অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন – সকলো পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ | শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন (SVN)
অষ্টম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ – বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু সমাধান (Sankardev Sishu Vidya Niketan – SVN)
অষ্টম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান পাঠ্যক্ৰমৰ চতুৰ্থ অধ্যায় ‘বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন’ ভূগোল খণ্ডৰ এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ পাঠ। শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰম আৰু শেহতীয়া নিৰ্দেশনাৰ আধাৰত এই অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (Class 8 Social Science Chapter 4 Textual Question Answer) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই বিশেষ সংকলনটিত পাঠভিত্তিক অতি চমু প্ৰশ্ন (VSA), চমু প্ৰশ্ন (Short Questions), দীঘলীয়া প্ৰশ্ন (Long Answers), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs) আৰু পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অস্পীন একেডেমী (Ospin Academy) ত এই সমাধানসমূহ সহজ, নিৰ্ভুল আৰু সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষামুখীভাৱে উপলব্ধ কৰোৱা হৈছে।
‘বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন’ নামৰ এই পাঠটিত গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া বসতিৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ, গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱনধাৰাৰ পাৰ্থক্য, বৃত্তিমূলক ভিন্নতা, আৰু দুয়োবিধ বসতি অঞ্চলৰ সুবিধা তথা সমস্যাসমূহৰ ওপৰত বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। পৰীক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই পাঠৰ মূল ধাৰণা আৰু তাৎপৰ্য বুজি পোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। আমাৰ এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানত (Textual Solutions) কেৱল পাঠ্যপুথিৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নসমূহেই নহয়, বৰঞ্চ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে সহায়ক হোৱাকৈ অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰসমূহো সামৰি লোৱা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সুন্দৰভাৱে প্ৰস্তুতি চলাব পাৰে।
এই পাঠ্যভিত্তিক সমাধানৰ পৰা আপুনি কি কি শিকিব আৰু পাব:
- গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া বসতিৰ বৈশিষ্ট্য, জীৱন-ধাৰণৰ প্ৰণালী আৰু বৃত্তিসমূহৰ বিস্তৃত পৰিচয় আৰু বিশ্লেষণ।
- ১ নম্বৰৰ অতি চমু (VSA), বহু-বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQ) আৰু চমু প্ৰশ্নৰ পৰীক্ষাত লিখিব পৰা নিৰ্দোষ উত্তৰ।
- গ্ৰাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ পাৰ্থক্য আৰু ৪-৫ নম্বৰৰ দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ সহজ তথা মান্য সমাধান।
- নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হি অনুসৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নসমূহৰ সমাধান।
অস্পীন একেডেমীৰ এই প্ৰশ্নোত্তৰসমূহৰ বিশেষ সুবিধা:
- শেহতীয়া শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতনৰ (SVN) নতুন পাঠ্যক্ৰমৰ আধাৰত প্ৰস্তুত কৰা সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান।
- ১০০% নিৰ্ভুল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সহজে বুজিব পৰাকৈ সৰল অসমীয়া ভাষাত লিখা উন্নত মানৰ নোটছ (Class 8 Social Science Notes)।
- পৰীক্ষাৰ পূৰ্বে দ্ৰুত ৰিভিজনৰ (Quick Revision) বাবে বিশেষভাৱে যুগুতোৱা সহজ-সৰল উত্তৰ।
- ‘বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন’ পাঠৰ পৰা পৰীক্ষাত আহিব পৰা অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন আৰু MCQs ৰ বিশেষ সংকলন।
ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৈক্ষিক উত্তৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি অস্পীন একেডেমীয়ে এই বিশেষ পাঠ্যভিত্তিক সমাধান আগবঢ়াইছে। আপোনাৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতি এতিয়াই আৰম্ভ কৰক আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ক।
Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) Textbook Solutions & MCQs | Sankardev Sishu Vidya Niketan New Syllabus
New Updated Version!
According to Latest SVN New Syllabus & Updated Book
Get comprehensive preparation for Class 8 Social Science (সমাজ বিজ্ঞান) with this complete Textual Solution & MCQs package.
Includes Chapter-wise textbook solutions, additional Q&A, and MCQs precisely structured as per the latest Sankardev Sishu Vidya Niketan (SVN) syllabus and new book.
Perfect for building a strong foundation and mastering your school assessments! Download as an easy-to-use ZIP file.
