SEBA Class 10 Assamese Chapter 11 – অৰণ্য যাত্ৰা Solutions & Notes | অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা
SEBA Class 10 অসমীয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ সমাধান বিচাৰিছেনে? Ospin Academy-ত আমি প্ৰদান কৰোঁ SEBA/SCERT-অনুসৰণী Class 10 অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা Chapter 11 – অৰণ্য যাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান। আমাৰ সমাধানসমূহ অসমীয়া মাধ্যমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিশেষভাৱে তৈয়াৰ কৰা, স্পষ্ট ব্যাখ্যা, পৰীক্ষা-কেন্দ্ৰিক প্ৰশ্নোত্তৰ, আৰু সহজ নোটছৰ সৈতে।
📖 অধ্যায়ৰ বিষয়বস্তু:
অৰণ্য যাত্ৰা হ’ল এটি সাহিত্যিক ৰচনা, যি প্ৰকৃতিৰ মাজত, বিশেষকৈ অৰণ্য বা জংঘলৰ মধ্যেৰে এটি যাত্ৰাৰ বৰ্ণনা প্ৰদান কৰে। এই পাঠত প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য, জীৱবৈচিত্ৰ্য, আৰু মানুহৰ সৈতে প্ৰকৃতিৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়, সম্ভৱতঃ গল্প, প্রবন্ধ, বা বর্ণনামূলক শৈলীত। এই ৰচনাই পৰিৱেশ সচেতনতা বা প্ৰকৃতিৰ প্রতি শ্ৰদ্ধাৰ বাৰ্তাও দিব পাৰে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে এই অধ্যায়ৰ জৰিয়তে অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰকৃতি-কেন্দ্ৰিক বর্ণনা আৰু ইয়াৰ সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য শিকিব। [দ্ৰষ্টব্য: নিৰ্দিষ্ট ৰচনা বা লেখক অবিহনে, আমি ধৰি লৈছোঁ যে এইটো প্ৰকৃতি আৰু অৰণ্যৰ ওপৰত এটি প্ৰতিনিধিত্বমূলক ৰচনা।]
📌 SEBA Assam অসমীয়া মাধ্যমৰ সমাধানত অন্তৰ্ভুক্ত:
- পাঠৰ সাৰাংশ – অৰণ্য যাত্ৰাৰ মূল ভাৱ আৰু প্ৰকৃতি-কেন্দ্ৰিক বাৰ্তাৰ সংক্ষিপ্ত ব্যাখ্যা।
- সাহিত্যিক বিশ্লেষণ – পাঠৰ ভাষা, শৈলী, আৰু সাহিত্যিক উপাদান, যেনে বর্ণনামূলক গঠন, উপমা, আৰু প্ৰকৃতিৰ চিত্ৰণ।
- পৰীক্ষা-কেন্দ্ৰিক প্ৰশ্নোত্তৰ – সংক্ষিপ্ত, মধ্যমীয়া, আৰু দীঘলীয়া প্ৰশ্নৰ উত্তৰ HSLC পৰীক্ষাৰ বাবে।
- শব্দাৰ্থ আৰু ব্যাখ্যা – পাঠৰ কঠিন শব্দ আৰু বাক্যৰ অৰ্থ আৰু পৰিপ্রেক্ষিত।
- সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য – অৰণ্য যাত্ৰাৰ অসমীয়া সাহিত্য আৰু পৰিৱেশ সচেতনতাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাৱ।
- নোটছ আৰু সংশোধন – পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে সংক্ষিপ্ত আৰু সহজ নোটছ।
📚 Ospin Academy কিয় বাছি ল’ব?
- SEBA/SCERT-অনুসৰণী সমাধান SEBA Assam অসমীয়া মাধ্যমৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে।
- সহজ আৰু বিন্দুৱাওঁতা ব্যাখ্যা শিক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে।
- পৰীক্ষা-কেন্দ্ৰিক প্ৰশ্নোত্তৰ HSLC পৰীক্ষাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে।
- বিনামূলীয়া PDF ডাউনলোড অফলাইন পঢ়াৰ বাবে।
- সংশোধন নোটছ দ্ৰুত প্ৰস্তুতিৰ বাবে।
💡 বিনামূলীয়া PDF সমাধান ডাউনলোড কৰক: Ospin Academy-ৰ পৰা Class 10 অসমীয়া Chapter 11 – অৰণ্য যাত্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান PDF ফৰ্মেটত লাভ কৰক। আমাৰ সমাধানসমূহ দ্ৰুত সংশোধন আৰু গভীৰ অধ্যয়নৰ বাবে আদৰ্শ, SEBA HSLC পৰীক্ষাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ প্ৰস্তুতি নিশ্চিত কৰে।
Class 10 অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা Chapter 11 – অৰণ্য যাত্ৰা Ospin Academyৰ সৈতে মাষ্টাৰ কৰক আৰু SEBA HSLC পৰীক্ষাত শ্ৰেষ্ঠ ফলাফল লাভ কৰক!
