিছিল।
সুৰক্ষাৰ নাটনি: অঘৰী অৱস্থাত তেওঁলোকৰ ৰাতিৰ আশ্ৰয়স্থল সুৰক্ষিত নাছিল আৰু আটাইবোৰ কাম-কাজেই অস্থায়ী ৰূপত চলিছিল।
কৃষি কাৰ্যৰ আৰম্ভণি: সময়ৰ সোঁতত মানুহে যেতিয়া বীজ সিঁচি ফচল উৎপাদন কৰাৰ কৌশল আয়ত্ত কৰিলে, তেতিয়াই তেওঁলোকৰ যাযাবৰী জীৱনৰ অৱসান ঘটিল।
কৃষিৰ প্ৰয়োজনীয়তা: কৃষিকৰ্মৰ অবিহনে মানৱ জীৱন বৰ্তাই ৰখাটো অসম্ভৱ। সেইবাবে নিজৰ সুবিধা অনুযায়ী উপযুক্ত স্থানত খেতি-বাতি আৰম্ভ কৰাৰ পিছৰে পৰা মানুহে একেখন ঠাইতে নিগাজিকৈ থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।
২। মানুহে নদীৰ পাৰৰ ঠাইক স্থায়ী বসতিৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰাৰ কাৰণ কি?
উত্তৰঃ সচৰাচৰ যিবিলাক অঞ্চলৰ মাটি উৰ্বৰ, পানীৰ সহজলভ্যতা থাকে আৰু যাতায়াতৰ সুব্যৱস্থা থাকে, তেনেবোৰ স্থানতেই মানুহে নিগাজি বসতি স্থাপন কৰে। নদীৰ পাৰক বসতিৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল: উৰ্বৰ ভূমি আৰু জলসম্পদ: নৈৰ কাষৰীয়া অঞ্চলৰ মাটি কৃষিকাৰ্যৰ বাবে যথেষ্ট উৰ্বৰ হোৱাৰ লগতে তাত কেতিয়াও পানীৰ নাটনি নঘটে।
অনুকূল পৰিৱেশ: নদীৰ পাৰৰ জলবায়ু প্ৰায়েই স্বাস্থ্যৰ বাবে উপকাৰী।
আহাৰৰ সুবিধা: নৈৰ বুকুত মাছ, কাছকে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ সুস্বাদু খাদ্য সহজলভ্য হয়।
পৰিবহণৰ সুচলতা: নদীৰ বুকুৰে নাৱৰ সহায়ত মানুহ আৰু বস্তু-বাহানি অনা-নিয়া কৰাটো বৰ সহজ।
গৃহ নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰী: নদীৰ কাষৰীয়া অঞ্চলবোৰত বাসগৃহ নিৰ্মাণৰ বাবে দৰকাৰী সঁজুলি আৰু সামগ্ৰীসমূহ সহজেই সংগ্ৰহ কৰিব পাৰি।
৩। গাঁৱতকৈ নগৰত জনসংখ্যা অধিক হোৱাৰ কাৰণ কি?
উত্তৰঃ গ্ৰামাঞ্চলৰ তুলনাত নগৰ অঞ্চলত সা-সুবিধাৰ মাত্ৰা বহুত বেছি হোৱা বাবেই তাত জনসংখ্যা ক্ষীপ্ৰতাৰে বাঢ়ে। ইয়াৰ মূল কাৰণসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ:
উন্নত সা-সুবিধা: নগৰ অঞ্চলৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থা, উন্নত স্বাস্থ্যসেৱা আৰু শিক্ষাদানৰ পৰিৱেশ গাঁৱৰ তুলনাত বহু গুণে আগবঢ়া।
কৰ্মসংস্থাপনৰ পথ: বেপাৰ-বাণিজ্য আৰু অন্যান্য বিভিন্ন ধৰণৰ বৃত্তিত নিয়োজিত হৈ ধন উপাৰ্জন কৰাৰ বহুতো সুবিধা নগৰত উপলব্ধ।
অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ অৱস্থিতি: চহৰ-নগৰবোৰত বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী কাৰ্যালয়, লগতে উচ্চ মানদণ্ডৰ শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ অৱস্থিত।
নগৰলৈ প্ৰব্ৰজনৰ ঢল: নিজৰ জীৱনশৈলীৰ মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ স্বাৰ্থত বহু লোকে চাকৰি অথবা ব্যৱসায়িক কাৰণত নগৰত স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ লয়।