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, অষ্টম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১। গ্ৰাম্য জীৱন আৰু বৃত্তি
(ক) গ্রামাঞ্চলৰ মানুহে কি কি কাৰ্যৰ দ্বাৰা জীবন নির্বাহ কৰে?
উত্তৰঃ অসমৰ গাঁওবোৰত ৭০ শতাংশতকৈ বেছি মানুহে কৃষিকৰ্মৰ যোগেদি জীৱিকা অৰ্জন কৰে। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ ধান, মাহ, সৰিয়হ, তিল, মৰাপাট, কুঁহিয়াৰ, চাহপাত আৰু নানা ধৰণৰ শাক-পাচলিৰ খেতি কৰে। কৃষিকাৰ্যৰ লগতে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলে মীন পালন, মৃৎশিল্প, বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণ আৰু পশুপালন আদিৰ জৰিয়তেও জীৱন নিৰ্বাহ কৰে। নিচেই কম সংখ্যক লোকেহে চাকৰি অথবা ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ সৈতে জড়িত থাকে।
(খ) গ্রামাঞ্চলৰ মানুহৰ জীৱন নিৰ্বাহ প্ৰণালীৰ কেইটামান বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
১। গ্ৰামাঞ্চলৰ ৭০ শতাংশতকৈ বেছি মানুহ কৃষিকৰ্ম আৰু আন প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ লগত জড়িত।
২। গাঁও অঞ্চলৰ ঘৰ-দুৱাৰৰ আৰ্হি আৰু নিৰ্মাণশৈলীত গাঁৱলীয়া পৰিৱেশৰ সুকীয়া বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত হয়।
৩। গাঁৱত জনবসতিৰ ঘনত্ব সাধাৰণতে সেৰেঙা হয়।
৪। গাঁওবাসীয়ে সমাজৰ প্ৰচলিত ৰীতি-নীতি, পৰম্পৰা আৰু প্ৰথা সুন্দৰকৈ মানি চলে।
৫। কৃষিকাৰ্যৰ লগত সম্পৰ্ক ৰাখি তেওঁলোকে নানা ধৰণৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বনসমূহ উদযাপন কৰে।
৬। গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক মৰম-চেনেহ, আত্মীয়তা, ভ্ৰাতৃত্ববোধ আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱ প্ৰবল।
৭। খেতিৰ সঁজুলিৰ লগতে দৈনন্দিন ব্যৱহাৰ্য বিভিন্ন বয়-বস্তু তেওঁলোকে ইজনে সিজনৰ লগত আদান-প্ৰদান কৰে।
৮। গাঁওবাসীয়ে কাজিয়া-পেচাল আদি সমস্যাসমূহ ৰাজহুৱা মেল বা আলোচনাৰ যোগেদি নিস্পত্তি কৰিবলৈ প্ৰয়াস কৰে।
(গ) গাঁৱৰ অধিক সংখ্যক লোক কৃষি-কাৰ্যৰ লগত জড়িত হোৱাৰ কাৰণ কি?
উত্তৰঃ গাঁওবোৰ সাধাৰণতে নদী, জান-জুৰি, খাল-বিল আদিৰে আৱৰা আৰু লগতে বিশাল পথাৰ, গৰু-ম’হ, বাঁহ-বেত আদিৰে ভৰপূৰ। গাঁৱৰ জীৱন-ধাৰণ কষ্টকৰ হ’লেও ই যথেষ্ট আনন্দদায়ক। কৃষকসকল স্বাভাৱিকতেই কৃষিকৰ্মৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত। খেতি-বাতিত সৰহ শ্ৰমিকৰ দৰকাৰ হোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কৃষকসকলে নিজৰ ল’ৰা-ছোৱালীকো এই কামতে নিয়োজিত কৰে। গাঁও অঞ্চলত কল-কাৰখানা বা উদ্যোগ নথকাৰ বাবে সংস্থাপনৰ অন্য পথ সীমিত। আৰ্থিক দৈন্যৰ বাবে উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰি সতি-সন্তানসকলে পৈতৃক বৃত্তি হিচাপে খেতিকেই আঁকোৱালি লয়। সাম্প্ৰতিক সময়ত কৃষিক এক লাভজনক উদ্যোগ হিচাপে লৈ ধন ঘটাৰ সুযোগ সৃষ্টি হোৱাৰ বাবে বহু শিক্ষিত যুৱকেও কৃষিকাৰ্যত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
২। নগৰীয়া জীৱন আৰু নগৰীকৰণ
(ক) নগৰীয়া জীৱন-ধাৰণৰ কেইটামান বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
১। চহৰ অঞ্চলৰ ৭৫ শতাংশতকৈ বেছি মানুহে বেপাৰ-বাণিজ্য, উদ্যোগ, যাতায়াত, প্ৰশাসন, প্ৰতিৰক্ষা আদি বিভিন্ন সেৱা খণ্ডত কাম কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