Class 10 Assamese (অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা) PDF Solutions 2026-27 | SEBA Assam
Limited Time Offer!
(According to Latest Syllabus 2026-27)
Get comprehensive preparation for Class 10 Assamese (অসমীয়া) with this chapter-wise Textual Solutions PDF.
Includes complete textual answers, exact explanations, solved MCQs, Grammar, and Baichitramoy Asom for every chapter according to the latest ASSEB syllabus.
Ideal for home study, accurate homework help, and quick exam revision!
দশম শ্ৰেণী : অসমীয়া
অৰণ্যযাত্ৰা
পাঠভিত্তিক প্রশ্ন আৰু উত্তৰ
ভাৱ-বিষয়ক
১। চমুকৈ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া :
(ক) বিদ্যালয়ৰ অষ্টম আৰু নৱম শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক কোনখন অৰণ্যলৈ নিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল?
উত্তৰঃ বিদ্যালয়ৰ অষ্টম আৰু নৱম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক কাজিৰঙা অভয়াৰণ্যলৈ নিয়াৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল।
(খ) পল আৰু পাহি কোন কোন শ্রেণীত পড়ে?
উত্তৰঃ পল নৱম শ্ৰেণীত আৰু পাহি অষ্টম শ্রেণীত পঢ়ে।
(গ) পলে কোনবোৰ কাম ছোৱালীৰ বুলি পাহিক কৈছিল?
উত্তৰঃ বাচন-বৰ্তন ধোৱা, ঘৰ-দুৱাৰ সৰা-মচা কৰা, ঘৰৰ আচবাবৰ ধূলি মচা আৰু বিছনা পৰা আদি ঘৰুৱা কামবোৰ মূলতঃ ছোৱালীৰ কাম বুলি পলে পাহিক কৈছিল।
(ঘ) লর্ড কার্জন কোন?
উত্তৰঃ লৰ্ড কাৰ্জন আছিল ভাৰতবৰ্ষৰ এগৰাকী ব্ৰিটিছ ভাইচৰয়।
২। ল’ৰা-ছোৱালীৰ কামৰ পাৰ্থক্য দেখি পাহিয়ে মাকক কি কৈছিল ? মাকে ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাহিক কি বুজনি দিছিল ?
উত্তৰঃ ল’ৰা আৰু ছোৱালীৰ মাজত থকা কামৰ পাৰ্থক্য দেখি আক্ষেপ কৰি পাহিয়ে মাকক সুধিছিল যে এই পাৰ্থক্যবোৰ সমাজত কোনে সৃষ্টি কৰিলে। তাই আক্ষেপ কৰি কৈছিল যে তায়ো দাদাকৰ (পলৰ) দৰেই পঢ়া-শুনা কৰে। অথচ, দাদাকে নিজৰ পিন্ধা কাপোৰ জাপি নথয়, জোতাযোৰ পৰিষ্কাৰ নকৰে আৰু গা ধোৱাৰ পিছত তিতা গামোচাখন বিছনাতে পেলাই থৈ যায়। এই সকলোবোৰ কাম তাই বা মাকে কৰি দিব বুলি দাদাকে কিয় ভাবে? ল’ৰাই নিজৰ জোতা চাফা কৰিব নালাগে বা নিজে খোৱা কাঁহীখন ধুব নালাগে বুলি ক’ৰবাত লিখা আছে নেকি বুলিও তাই মাকক প্ৰশ্ন কৰিছিল।
ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত মাকে পাহিক বুজাই কৈছিল যে তেওঁ দুয়োজনকে নিজৰ বয়স আৰু সামৰ্থ্য অনুসৰি কৰিব পৰা কামবোৰ সৰুৰে পৰাই শিকাই আহিছে। তেওঁলোকে পঢ়া-শুনা কৰি ডাঙৰ হৈ এসময়ত ভাল চাকৰি বা ব্যৱসায় কৰিব আৰু ধন উপাৰ্জন কৰিব। কিন্তু নিজৰ প্ৰয়োজনীয় আৰু ব্যক্তিগত কামখিনি নিজে কৰিব নাজানিলে তেওঁলোক সদায় আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰনিৰ্ভৰশীল) হ’বলৈ বাধ্য হ’ব। তেনে অৱস্থাত সময়ত বা মানুহৰ হাতত তেওঁলোকে ঠগ খাবলগীয়া হ’ব পাৰে বুলি মাকে সুন্দৰকৈ বুজনি দিছিল।
৩। প্রকৃতিৰ কোনবোৰ সুন্দৰ নিয়মে পাহিক আকৃষ্ট কৰে ?