আপুনি আগবঢ়োৱা সমাজ বিজ্ঞানৰ ‘বসতি’ পাঠটোৰ বাকী থকা গুৰুত্বপূৰ্ণ উত্তৰখিনিও পঢ়িবলৈ আৰু মনত ৰাখিবলৈ সহজ হোৱাকৈ তলত সুন্দৰকৈ সজাই পৰাই দিয়া হ’ল:
গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া বসতিৰ তুলনামূলক দিশসমূহ
৪। গ্ৰাম্য বসতি আৰু নগৰীয়া বসতিৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ধাৰণা: যিকোনো সুবিধাজনক স্থানত মানুহে সমূহীয়াকৈ গাঁও পাতি থকা ব্যৱস্থাক গ্ৰাম্য বসতি বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, নগৰ বা চহৰৰ পৰিৱেশত সৃষ্টি হোৱা বসতিয়েই হৈছে নগৰীয়া বসতি।
জীৱিকাৰ পথ: গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকল প্ৰধানকৈ প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ (যেনে- খেতি-বাতি) লগত জড়িত থাকে। আনহাতে, নগৰীয়া লোকসকলে ঘাইকৈ দ্বিতীয়ক (কল-কাৰখানা) আৰু তৃতীয়ক (সেৱা খণ্ড) বৃত্তি অৱলম্বন কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰে।
জনবসতিৰ ঘনত্ব: গাঁও অঞ্চলত বসতি সেৰেঙা আৰু বহল এলেকা জুৰি বিস্তৃত হৈ থাকে। চহৰ অঞ্চলত বসতি অতিশয় ঘন আৰু একে ঠাইতে থূপ খাই থকা দেখা যায়।
পৰিবহণ ব্যৱস্থা: গাঁৱৰ বাট-পথ আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থা প্ৰায়েই অনুন্নত হৈ থাকে, কিন্তু নগৰৰ যাতায়াত ব্যৱস্থা যথেষ্ট উন্নত তথা সুচল হয়।
বাসগৃহৰ আৰ্হি: গাঁৱৰ ঘৰ-বাৰীবোৰ সচৰাচৰ পৰম্পৰাগত শৈলীত আৰু স্থানীয় সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰি সজা হয় (শিল, ইটা, লোৰ প্ৰয়োগ কমকৈ হয়)। নগৰৰ বাসগৃহসমূহ আধুনিক আৰ্হিৰ, ইয়াত ওখ দালানৰ সংখ্যা অধিক আৰু এইবোৰ বালি, চিমেণ্ট, ইটা, শিল, লো আদিৰে সজা হয়।
১। বসতিৰ বৈশিষ্ট্য আৰু প্ৰকাৰ
(ক) গাঁৱলীয়া বসতিৰ মূল বৈশিষ্ট্য সম্বন্ধে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলৰ প্ৰধান জীৱিকাই হৈছে কৃষিকৰ্ম। তেওঁলোকৰ বাসগৃহসমূহ সাধাৰণতে পুৰণি আৰ্হিৰ আৰু স্থানীয়ভাৱে উপলব্ধ সামগ্ৰীৰে সজা হয়। তেওঁলোকে খেতি-মাটিত বিবিধ প্ৰকাৰৰ ফচলৰ খেতি কৰে। গাঁৱৰ ৰাস্তা-ঘাট আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা বৰ বেছি উন্নত নহয়। তদুপৰি, বেপাৰ-বাণিজ্য কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো নগৰৰ দৰে সুবিধা গাঁৱত পোৱা নাযায়।
(খ) নগৰীয়া (পৌৰ) বসতিৰ মানুহৰ জীৱিকাৰ উপায় কেনে ধৰণৰ আৰু ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ চহৰীয়া অঞ্চলৰ মানুহে বেপাৰ-বাণিজ্য, কল-কাৰখানা, বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়, কাৰ্যালয়ৰ চাকৰি আৰু অন্যান্য সেৱা খণ্ডৰ কাম-কাজক নিজৰ জীৱিকাৰ পথ হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যবোৰ হৈছে:
১। মানুহৰ বসতি যথেষ্ট ঘন আৰু কেন্দ্ৰীভূত।