২। নগৰত শিক্ষানুষ্ঠান, চিকিৎসালয়, বেংক, কাৰ্যালয় আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ গঢ় লৈ উঠে।
৩। নগৰীয়া অঞ্চলত জনবসতিৰ ঘনত্ব অতিমাত্ৰা আৰু সামগ্ৰীৰ চাহিদাও যথেষ্ট অধিক।
৪। চহৰত জীৱন-ধাৰণৰ খৰচ বেছি হোৱাৰ বাবে অধিক ধন উপাৰ্জনৰ চিন্তাত মানুহবোৰ সদায় ব্যস্ত হৈ থাকে।
৫। নগৰৰ মানুহৰ মাজত সামাজিক বান্ধোন, আত্মীয়তা আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ ভাৱ কিছু পৰিমাণে কম।
৬। অৱশ্যে নগৰত শিক্ষা, যাতায়াত, স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে আজৰি সময় কটাবৰ বাবে মনোৰঞ্জনৰ উন্নত সুবিধা থাকে।
(খ) নগৰীকৰণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ নগৰীকৰণ হ’ল চহৰ বা নগৰ গঢ় লৈ উঠাৰ এক ধাৰাবাহিক প্ৰক্ৰিয়া। যিকোনো এক অঞ্চলত জনসংখ্যা আৰু বসতিৰ ঘনত্ব ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পালে, আৰু তাত থকা অধিবাসীসকলে ঘাইকৈ উদ্যোগ, বেপাৰ-বাণিজ্য আৰু অন্যান্য তৃতীয়ক সেৱাৰ জৰিয়তে জীৱিকা অৰ্জন কৰিবলৈ ল’লে, সেই অঞ্চলটোক নগৰলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা বুলি ধৰা হয়। ভাৰতবৰ্ষত এখন নগৰৰ স্বীকৃতি পাবলৈ প্ৰাৰম্ভিক জনসংখ্যা ৫৫,০০০ জন হ’ব লাগে।
(গ) নগৰ এখন নদীৰ পাৰত অৱস্থিত হ’লে কেনে ধৰণৰ সুবিধা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰাচীন কালত উন্নত ৰাস্তা-ঘাট নথকাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত জলপথেই যাতায়াতৰ মুখ্য মাধ্যম আছিল (যেনে- ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰত গুৱাহাটী, ডিব্ৰুগড়, তেজপুৰ গঢ় লৈ উঠিছে)। জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা অতি সুলভ আৰু ইয়াত যান-জঁটৰ কোনো অসুবিধা নাথাকে। নদীৰ কাষৰীয়া চহৰবোৰলৈ জাহাজ বা নাৱৰ জৰিয়তে বৰ কম খৰচতে সামগ্ৰী অনা-নিয়া কৰিব পৰা যায়। নৈৰ পানী শোধন কৰি নগৰৰ ৰাইজক খোৱাপানীৰ যোগান ধৰিব পাৰি। তদুপৰি, কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি হ’লে নলাৰ জৰিয়তে অতিৰিক্ত পানী নৈত পেলাব পৰা যায় আৰু এখন নদীয়ে নগৰখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যও দুগুণে বৃদ্ধি কৰে।
(ঘ) নগৰ অঞ্চলত কেনেধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ
১। তীব্ৰ গতিত বৃদ্ধি পোৱা জনসংখ্যাৰ হেঁচাত প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ যোগান ধৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হয়।
২। নিচেই কম পৰিমাণৰ মাটিত অত্যাধিক মানুহে বসবাস কৰিবলগীয়া পৰিস্থিতিৰ উদ্ভৱ হয়।
৩। দুখীয়া শ্ৰেণীৰ লোকসকলে নগৰৰ দাঁতিকাষৰীয়া ঠাইবোৰত পৰিকল্পনাবিহীনভাৱে ঘৰ সজাৰ ফলশ্ৰুতিত লেতেৰা আৰু অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়।
৪। কল-কাৰখানা আৰু যান-বাহনৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত প্ৰদূষণ তথা যান-জঁটৰ সমস্যা তীব্ৰতৰ হয়।
৫। পাহাৰৰ এঢলীয়া মাটি বা পানী যোৱা নলাৰ কাষত মানুহে ঘৰ সজাৰ বাবেই ভূমিস্খলন আৰু কৃত্ৰিম বানপানীৰ দৰে দুৰ্যোগ সংঘটিত হয়।
(ঙ) নগৰ অঞ্চলত বাস কৰা লোকে কেনেধৰণৰ সুবিধা লাভ কৰে?