উত্তৰঃ পাহিয়ে প্ৰকৃতি, গছ-লতা আৰু ফুল বৰ ভাল পায়। সৰু চহৰখনত থকা সিহঁতৰ ঘৰটোৰ চৌহদত মাটি কম হোৱা বাবে টাবতহে ফুল ৰুব পাৰে। তথাপিও, ওখ গছবোৰ দেখিলে পাহিয়ে ৰৈ ৰৈ চায়। প্ৰকৃতিৰ কিছুমান সুন্দৰ নিয়মে তাইক বাৰুকৈয়ে আকৃষ্ট কৰে।
যেনে- প্ৰতিজোপা গছৰ ৰং আৰু পাতৰ আকাৰ ভিন্ন। তামোল গছজোপাৰ কাষতে থকা আমজোপাৰ চেহেৰাৰ কোনো মিল নাই। দুয়োজোপা সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণৰ গছ হোৱা সত্ত্বেও সিহঁতে ওচৰা-উচৰিকৈ বৰ মিলাপ্ৰীতিৰে থাকে। ঠিক একেদৰে, কলগছজোপাৰ কাষতে থকা নেমুগছজোপাৰ কাঁইটে কলজোপাক কেতিয়াও বিন্ধিবলৈ নাযায়। গছবোৰে প্ৰকৃতিৰ এই সুন্দৰ নিয়মবোৰ নীৰৱে মানি চলে। প্ৰকৃতিৰ মাজত থকা এই অপূৰ্ব মিলাপ্ৰীতি আৰু সুন্দৰ নিয়মবোৰেই পাহিক বাৰুকৈয়ে আকৃষ্ট কৰে।
৪। কাজিৰঙালৈ যাবলৈ ওলাওঁতে পাহি আৰু পলক মাক আৰু দেউতাকে কি উপদেশ দিছিল ?
উত্তৰঃ কাজিৰঙালৈ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ বাবে ওলোৱা পাহি আৰু পলক দেউতাকে বিশেষভাৱে সাৱধান কৰি দিছিল। তেওঁ উপদেশ দিছিল যে যাত্ৰাৰ সময়ছোৱাত সিহঁতে যেন কোনো কাৰণতেই দায়িত্বত থকা শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীসকলৰ সংগ এৰি নাযায় আৰু ছাৰ-বাইদেউসকলে যি নিৰ্দেশ দিয়ে, সেয়া যেন আখৰে আখৰে পালন কৰে।
আনহাতে, মাকে সিহঁতক বুজাইছিল যে সিহঁত পৃথিৱীবিখ্যাত এখন অৰণ্যলৈ যাবলৈ ওলাইছে, গতিকে সেই অৰণ্যখনৰ প্ৰকৃতি, জীৱ-জন্তু আৰু পৰিৱেশৰ পৰা শিকিবলগীয়া অলেখ কথা আছে। মাকে উপদেশ দিছিল যে সিহঁতে যেন এই ভ্ৰমণৰ পৰা যিমান পাৰে সিমানেই নতুন জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতা অৰ্জন কৰে। ইয়াৰ উপৰিও, যাত্ৰাপথত নিজৰ লগতে নিজৰ লগত নিয়া বয়-বস্তুবোৰো যাতে সিহঁতে নিৰাপদে আৰু দায়িত্বসহকাৰে চম্ভালি ৰাখে, তাৰ বাবেও মাকে সোঁৱৰাই দিছিল।
৫। “কামত ল’ৰা-ছোৱালী বুলি ভাগ নাই। যেনেকৈ কাম ভাগ কৰি দিছোঁ তেনেকৈ কৰা।”-এই কথাষাৰৰ বক্তা কোন? তেওঁ কিয় এই কথাষাৰ ক’বলগীয়া হৈছিল আঁতি-গুৰি মাৰি লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰৰ বক্তা হৈছে বিদ্যালয়ৰ অংকৰ শিক্ষক ৰঞ্জিত হাজৰিকা মহাশয়।