২। বাসগৃহৰ গঠন আধুনিক আৰু স্থায়ী প্ৰকৃতিৰ (ইটা, বালি, চিমেণ্ট আৰু লোৰে সজা)।
৩। উন্নত মানৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ লগতে যান-বাহনৰ চলাচল সৰ্বাধিক।
৪। ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ বাবে প্ৰচুৰ সুযোগ-সুবিধা উপলব্ধ।
৩। কেন্দ্ৰীভূত বসতি কেনেদৰে সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ যিবোৰ অঞ্চলত উৰ্বৰ কৃষিভূমি পোৱা যায়, পানীৰ অভাৱ নাথাকে, ঘৰ সজা সামগ্ৰী সহজে উপলব্ধ হয় আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থা সুচল হয়, তেনেবোৰ স্থানতেই মানুহে সৰ্বাধিক হাৰত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এনে সুবিধাজনক ঠাইবোৰলৈ মানুহ বেছিকৈ ঢাল খোৱাৰ ফলত তাত মানুহৰ বসতি ঘন হৈ পৰে আৰু এইদৰেই কেন্দ্ৰীভূত বসতি গঢ় লৈ উঠে।
৪। গাঁও আৰু নগৰৰ সম্পৰ্ক
(ক) গাঁও আৰু নগৰৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ গাঁও আৰু নগৰৰ মাজত যথেষ্ট অমিল দেখা গ’লেও দুয়োৰে মাজৰ সম্পৰ্ক অতিশয় নিবিড় আৰু এৰাব নোৱৰা। প্ৰকৃততে গাঁৱৰ পৰাই সময়ৰ সোঁতত নগৰসমূহ গঢ় লৈ উঠে।
সামগ্ৰীৰ যোগান আৰু সেৱা প্ৰদান: গ্ৰামাঞ্চলৰ পৰা নগৰলৈ খেতিত উৎপন্ন হোৱা সামগ্ৰীসমূহৰ যোগান ধৰা হয়, আনহাতে নগৰৰ পৰা কল-কাৰখানাত প্ৰস্তুত হোৱা সামগ্ৰী আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ সেৱা গাঁৱলৈ যোগান ধৰা হয়।
পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতা: বেংক, ডাকঘৰ, বীমা প্ৰতিষ্ঠান, শিক্ষানুষ্ঠান আদিৰ জৰিয়তে গাঁও আৰু নগৰৰ মাজত এক গভীৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক স্থাপন হয়। গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলে চাকৰি-বাকৰিৰ সন্ধানত বা আৱশ্যকীয় বয়-বস্তু কিনিবৰ বাবে প্ৰতিদিনেই চহৰলৈ আহ-যাহ কৰে।
৫। চমু টোকা (বসতিৰ প্ৰকাৰ)
ৰৈখিক বসতি: ওখ আলিবাটৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চল, নৈৰ দুয়োপাৰ, মথাউৰি বা সাগৰৰ পাৰে পাৰে এডাল ৰেখাৰ দৰে দীঘলীয়াকৈ গঢ় লৈ উঠা মানৱ বসতিক ৰৈখিক বসতি বুলি কোৱা হয়।
বৰ্গক্ষেত্ৰিক বসতি: সুপৰিকল্পিতভাৱে আয়তাকাৰ ৰূপত সজা আলিবাটৰ আধাৰত যিসমূহ বসতি গঢ় লৈ উঠে, তেনে বসতিক বৰ্গক্ষেত্ৰিক বা আয়তাকাৰ বসতি বুলি জনা যায়।
তৰাৰূপী বসতি: যিবোৰ স্থানত দুটা বা তাতোকৈ বেছি ৰাস্তা একেলগ হয় (যেনে- তিনিআলি, চাৰিআলি), সেইবোৰৰ কাষে কাষে মানুহৰ বসতি বিস্তাৰিত হৈ তৰা এটাৰ দৰে ৰূপ ল’লে তাক তৰাৰূপী বসতি বোলা হয়।
পাতল বসতি: অত্যধিক গৰম বা শীত প্ৰধান অঞ্চল, ওখ-তৰা ভূ-প্ৰকৃতি, সঘনাই বানপানীৰ কবলত পৰা ঠাই, মৰুভূমি আৰু মেৰু অঞ্চলসমূহত জনবসতি অতি সেৰেঙা হয়। এনেকুৱা বসতিক বিৰল বা পাতল বসতি বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