উত্তৰঃ চহৰ অঞ্চলত কৰ্মসংস্থাপনৰ প্ৰচুৰ সুযোগ থাকে (যেনে- অফিচ, চিকিৎসালয়, বেংক আদি)। ৰাস্তা-ঘাটসমূহ পকী আৰু পৰিবহণ ব্যৱস্থা যথেষ্ট উন্নত মানৰ। ইয়াৰ উপৰিও উচ্চ মানদণ্ডৰ চিকিৎসা আৰু শিক্ষা, খোৱাপানীৰ সুব্যৱস্থা আৰু মনোৰঞ্জনৰ সুবিধা পোৱা যায়। পৌৰসভা বা পৌৰ নিগমৰ দৰে স্থানীয় প্ৰশাসনিক সংস্থাসমূহে নগৰখনক প্ৰদূষণমুক্ত আৰু পৰিষ্কাৰ কৰি ৰখাৰ গুৰু দায়িত্ব পালন কৰে।
৩। নগৰৰ শ্ৰেণীবিভাজন আৰু চমু টোকা
(ক) উৎপত্তিৰ কাৰণ আৰু নগৰীয়া কাৰ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নগৰ সমূহক কি কি ভাগত ভগাব পাৰি?
উত্তৰঃ (ক) প্ৰশাসনিক নগৰ (খ) বাণিজ্যিক নগৰ (গ) ঔদ্যোগিক নগৰ (ঘ) পৰ্যটন নগৰ (ঙ) পৰিবহণ কেন্দ্ৰিক নগৰ (চ) সাংস্কৃতিক নগৰ (ছ) খনিজ নগৰ (জ) ঐতিহাসিক বা বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ নগৰ (ঝ) সামৰিক বা সেনা চাউনী নগৰ।
৪। চমু টোকা: *(টোকা: মূল প্ৰশ্নকাকতৰ নম্বৰ অনুসৰি)*
মেগাল’পলিছ (Megalopolis):
উত্তৰঃ যি পৌৰ এলেকাৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক, তাক মহানগৰ আখ্যা দিয়া হয়। এনে একোখন মহানগৰক মাজত ৰাখি তাৰ দাঁতিকাষৰীয়া বিভিন্ন সৰু-বৰ চহৰ লগ লাগি যি এক বৃহৎ নগৰপুঞ্জ গঢ় লৈ উঠে, তাকেই মেগাল’পলিছ বুলি কোৱা হয়।
প্ৰশাসনিক নগৰ:
উত্তৰঃ দেশৰ ৰাজধানী, ৰাজ্যৰ ৰাজধানী অথবা জিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ক আধাৰ হিচাপে লৈ বিকাশ লাভ কৰা নগৰসমূহেই হ’ল প্ৰশাসনিক নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: গুৱাহাটী, নতুন দিল্লী।
ঔদ্যোগিক নগৰ:
উত্তৰঃ বিশাল কল-কাৰখানা আৰু উদ্যোগসমূহক মুখ্য কেন্দ্ৰ হিচাপে লৈ গঢ়ি উঠা নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: ডিগবৈ, জামছেদপুৰ।
পৰ্যটন নগৰ:
উত্তৰঃ বিনোদনৰ সুবিধা আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যক কেন্দ্ৰ কৰি বিকাশ হোৱা নগৰসমূহেই হ’ল পৰ্যটন নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: শ্বিলং, মানালী।
বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ নগৰ:
উত্তৰঃ প্ৰাচীন বুৰঞ্জীমূলক সমল থকা স্থানক ভিত্তি কৰি প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: আগ্ৰা, শিৱসাগৰ।
৪। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া:
(ক) বসতিক কেইভাগত ভাগ কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত।
(খ) অসমৰ একমাত্ৰ পৌৰনিগম পৰিচালিত মহানগৰ খনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ গুৱাহাটী মহানগৰ।
(গ) নগৰ, মহানগৰ আৰু অতি মহানগৰ কাক বোলে?