কাজিৰঙা অভিমুখী বাছখনত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত হোৱা এক তৰ্ক-বিতৰ্কৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁ এই কথাষাৰ ক’বলগীয়া হৈছিল। ঘটনাটো আছিল এনেধৰণৰ- বাছত যাত্ৰা কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত যাতে শৃংখলা অটুট থাকে, তাৰ বাবে শিক্ষকসকলে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজৰ পৰাই কেইজনমানক দায়িত্বশীল নেতা-নেত্ৰী পাতি দিছিল। অষ্টম শ্ৰেণীৰ পাহি আৰু বিদিশাক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল বাছত থকা সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা গণনা কৰিবলৈ আৰু যাত্ৰীসকলৰ কিবা অসুবিধা হৈছে নেকি তাৰ প্ৰতি চকু ৰাখিবলৈ। আনহাতে, নৱম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ সৌৰভ আৰু আফতাবক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল সকলোৰে মাজত সমানে খাদ্যৰ পেকেট আৰু খোৱা পানীৰ বটল বিতৰণ কৰিবলৈ।
পিছে সৌৰভে খাদ্য বিতৰণৰ দৰে কাম এটা কৰিবলৈ লাজ আৰু টান পালে। সেয়েহে সি দাবী কৰিলে যে খাদ্য বিতৰণৰ কামটো পাহিহঁতক (অৰ্থাৎ ছোৱালীক) দিব লাগে আৰু পাহিহঁতৰ দায়িত্বটো অৰ্থাৎ তদাৰক কৰাৰ কামটো সিহঁতক দিব লাগে। সৌৰভৰ যুক্তি আছিল যে যিহেতু সিহঁত ল’ৰা, সেয়েহে লগৰীয়াসকলে উৎপাত কৰিলে সিহঁতেহে ঠিকমতে শাসন কৰিব পাৰিব আৰু অসুবিধাসমূহ চম্ভালিব পাৰিব। সৌৰভৰ এনে লিংগ-বৈষম্যমূলক আৰু অহংকাৰী কথা শুনি অংকৰ শিক্ষক হাজৰিকা ছাৰৰ বৰ খং উঠিল। তেওঁ সৌৰভক ককৰ্থনা কৰি উক্ত কথাখিনি কৈছিল যে কামত কেতিয়াও ল’ৰা-ছোৱালী বুলি কোনো ভেদাভেদ বা ভাগ নাথাকে। শিক্ষকসকলে যাক যেনেকৈ কাম ভাগ কৰি দিছে, সিয়ে তেনেকৈয়ে বিনা আপত্তিয়ে সেই কাম কৰিব লাগে। ছাৰে লগতে আঙুলিয়াই দিলে যে পাহি বা বিদিশাই সিহঁতক দিয়া কামটো লৈ কোনো আপত্তি কৰা নাই, আনকি সিহঁতক খাদ্য বিতৰণ কৰিবলৈ দিলেও সিহঁতে আগ্ৰহেৰে কৰিব। কিন্তু সৌৰভহঁতেহে এটা সহজ কাম কৰিবলৈ টান পাইছে। প্ৰকৃততে যি নিজৰ কাম কৰিবলৈ টান পায়, সিয়েই আটাইতকৈ দুৰ্বল। শিক্ষকৰ এনে তীক্ষ্ণ কথা আৰু যুক্তি শুনি সৌৰভ লজ্জিত হ’ল আৰু মনে মনে গৈ নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ আগবাঢ়িল।
৬। কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত পল-আফটাবহঁত কি বিপদত পৰিছিল? এই বিপদৰপৰা সিহঁতক কোনে উদ্ধাৰ কৰিছিল ?
উত্তৰঃ কাজিৰঙা গৈ পোৱাৰ পিছত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক জিৰণি ল’বলৈ কিছুমান সুন্দৰ চাংঘৰত থকাৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হৈছিল। দুপৰীয়া ভাত খোৱাৰ পিছত আৱেলি অৰণ্য দৰ্শনলৈ যোৱাৰ কথা আছিল, সেয়ে শিক্ষকসকলে সকলোকে জিৰণি লৈ শুবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। সকলো শুই থকাৰ সুযোগ গ্ৰহণ কৰি পল, আফতাব আৰু সৌৰভ মনে মনে নিজৰ আৱাসৰ পৰা ওলাই আহিল। সিহঁতে আৱাসৰ পিছফালে থকা এখন শিকলিৰে বন্ধা লোহাৰ ডাঙৰ জপনা বগাই পাৰ হৈ নিষিদ্ধ এলেকালৈ গুচি গ’ল।
জপনাৰ বাহিৰত সিহঁতে এখন ডাঙৰ বিল, পথাৰ আৰু দূৰৈত হাবি দেখা পালে। বিলৰ পাৰত এখন সৰু নাও বান্ধি থোৱা আছিল। নাওখন দেখি তিনিওজন ল’ৰা তাত উঠিবলৈ উদ্বাউল হৈ পৰিল। লৰালৰিকৈ তিনিওটা নাৱত উঠাত নাওখনে টুলুং-ভুটুং কৰিবলৈ ধৰিলে। আফতাবে অজ্ঞতাৱশতঃ নাওখন বান্ধি থোৱা ৰছীডাল খুঁটিৰ পৰা খুলি পেলালে আৰু পলে সৰ্বশক্তি প্ৰয়োগ কৰি ব’ঠা মাৰি নাওখন বিলৰ মাজলৈ আগুৱাই নিলে। পিছে কিছুদূৰ যোৱাৰ পিছতেই নাওখন ডাঠ মেটেকাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিল। আটাইতকৈ ভয়ংকৰ কথাটো হ’ল, পুৰণি নাওখনৰ তলিত থকা ফুটাৰে পানী সোমাই নাওখন বুৰিবলৈ ধৰিলে। ভয়ত তিনিওটাৰে প্ৰাণ উৰি গ’ল। সাঁতুৰিব নজনা ল’ৰাকেইটাই প্ৰাণৰ মমতাত আটাহ পাৰি কান্দিবলৈ আৰু চিঞৰিবলৈ ধৰিলে। আফতাবে হাতৰ আঁজলিৰে নাৱৰ পানী বাহিৰলৈ পেলাবলৈ বৃথা চেষ্টা কৰিলে।
ঠিক তেনে সময়তে, পথাৰৰ মাজেৰে গাত বোকা আৰু হাতত জাকৈ লৈ কেইজনীমান স্থানীয় গাঁৱলীয়া ছোৱালী সেইপিনেৰে আহি থকা সিহঁতৰ চকুত পৰিল। ল’ৰাকেইটাই চিঞৰি চিঞৰি তেওঁলোকৰ পৰা সহায় ভিক্ষা কৰিলে। ল’ৰাকেইটাৰ বিপদ দেখি ছোৱালীকেইজনী দৌৰি বিলৰ পাৰ পালেহি। তেনেতে পানীৰে উপচি পৰা নাওখন কাতি হৈ গ’ল আৰু পল পানীত পৰি বুৰ যাবলৈ ধৰিলে। পলক পানীত পৰা দেখি লগে লগেই দুজনী সাহসী ছোৱালীয়ে পানীত জাঁপ দিলে আৰু সাঁতুৰি গৈ পলক টানি আনি নিৰাপদে পাৰত পেলালেহি। ইফালে আন এজনী ছোৱালীয়ে সাঁতুৰি গৈ ডুব গৈ থকা নাওখনত উঠি ব’ঠা বাই বহু কষ্টৰে নাওখন পাৰলৈ আনিবলৈ চেষ্টা কৰোঁতেই নাওখন সম্পূৰ্ণৰূপে কাতি হৈ গ’ল আৰু আফতাব তথা সৌৰভো পানীত পৰি গ’ল। যিহেতু ঘটনাটো পাৰৰ পৰা বেছি দূৰত হোৱা নাছিল, সেয়েহে পাৰত থকা আন ছোৱালীকেইজনীৰ সহায়ত আফতাব আৰু সৌৰভকো নিৰাপদে পাৰলৈ তুলি অনা হ’ল। পানীত ডুব যোৱাৰ ফলত পলে যথেষ্ট পানী খাইছিল, সেয়েহে ছোৱালীকেইজনীয়ে তাক ওলোটাকৈ শুৱাই তাৰ পেটৰ পৰা পানী উলিয়াই তাক সুস্থ কৰিলে। এইদৰেই পলহঁতে কাজিৰঙাত নিজৰ অবিমৃষ্যকাৰীতাৰ বাবে এক ভয়ংকৰ বিপদত পৰিছিল।
এই নিশ্চিত মৃত্যুৰ মুখৰ পৰা সিহঁতক সেই স্থানীয়, জাকৈয়া ছোৱালীকেইজনীৰ সাহস আৰু তৎপৰতাই উদ্ধাৰ কৰিছিল।
৭। শিক্ষক-শিক্ষয়িত্রীসকলে অৰণ্য দৰ্শনৰ কাৰ্যসূচী কিয় বাতিল কৰিব খুজিছিল? ইয়াৰ পিছৰ পৰিস্থিতি কি হ’ল বহলাই লিখা।