উত্তৰঃ নগৰ: সীমিত কাম-কাজ আৰু কম জনসংখ্যা বিশিষ্ট পৌৰ পৰিচালিত অঞ্চল।
মহানগৰ: যিবোৰ এলেকাত এক লাখতকৈ অধিক মানুহে বসবাস কৰে।
অতি মহানগৰ (Metropolis): যিবোৰ পৌৰ অঞ্চলৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত থাকে।
৫। খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
(ক) অসমৰ একমাত্ৰ গুৱাহাটী মহানগৰীতেই পৌৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থা হিচাপে ______ গঠন কৰা হৈছে।
উত্তৰঃ অসমৰ একমাত্ৰ গুৱাহাটী মহানগৰীতেই পৌৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থা হিচাপে পৌৰ নিগম গঠন কৰা হৈছে।
(খ) আমাৰ অসমৰ কৃষিকাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে ______ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
উত্তৰঃ আমাৰ অসমৰ কৃষিকাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
(গ) প্ৰাচীন সিন্ধু নদীৰ উপত্যকাত ______ আৰু মহেঞ্জোদাৰো নামৰ নগৰ দুখন গঢ়ি উঠিছিল।
উত্তৰঃ প্ৰাচীন সিন্ধু নদীৰ উপত্যকাত হৰপ্পা আৰু মহেঞ্জোদাৰো নামৰ নগৰ দুখন গঢ়ি উঠিছিল।
(ঘ) প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ নগৰসমূহ মূলতঃ সভ্যতা আৰু ______ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল।
উত্তৰঃ প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ নগৰসমূহ মূলতঃ সভ্যতা আৰু শিল্পকলাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল।
(ঙ) অসমৰ সৰহভাগ নগৰ-চহৰেই ______ নদীৰ আশে-পাশে গঢ় লৈ উঠিছে।
উত্তৰঃ অসমৰ সৰহভাগ নগৰ-চহৰেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ আশে-পাশে গঢ় লৈ উঠিছে।
(চ) যিবোৰ পৌৰ বসতিৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত, তাক ______ বোলা হয়।
উত্তৰঃ যিবোৰ পৌৰ বসতিৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত, তাক অতি মহানগৰ বোলা হয়।
(ছ) ______ হৈছে এখন প্ৰশাসনিক নগৰ।
উত্তৰঃ নতুন দিল্লী হৈছে এখন প্ৰশাসনিক নগৰ।
(জ) ভেলোৰ চহৰখন মূলতঃ এখন ______ নগৰ হিচাপে পৰিচিত।
উত্তৰঃ ভেলোৰ চহৰখন মূলতঃ এখন চিকিৎসা নগৰ হিচাপে পৰিচিত।
(ঝ) এখন নগৰৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ঘাইকৈ ______ কেন্দ্ৰবিন্দু।
উত্তৰঃ এখন নগৰৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ঘাইকৈ ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।
অষ্টম শ্ৰেণী সমাজ বিজ্ঞান অধ্যায় ৪ (বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন) – সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (FAQs)
শংকৰদেৱ বিদ্যা নিকেতন, অষ্টম শ্ৰেণী: সমাজ বিজ্ঞান
বসতি: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া জীৱন
পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ
১। গ্ৰাম্য জীৱন আৰু বৃত্তি
(ক) গ্রামাঞ্চলৰ মানুহে কি কি কাৰ্যৰ দ্বাৰা জীবন নির্বাহ কৰে?
উত্তৰঃ অসমৰ গাঁওবোৰত ৭০ শতাংশতকৈ বেছি মানুহে কৃষিকৰ্মৰ যোগেদি জীৱিকা অৰ্জন কৰে। তেওঁলোকে প্ৰধানকৈ ধান, মাহ, সৰিয়হ, তিল, মৰাপাট, কুঁহিয়াৰ, চাহপাত আৰু নানা ধৰণৰ শাক-পাচলিৰ খেতি কৰে। কৃষিকাৰ্যৰ লগতে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলে মীন পালন, মৃৎশিল্প, বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণ আৰু পশুপালন আদিৰ জৰিয়তেও জীৱন নিৰ্বাহ কৰে। নিচেই কম সংখ্যক লোকেহে চাকৰি অথবা ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ সৈতে জড়িত থাকে।
(খ) গ্রামাঞ্চলৰ মানুহৰ জীৱন নিৰ্বাহ প্ৰণালীৰ কেইটামান বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
১। গ্ৰামাঞ্চলৰ ৭০ শতাংশতকৈ বেছি মানুহ কৃষিকৰ্ম আৰু আন প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ লগত জড়িত।
২। গাঁও অঞ্চলৰ ঘৰ-দুৱাৰৰ আৰ্হি আৰু নিৰ্মাণশৈলীত গাঁৱলীয়া পৰিৱেশৰ সুকীয়া বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত হয়।
৩। গাঁৱত জনবসতিৰ ঘনত্ব সাধাৰণতে সেৰেঙা হয়।
৪। গাঁওবাসীয়ে সমাজৰ প্ৰচলিত ৰীতি-নীতি, পৰম্পৰা আৰু প্ৰথা সুন্দৰকৈ মানি চলে।
৫। কৃষিকাৰ্যৰ লগত সম্পৰ্ক ৰাখি তেওঁলোকে নানা ধৰণৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱ-পাৰ্বনসমূহ উদযাপন কৰে।
৬। গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক মৰম-চেনেহ, আত্মীয়তা, ভ্ৰাতৃত্ববোধ আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱ প্ৰবল।
৭। খেতিৰ সঁজুলিৰ লগতে দৈনন্দিন ব্যৱহাৰ্য বিভিন্ন বয়-বস্তু তেওঁলোকে ইজনে সিজনৰ লগত আদান-প্ৰদান কৰে।
৮। গাঁওবাসীয়ে কাজিয়া-পেচাল আদি সমস্যাসমূহ ৰাজহুৱা মেল বা আলোচনাৰ যোগেদি নিস্পত্তি কৰিবলৈ প্ৰয়াস কৰে।
(গ) গাঁৱৰ অধিক সংখ্যক লোক কৃষি-কাৰ্যৰ লগত জড়িত হোৱাৰ কাৰণ কি?
২। নগৰীয়া জীৱন আৰু নগৰীকৰণ
(ক) নগৰীয়া জীৱন-ধাৰণৰ কেইটামান বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
১। চহৰ অঞ্চলৰ ৭৫ শতাংশতকৈ বেছি মানুহে বেপাৰ-বাণিজ্য, উদ্যোগ, যাতায়াত, প্ৰশাসন, প্ৰতিৰক্ষা আদি বিভিন্ন সেৱা খণ্ডত কাম কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে।
২। নগৰত শিক্ষানুষ্ঠান, চিকিৎসালয়, বেংক, কাৰ্যালয় আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ গঢ় লৈ উঠে।
৩। নগৰীয়া অঞ্চলত জনবসতিৰ ঘনত্ব অতিমাত্ৰা আৰু সামগ্ৰীৰ চাহিদাও যথেষ্ট অধিক।
৪। চহৰত জীৱন-ধাৰণৰ খৰচ বেছি হোৱাৰ বাবে অধিক ধন উপাৰ্জনৰ চিন্তাত মানুহবোৰ সদায় ব্যস্ত হৈ থাকে।
৫। নগৰৰ মানুহৰ মাজত সামাজিক বান্ধোন, আত্মীয়তা আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ ভাৱ কিছু পৰিমাণে কম।
৬। অৱশ্যে নগৰত শিক্ষা, যাতায়াত, স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে আজৰি সময় কটাবৰ বাবে মনোৰঞ্জনৰ উন্নত সুবিধা থাকে।
(খ) নগৰীকৰণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ নগৰীকৰণ হ’ল চহৰ বা নগৰ গঢ় লৈ উঠাৰ এক ধাৰাবাহিক প্ৰক্ৰিয়া। যিকোনো এক অঞ্চলত জনসংখ্যা আৰু বসতিৰ ঘনত্ব ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পালে, আৰু তাত থকা অধিবাসীসকলে ঘাইকৈ উদ্যোগ, বেপাৰ-বাণিজ্য আৰু অন্যান্য তৃতীয়ক সেৱাৰ জৰিয়তে জীৱিকা অৰ্জন কৰিবলৈ ল’লে, সেই অঞ্চলটোক নগৰলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা বুলি ধৰা হয়। ভাৰতবৰ্ষত এখন নগৰৰ স্বীকৃতি পাবলৈ প্ৰাৰম্ভিক জনসংখ্যা ৫৫,০০০ জন হ’ব লাগে।
(গ) নগৰ এখন নদীৰ পাৰত অৱস্থিত হ’লে কেনে ধৰণৰ সুবিধা হয়?