উত্তৰঃ শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীসকলে অতি আগ্ৰহেৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক কাজিৰঙা অৰণ্য দৰ্শনৰ বাবে লৈ গৈছিল যদিও, কেইজনমান উদণ্ড ছাত্ৰৰ ভয়ংকৰ অবিমৃষ্যকাৰীতাৰ বাবে তেওঁলোকে এই কাৰ্যসূচী বাতিল কৰাৰ দৰে কঠোৰ সিদ্ধান্ত ল’বলগীয়া হৈছিল। দুপৰীয়া জিৰণিৰ সময়ত শিক্ষকৰ নিৰ্দেশ অমান্য কৰি পল, আফতাব আৰু সৌৰভ গোপনে আৱাসৰ পৰা ওলাই গৈ বিলৰ নাৱত উঠি যি এক ভয়াৱহ বিপদত পৰিছিল, তাৰ ফলত সিহঁতৰ প্ৰাণযোৱাৰো উপক্ৰম হৈছিল। এই কাৰ্যৰ দ্বাৰা সিহঁতে কেৱল শিক্ষকসকলক অৱমাননাই কৰা নাছিল, বৰঞ্চ বিদ্যালয়খনকো এক ডাঙৰ বদনামৰ গৰাহলৈ ঠেলি দিছিল। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই ক্ষুব্ধ শিক্ষকসকলে অৰণ্য দৰ্শনৰ কাৰ্যসূচী বাতিল কৰিব খুজিছিল।
সেইদিনা নিশা ভাত খোৱাৰ সময়ত শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত এখন জৰুৰী সভা বহিল। অৰণ্যযাত্ৰাৰ দলপতি হাজৰিকা ছাৰে অতিশয় দুখ আৰু ক্ষোভেৰে সভাত ঘোষণা কৰিলে যে পিছদিনাৰ অৰণ্য দৰ্শনৰ কাৰ্যসূচী বাতিল কৰা হৈছে আৰু সকলোৱে ঘৰলৈ উভতি যাব লাগিব। তেওঁ বুজাই দিলে যে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ এটা বৃহৎ দল লৈ ফুৰিবলৈ আহিলে শিক্ষকসকলৰ দায়িত্ব কেৱল দৰ্শন কৰোৱাতেই সীমাবদ্ধ নাথাকে, প্ৰতিগৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সুস্থ শৰীৰেৰে ঘৰলৈ ওভতাই নিয়াটোৱেই তেওঁলোকৰ প্ৰধান কৰ্তব্য। এনে বিশৃংখল পৰিৱেশত সেই দায়িত্ব পালন কৰাটো সম্ভৱ নহয়।
ছাৰৰ এই কঠোৰ সিদ্ধান্ত শুনি সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰী নিৰাশ হৈ পৰিল আৰু খঙেৰে পল, আফতাব আৰু সৌৰভলৈ চাবলৈ ধৰিলে। অপৰাধবোধত তিনিওটাই লাজত তলমূৰ কৰি থাকিল। তেনে সংকটজনক অৱস্থাত পাহিয়ে থিয় হৈ শিক্ষকসকলৰ ওচৰত অতি দুখেৰে ক্ষমা বিচাৰিলে। তাই যুক্তি দৰ্শালে যে মাত্ৰ তিনিজন অপৰাধীৰ বাবে বাকী সকলো নিৰ্দোষী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে শাস্তি পোৱাটো কিমানদূৰ উচিত? সেয়েহে তাই অনুৰোধ কৰিলে যে কেৱল দোষীকেইজনক অৰণ্য দৰ্শন কাৰ্যসূচীৰ পৰা বাদ দি বাকীসকলক যাবলৈ অনুমতি দিব লাগে। পাহিৰ এই যুক্তিসংগত কথাত বাকী সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সমৰ্থন আগবঢ়ালে।
পাহিৰ কথা শুনি পল অনুতপ্ত হ’ল আৰু সি থিয় হৈ নিজৰ কৰ্মৰ বাবে ৰাজহুৱাভাৱে ক্ষমা বিচাৰিলে। সি স্বীকাৰ কৰিলে যে সিহঁতে যি গুৰুতৰ অপৰাধ কৰিছে, তাৰ বাবে পিছদিনা সিহঁতক অৰণ্য দৰ্শনৰ পৰা বঞ্চিত কৰাতকৈ আন ডাঙৰ শাস্তি একো হ’ব নোৱাৰে। পলৰ এই অকপট স্বীকাৰোক্তি শুনি ছাৰ-বাইদেউসকলে নিজৰ ভিতৰতে অলপ সময় আলোচনা কৰিলে। শেষত তেওঁলোকে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে যে সকলোৱে পিছদিনা অৰণ্য দৰ্শন কৰিবলৈ যাব পাৰিব, পিছে তাৰ বিনিময়ত এটা চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগিব। কাজিৰঙা দৰ্শনৰ অন্তত প্ৰতিগৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰি এখন ৰচনা লিখি শিক্ষকক জমা দিব লাগিব। বিশেষকৈ পল, আফতাব আৰু সৌৰভে তেওঁলোকৰ ৰচনাত নিজৰ বেয়া কামটোৰ বিষয়ে আৰু কথমপি মৃত্যুমুখৰ পৰা ৰক্ষা পৰাৰ সম্পূৰ্ণ সত্য ঘটনাটো স্বীকাৰ কৰি লিখিব লাগিব। শিক্ষকসকলৰ এই উদাৰ আৰু শিক্ষামূলক সিদ্ধান্তত সকলোৱে আনন্দত হাতচাপৰি বজাই চিঞৰি উঠিল। পলহঁতেও আগলৈ কেতিয়াও এনে অবিমৃষ্যকাৰী কাম নকৰে বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে আৰু অৰণ্য দৰ্শনৰ সুযোগ দিয়াৰ বাবে শিক্ষকসকলক আন্তৰিক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰিলে।
৮। মহীচন্দ্ৰ মিৰি কোন? কাজিৰঙাক বিশ্বদৰবাৰত চিনাকি কৰাই দিবলৈ তেওঁ কেনে ভূমিকা লৈছিল?
উত্তৰঃ মহীচন্দ্ৰ মিৰি হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় তথা অসমীয়া অৰণ্য বিষয়া (Forest Officer)।
কাজিৰঙাক বিশ্বৰ দৰবাৰত পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ অৱদান আছিল অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু ঐতিহাসিক। তেখেতেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে কাজিৰঙাৰ পৰা জীৱন্ত এশিঙীয়া গঁড় সুদূৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চিৰিয়াখানালৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ বিশেষ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপৰ জৰিয়তে তেখেতে সমগ্ৰ বিশ্ববাসীক এই কথা অৱগত কৰাইছিল যে অসমৰ কাজিৰঙা অৰণ্যই হৈছে বিৰল এশিঙীয়া গঁড়ৰ প্ৰধান আৰু প্ৰাকৃতিক বসতিস্থল। এইদৰেই সুদূৰপ্ৰসাৰী চিন্তাৰে মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক সুকীয়া আৰু গৌৰৱময় চিনাকি প্ৰদান কৰাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল।
৯। নিগনা চিকাৰীৰ প্ৰকৃত নাম কী? তেওঁ কাক প্রথমে কাজিৰঙাৰ গঁড় দেখুৱাইছিল?
উত্তৰঃ কাজিৰঙাৰ অৰণ্যৰ বিষয়ে গভীৰ জ্ঞান থকা বিখ্যাত ‘নিগনা চিকাৰী’ৰ প্ৰকৃত নামটো আছিল বাপীৰাম হাজৰিকা।
১৯০৪ চনত ভাৰতবৰ্ষৰ তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাইচৰয় লৰ্ড কাৰ্জনৰ পত্নী মেৰী কাৰ্জন (লেডী কাৰ্জন) কাজিৰঙালৈ আহোঁতে, তেওঁকেই নিগনা চিকাৰীয়ে অৰণ্যৰ ভিতৰলৈ লৈ গৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে কাজিৰঙাৰ বিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড় দেখুৱাইছিল। এই দৰ্শনৰ পাছতেই লেডী কাৰ্জনৰ বিশেষ অনুৰোধক্ৰমে লৰ্ড কাৰ্জনে কাজিৰঙাক সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ প্ৰাথমিক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল।
১০। কাজিৰঙালৈ যাত্রা কৰি কি কি ‘বিশেষ শিক্ষা লাভ কৰিলে বুলি শিক্ষার্থীসকলে শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীসকলক অৱগত কৰিছিল?
উত্তৰঃ কাজিৰঙা অভয়াৰণ্যলৈ কৰা শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ অন্তত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা জীৱনৰ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষা লাভ কৰিছিল। এই বিশেষ শিক্ষাসমূহ তেওঁলোকে শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীসকলক তলত দিয়া ধৰণে অৱগত কৰিছিল:
(ক) নিজৰ প্ৰয়োজনীয় আৰু ব্যক্তিগত কামসমূহ সদায় নিজেই কৰিবলৈ শিকিব লাগে। আনে আহি কামটো কৰি দিব বুলি কেতিয়াও বাট চাই পৰনিৰ্ভৰশীল হ’ব নালাগে।
(খ) গছ-গছনি আৰু বনৰীয়া জীৱ-জন্তুবোৰ হৈছে মানুহৰ প্ৰকৃত আৰু অমূল্য বন্ধু। গছ-বন আৰু প্ৰকৃতিৰ ভাৰসাম্য নাথাকিলে মানুহ বা কোনো জীৱয়েই এই পৃথিৱীত জীয়াই থাকিব নোৱাৰে।
(গ) সমাজত কামৰ ক্ষেত্ৰত ল’ৰা আৰু ছোৱালীৰ মাজত কোনো ভেদাভেদ নাই, দুয়ো সমান আৰু সমানেই সাহসী। বিলত ডুব যাবলৈ ধৰোঁতে গাত বোকা সানি আৰু হাতত জাকৈ লৈ পথাৰেৰে আহি থকা সাধাৰণ গাঁৱলীয়া ছোৱালীকেইজনীয়ে নিজৰ জীৱন তুচ্ছ কৰি যদি পলহঁতক উদ্ধাৰ নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে সিহঁতে কাজিৰঙা দেখিবলৈকে নাপালেহেঁতেন।
(ঘ) দলীয়ভাৱে ক’ৰবালৈ ভ্ৰমণ কৰিবলৈ গ’লে বা সমাজত একেলগে থাকোঁতে নীতি-নিয়ম, অনুশাসন আৰু শৃংখলা মানি চলাটো আটাইতকৈ প্ৰয়োজনীয় কথা। পলহঁতৰ দৰে শিক্ষকৰ নিৰ্দেশ নামানি অনুশাসনহীনভাৱে কাম কৰিলে মানুহ ভয়ংকৰ বিপদত পৰিব পাৰে।
ভাষা-বিষয়ক
১। বাক্য ৰচনা কৰা:
ককাই-ভনী, টুলুং-ভুটুং, চিঞৰ-বাখৰ, মানুহ-দুনুহ, তিতি-বুৰি।
উত্তৰঃ
ককাই-ভনী: ৰাহুল আৰু ৰীমা দুয়ো ককাই-ভনীৰ মাজত বৰ মিলাপ্ৰীতি।
টুলুং-ভুটুং: নৈৰ মাজত হঠাতে ধুমুহা অহাৰ ফলত সৰু নাওখন টুলুং-ভুটুং কৰিবলৈ ধৰিলে।
চিঞৰ-বাখৰ: শ্ৰেণীকোঠাত শিক্ষক নথকাৰ সুযোগ লৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে চিঞৰ-বাখৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।
মানুহ-দুনুহ: নিশা বেছি হোৱাৰ বাবে ৰাস্তাটোলৈ ওলাই গৈ দেখোঁ যে তাত মানুহ-দুনুহ একেবাৰে নাই।
তিতি-বুৰি: পথাৰৰ পৰা উভতি আহোঁতে হঠাতে অহা বৰষুণজাকত খেতিয়কজন সম্পূৰ্ণৰূপে তিতি-বুৰি ঘৰ পালেহি।
২। মূর্দ্ধন্য ‘ণ’ হোৱাৰ কাৰণ দৰ্শোৱা:
অৰণ্য, অর্পণ, কণ্ঠ, ওৰণি, পোৰণি, আড়ম্বৰপূৰ্ণ।
উত্তৰঃ অৰণ্য: ঋ, ৰ, য-ৰ পিছত থকা দন্ত্য ন মূর্দ্ধন্য ণ হয়।
অর্পণ: ঋ, ৰ, য-ৰ পিছত থকা দন্ত্য ন মূৰ্দ্ধন্য ণ হয়।
কণ্ঠ: ট-বৰ্গৰ লগত যুক্ত দন্ত্য ন সদায় মূর্দ্ধন্য ণ হয়।
ওৰণি: ঋ, ৰ, য-ৰ পিছত থকা দন্ত্য ন মূৰ্দ্ধন্য ণ হয়।
পোৰণি: ঋ, ৰ, য-ৰ পাছত থকা দন্ত্য ন মূর্দ্ধন্য ণ হয়।
আড়ম্বৰপূৰ্ণ: ‘ন’ৰ আগত থকা ৰেফ (ৰ-কাৰ) আড়ম্বৰপূৰ্ণ শব্দত দন্ত্য ন-ৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাই মূৰ্দ্ধন্য ‘ণ’ কৰিছে।