(ঘ) নগৰ অঞ্চলত কেনেধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ
১। তীব্ৰ গতিত বৃদ্ধি পোৱা জনসংখ্যাৰ হেঁচাত প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ যোগান ধৰাত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হয়।
২। নিচেই কম পৰিমাণৰ মাটিত অত্যাধিক মানুহে বসবাস কৰিবলগীয়া পৰিস্থিতিৰ উদ্ভৱ হয়।
৩। দুখীয়া শ্ৰেণীৰ লোকসকলে নগৰৰ দাঁতিকাষৰীয়া ঠাইবোৰত পৰিকল্পনাবিহীনভাৱে ঘৰ সজাৰ ফলশ্ৰুতিত লেতেৰা আৰু অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হয়।
৪। কল-কাৰখানা আৰু যান-বাহনৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত প্ৰদূষণ তথা যান-জঁটৰ সমস্যা তীব্ৰতৰ হয়।
৫। পাহাৰৰ এঢলীয়া মাটি বা পানী যোৱা নলাৰ কাষত মানুহে ঘৰ সজাৰ বাবেই ভূমিস্খলন আৰু কৃত্ৰিম বানপানীৰ দৰে দুৰ্যোগ সংঘটিত হয়।
(ঙ) নগৰ অঞ্চলত বাস কৰা লোকে কেনেধৰণৰ সুবিধা লাভ কৰে?
উত্তৰঃ চহৰ অঞ্চলত কৰ্মসংস্থাপনৰ প্ৰচুৰ সুযোগ থাকে (যেনে- অফিচ, চিকিৎসালয়, বেংক আদি)। ৰাস্তা-ঘাটসমূহ পকী আৰু পৰিবহণ ব্যৱস্থা যথেষ্ট উন্নত মানৰ। ইয়াৰ উপৰিও উচ্চ মানদণ্ডৰ চিকিৎসা আৰু শিক্ষা, খোৱাপানীৰ সুব্যৱস্থা আৰু মনোৰঞ্জনৰ সুবিধা পোৱা যায়। পৌৰসভা বা পৌৰ নিগমৰ দৰে স্থানীয় প্ৰশাসনিক সংস্থাসমূহে নগৰখনক প্ৰদূষণমুক্ত আৰু পৰিষ্কাৰ কৰি ৰখাৰ গুৰু দায়িত্ব পালন কৰে।
৩। নগৰৰ শ্ৰেণীবিভাজন আৰু চমু টোকা
(ক) উৎপত্তিৰ কাৰণ আৰু নগৰীয়া কাৰ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নগৰ সমূহক কি কি ভাগত ভগাব পাৰি?
উত্তৰঃ (ক) প্ৰশাসনিক নগৰ (খ) বাণিজ্যিক নগৰ (গ) ঔদ্যোগিক নগৰ (ঘ) পৰ্যটন নগৰ (ঙ) পৰিবহণ কেন্দ্ৰিক নগৰ (চ) সাংস্কৃতিক নগৰ (ছ) খনিজ নগৰ (জ) ঐতিহাসিক বা বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ নগৰ (ঝ) সামৰিক বা সেনা চাউনী নগৰ।
৪। চমু টোকা: *(টোকা: মূল প্ৰশ্নকাকতৰ নম্বৰ অনুসৰি)*
মেগাল’পলিছ (Megalopolis):
উত্তৰঃ যি পৌৰ এলেকাৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক, তাক মহানগৰ আখ্যা দিয়া হয়। এনে একোখন মহানগৰক মাজত ৰাখি তাৰ দাঁতিকাষৰীয়া বিভিন্ন সৰু-বৰ চহৰ লগ লাগি যি এক বৃহৎ নগৰপুঞ্জ গঢ় লৈ উঠে, তাকেই মেগাল’পলিছ বুলি কোৱা হয়।
প্ৰশাসনিক নগৰ:
উত্তৰঃ দেশৰ ৰাজধানী, ৰাজ্যৰ ৰাজধানী অথবা জিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ক আধাৰ হিচাপে লৈ বিকাশ লাভ কৰা নগৰসমূহেই হ’ল প্ৰশাসনিক নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: গুৱাহাটী, নতুন দিল্লী।
ঔদ্যোগিক নগৰ:
উত্তৰঃ বিশাল কল-কাৰখানা আৰু উদ্যোগসমূহক মুখ্য কেন্দ্ৰ হিচাপে লৈ গঢ়ি উঠা নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: ডিগবৈ, জামছেদপুৰ।
পৰ্যটন নগৰ:
উত্তৰঃ বিনোদনৰ সুবিধা আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যক কেন্দ্ৰ কৰি বিকাশ হোৱা নগৰসমূহেই হ’ল পৰ্যটন নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: শ্বিলং, মানালী।
বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ নগৰ:
উত্তৰঃ প্ৰাচীন বুৰঞ্জীমূলক সমল থকা স্থানক ভিত্তি কৰি প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নগৰ। উদাহৰণস্বৰূপে: আগ্ৰা, শিৱসাগৰ।
৪। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া:
(ক) বসতিক কেইভাগত ভাগ কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত।
(খ) অসমৰ একমাত্ৰ পৌৰনিগম পৰিচালিত মহানগৰ খনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ গুৱাহাটী মহানগৰ।
(গ) নগৰ, মহানগৰ আৰু অতি মহানগৰ কাক বোলে?
উত্তৰঃ নগৰ: সীমিত কাম-কাজ আৰু কম জনসংখ্যা বিশিষ্ট পৌৰ পৰিচালিত অঞ্চল।
মহানগৰ: যিবোৰ এলেকাত এক লাখতকৈ অধিক মানুহে বসবাস কৰে।
অতি মহানগৰ (Metropolis): যিবোৰ পৌৰ অঞ্চলৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত থাকে।
৫। খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
(ক) অসমৰ একমাত্ৰ গুৱাহাটী মহানগৰীতেই পৌৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থা হিচাপে ______ গঠন কৰা হৈছে।
উত্তৰঃ অসমৰ একমাত্ৰ গুৱাহাটী মহানগৰীতেই পৌৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থা হিচাপে পৌৰ নিগম গঠন কৰা হৈছে।
(খ) আমাৰ অসমৰ কৃষিকাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে ______ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
উত্তৰঃ আমাৰ অসমৰ কৃষিকাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
(গ) প্ৰাচীন সিন্ধু নদীৰ উপত্যকাত ______ আৰু মহেঞ্জোদাৰো নামৰ নগৰ দুখন গঢ়ি উঠিছিল।
উত্তৰঃ প্ৰাচীন সিন্ধু নদীৰ উপত্যকাত হৰপ্পা আৰু মহেঞ্জোদাৰো নামৰ নগৰ দুখন গঢ়ি উঠিছিল।
(ঘ) প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ নগৰসমূহ মূলতঃ সভ্যতা আৰু ______ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল।
উত্তৰঃ প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ নগৰসমূহ মূলতঃ সভ্যতা আৰু শিল্পকলাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল।
(ঙ) অসমৰ সৰহভাগ নগৰ-চহৰেই ______ নদীৰ আশে-পাশে গঢ় লৈ উঠিছে।
উত্তৰঃ অসমৰ সৰহভাগ নগৰ-চহৰেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ আশে-পাশে গঢ় লৈ উঠিছে।
(চ) যিবোৰ পৌৰ বসতিৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত, তাক ______ বোলা হয়।
উত্তৰঃ যিবোৰ পৌৰ বসতিৰ জনসংখ্যা এক নিযুতৰ পৰা পাঁচ নিযুতৰ ভিতৰত, তাক অতি মহানগৰ বোলা হয়।
(ছ) ______ হৈছে এখন প্ৰশাসনিক নগৰ।
উত্তৰঃ নতুন দিল্লী হৈছে এখন প্ৰশাসনিক নগৰ।
(জ) ভেলোৰ চহৰখন মূলতঃ এখন ______ নগৰ হিচাপে পৰিচিত।
উত্তৰঃ ভেলোৰ চহৰখন মূলতঃ এখন চিকিৎসা নগৰ হিচাপে পৰিচিত।
(ঝ) এখন নগৰৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ঘাইকৈ ______ কেন্দ্ৰবিন্দু।
উত্তৰঃ এখন নগৰৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ঘাইকৈ ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।
